Tibetan
་མི་འཐད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། རང་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དང་གང་ན་ཡང༌། །སྐྱེས་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་དཔྱད་པས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟ་བས་ན་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་དང་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་ཉིད་འདི་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བར་གཞག་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་མངོན་པར་ཞེན་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། དགོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་གཞན་སྨྲས་དངོས་འདི་དག །ཡང་དག་ཏུ་ན་གཅིག་པ་དང༌། །དུ་མའི་རང་བཞིན་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཉུག་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ལ་སྐྱེས་བུའི་དགོས་པའི་མཆོག་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བརྗོད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ཡང་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པར་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ལོག་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོག་པ་ནི་རང་བཞིན་ མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོག་པ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་འགའ་ཞིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་བཀག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་དངོས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་མེད་པར་བསྟན་པ་ན། དེ་གཉིས་འདྲེས་པའི་བདག་ཉིད་དམ་གཉི་ག་བཀག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཀག་པ་ན་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་དགག་པ་གཅིག་གིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང༌། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་ག་དང༌། གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཡུལ་དུ་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཐབས་མི་མཁས་པས་གཟུགས་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ནི་ཞེན་པའོ། །ཚོར་བ་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཤེས་ན་ཞེན་པའོ། །འདུ་ཤེས་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཤེས་ན་ཞེན་པའོ། །འདུ་བྱེད་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཤེས་ན་ཞེན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཤེས་ན་ཞེན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་དང༌། ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་སྟོང་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཤེས་ན་ཞེན་པའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཡང༌། ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་བདུད་རྩི་སྟོན་མཛད་ལ། །གང་ཞིག་དེ་ལ་ཞེན་གྱུར་ན། །དེ་ཉིད་ཁྱེད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་སྨད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། །གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་མེད། །མཐའ་བཞི་དག་ལས་ངེས་གྲོལ་བ། །དེ་ཉིད་དབུ་མར་མཁས་རྣམས་བཞེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་མཐའ་བཞི་ལས་གྲོལ་བ་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྤྲོས་པ་དང༌། བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་མེད་པ་གནས་མེད་པར་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །ཅེས་ཏེ། གང་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་སྟེ། །ཞེས་འོག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཀུན་རྫོབ་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ་བདེན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དོན་དམ་པ་སྟེ་བདེན་པ་གཞན་ཡིན་ལ། དང་གི་སྒྲས་ནི་བདེན་པ་ཙམ་དུ་མཚུངས་པར་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཡང་བདེན་པ་ནི་སླུ་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །དོན་གྱི་ཁྱད་པར་འདི་ལྟ་བུ་མཐོང་བས་ཀྱང་དང་གི་སྒྲ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་རྣམ་པ་གཉིས་འཛིན་པས་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་གཅིག་ནི་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་མིག་ཅན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་མཐོང་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་བརྫུན་པར་མཐོང་བ་ཉི
Chinese
不合理啊！如是说：非从自生亦非从他生，非从二生亦非无因生，事物无论于何处，产生之事终无有。如是说。以分析离一与多，一切事物皆离自性，故非为有之事。如是，此如梦、幻、影像等，仅为缘起，若不加以分析，则可置于悦意之处，然如何以执着此一切痛苦之因，又有何用？实无必要。因此，此乃是义之真如：我与他所说诸事物，真实而言离一与，多之自性故，无自性如影像。如是。如是，无自性即是诸事物之本性，非以胜义自性而住。此即被称为士夫之最胜需要与殊胜之处。对此亦不应执着。否则，执着事物并无丝毫差别，因二者皆为分析之自性所障蔽。以分析为无之自性，自之体性丝毫不存在，且颠倒事物亦非无事物，因颠倒乃是无自性之故。若又事物非为有，颠倒乃是某自性之自性，则彼时所遮之自性亦将成为无事物。已显示事物之自性为空性。故事物颠倒之体性，名为无事物的，丝毫也不存在。以叙述之次第显示事物与无事物为空性时，彼二者混合之自性或二者皆遮止之自性亦不存在，因事物之分别念乃是一切分别念之因，遮止彼时，此等一切皆以一遮止而消除。故对于有、非有、有与无二者、以及非二者之自性，皆不应稍作执着之境想。此乃圣慧之父。
English
It is unreasonable! As it is said: Not from self, not from other, not from both, not from no cause, things, wherever they are, the event of arising never exists. Thus it is said. By analyzing the separation from one and many, all things are devoid of inherent existence, therefore they are not existent things. Thus, like dreams, illusions, reflections, etc., merely arising from conditions, if not analyzed, they can be placed in a pleasing state, but what is the use of clinging to the cause of all suffering? There is no need. Therefore, this is the suchness of meaning: These things spoken of as self and other, in reality, are separate from one and, because of the nature of many, are without inherent existence, like reflections. Thus. Thus, the absence of inherent existence is the very nature of all things, not abiding by ultimate inherent existence. This is called the supreme need and distinction of a person. One should not cling to this either. Otherwise, there is no difference in clinging to things, because both are obscured by the nature of analysis. By the nature of analyzing as non-existent, one's own essence does not exist at all, and inverted things are also not non-existent things, because inversion is without inherent existence. If, again, things are not existent, and inversion is the nature of some nature, then at that time the nature that is negated will also become non-existent things. It has been shown that the nature of things is emptiness. Therefore, the nature of inverted things, called non-things, does not exist at all. When showing the emptiness of things and non-things in the order of narration, the nature of the mixture of the two or the nature of the negation of both does not exist, because the conceptualization of things is the cause of all conceptualizations, and when that is negated, all these are eliminated by one negation. Therefore, one should not even slightly imagine as an object of clinging to existence, non-existence, both existence and non-existence, and the nature of neither. This is the father of noble wisdom.
Chinese
般若波罗蜜多经中所说： 善现说： 具寿舍利子，如果菩萨乘的种姓之子或种姓之女，以不善巧方便，正确地知晓色是空性，那就是执着。正确地知晓受是空性，那就是执着。正确地知晓想是空性，那就是执着。正确地知晓行是空性，那就是执着。正确地知晓识是空性，那就是执着。同样，眼、耳、鼻、舌、身，乃至法，正确地知晓是空性，那就是执着，广说如是。 如是所说： 为了舍弃一切分别念，您宣说了空性甘露，谁若执着于此，您就极力呵责。 如是说。 非有非无亦非有无，亦非二者之自体，从四边解脱者，智者立彼为中观。 如是说。 如此从四边解脱，本来寂灭，不生不灭，不断不常等自性，远离戏论，犹如虚空般无有造作，无有处所，应如是观一切行。 此为二谛，如是说。 何为二谛？ 胜义谛与世俗谛，应于下文连接。 世俗是唯一的，而谛是不颠倒的。 胜义谛是另一种谛，而“与”字只是将“谛”相同之处归纳在一起。 其中的世俗谛是世间不颠倒的自性，而胜义谛中的“谛”是不欺骗的。 “彼真实性是圣者们的”这是差别。 仅仅见到这样的意义差别，“与”字也是合理的。 应当如此说： 外在和内在的自体之事物，皆因执持两种自性而真实产生，即世俗和胜义。 其中之一，是具有被无明昏暗遮蔽之眼者，见到非真实的自性，即由各个凡夫所见到的虚假境。
English
Thus it is said in the Perfection of Wisdom Sutra. Subhuti said: "O venerable Saradvatiputra, if a son or daughter of a bodhisattva vehicle, through unskilled means, correctly knows that form is emptiness, that is attachment. If one correctly knows that feeling is emptiness, that is attachment. If one correctly knows that perception is emptiness, that is attachment. If one correctly knows that formation is emptiness, that is attachment. If one correctly knows that consciousness is emptiness, that is attachment. Likewise, eye, ear, nose, tongue, body, and as far as dharma, correctly knowing that it is emptiness, that is attachment," and so on extensively. As it is said: "In order to abandon all conceptual thoughts, you have shown the nectar of emptiness, whoever clings to it, you severely criticize that one." Thus it is said. Neither existent nor nonexistent, nor both existent and nonexistent, nor the nature of the two, those who are definitely liberated from the four extremes, the wise consider that to be the Middle Way. Thus it is. Thus, liberated from the four extremes, primordially peaceful, unborn, unceasing, without permanence or annihilation, and so forth, by nature free from elaboration, like the sky, without formation, without a place, one should view all phenomena. This is considered the two truths. As it is said: What are they? Conventional truth and ultimate truth, to be connected below. Conventional is one, and truth is non-reversed. Also, ultimate truth is another truth, and the word "and" only gathers together what is similar in "truth." Among them, conventional truth is the nature of the worldly non-reversed, and in ultimate truth, "truth" is non-deceptive. "That suchness is of the noble ones" is the distinction. Even seeing such a difference in meaning, the word "and" is reasonable. It should be said thus: All these external and internal self-nature objects truly arise by holding two natures, namely conventional and ultimate. One of them, with eyes obscured by the dimness of ignorance, seeing the unreal nature, is the false realm seen by individual ordinary beings.