Tibetan
་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བདུད་རྩི་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒ་ཤི་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་དེ་བསྟན་པའོ། །གང་ལ་དེ་ལའང་འཛིན་ཡོད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་པའོ། །དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨད་པར་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པར་མཛད་པའོ། །ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཕྱོགས་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་ལ། འདིར་ཕྱོགས་རྣམས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མུ་མཐའ་ནི་མེད་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཁྱབ་པས་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་མུ་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཉིད་ཅེས་པའོ། །ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་དཔེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚད་མེད་དཔེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་འགྲེལ་པས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་གཞན་གྱིས་སོ། །ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དགོས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆེན་པོར་འཛིན་པ་བཟློག་ཕྱིར་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མདོའི་ཁུངས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་གང་ལ་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཆེན་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་དམ་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། ལན་ནི། དེ་ནི་དགོས་པ་མཆོག་ཡིན་པས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་དོན་གྱི་སྒྲས་དགོས་པ་འང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་དགོས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་གཞན་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའོ། དགོས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་ལས་འདས་དངོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་དམ་མཁྱེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་མདོའི་ཁུངས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་གྱི་སྒྲ་ནི་དགོས་པའི་ཚིག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུའོ། ཤེས་བྱའི་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་དོན་གྱི་སྒྲ་ནི་ཤེས་བྱ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་འདོད་པ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁམས་གསུམ་ལ་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱའོ། །ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་མོ། །དེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་མདོའི་ཁུངས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ལས་སྐྱེ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒས་པ་མེད་པའོ། །མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ལ་མཐའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ལ། དེ་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱུད་པས་གནས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་མ་ཡིན་ ལ། ཆད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆད་པའི་མཐའ་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་མདོའི་ཁུངས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐོག་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཐོག་མའི་སྒྲས་ནི་དང་པོ་བརྗོད་ལ། ཐ་མའི་སྒྲས་ནི་མཐའ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་སྒྲས་འཁོར་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པར་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་སྟེ། འཁོར་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་མེད་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འགྲོ་འོང་བྲལ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དོན་དམ་པར་འགྲོ་བ་ནས་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་དོན་ནི་གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཡོད་ན་འཁོར་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ཡོད་ན་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལས་འོན་ཀྱང་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་པས་འཁོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་ཡང་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁོར་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པའི་འཁོར་བ་མེད་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་དང་དབུས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡིས་དབེན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་སོ། །དེ་ལ་མདོའི་ཁུངས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དབུས་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་དག་ལ་ལྟོས་པའི་དབུས་ཀྱང་མེད་པའོ། །ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ཉིད་འཆད་པ་ནི། གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དོར་བའི་རྣམ་གྲངས་ནི་འཐོར་བ་དང་འབོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དོར་བའི་སྒྲ་ནི་སྟོང་པའོ། །དོར་ བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་སྤངས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འགའ་ཡང་འབོར་མེད་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་དུ་ཆོས་གང་ཡང་དོར་བ་མེད་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །དེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པའོ། །དེ་ལ་མདོའི་ཁུངས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དོར་བ་མེད་པའི་དོན་སྟོན་པ་ནི། དོར་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སློབ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་རག་ལུས་པས་སོ། །འདུས་བྱས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འདུས་མ་བྱས་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་མདོའི་ཁུངས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་བྱས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མ་བྱུང་བ་བྱུང་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་མ་བྱས་པས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རིག་དྲུག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རེག་པ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་དྲུག་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དྲུག་གོ །གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུགས་ཅན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་སྟེ་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱའོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ནང་དུ་རེག་པ་དང་ཚོར་བ་དག་ནི་ འདོད་ཆགས་པའི་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལོགས་སུ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལོགས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་རྣམས་ལ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དག་ལོགས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། འདི་རྣམས་ལ་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དེ་དག་གིས་དབེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའོ། །དེ་ལ་མདོའི་ཁུངས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་སུ་རུང་བ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་སུ་རུང་བས་ན་གཟུགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ན་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་
Chinese
是空性甘露，能消除轮回的衰老和死亡，这是在宣说它。 “对于谁，对此也有执着？” 这句话是指，对于哪个士夫，即使对于空性，也有显现为实有的执着。 “那是你所呵责的。” 这句话是指，通过宣说空性的方式，世尊您遮止了对于空性的执着。 为了宣说大空性，说了“有情”等等。 在这里，将一切方位的空性称为大空性。 为什么在这里一切方位都是大的呢？ 因为说了“没有边际”。 那又为什么呢？ 因为说了“有情”等等。 因为有情和器世间无余被方位所遍及，所以方位没有边际，因此称为大。 为了显示大的比喻，说了“以无量比喻”。 就像慈爱等等以遍及有情的方式是大的，同样方位也是如此。 为了通过注释来显示它，说了“从方位”等等。“方位们”是指方位的自和他者。 为了显示大空性的必要，说了“为了遮止执着为大”。等等。 为了显示经的出处，说了“如是说”。 如果有人对于方位执着为大，那将如何呢？ 为了宣说道义空性，说了“那是”等等。“胜义是涅槃。” 这句话是因为涅槃被称为胜义。 为什么涅槃被称为胜义呢？ 回答是：“那是殊胜的必要。” 这句话说了，这用“义”的词语也显示了必要，因为没有比涅槃更殊胜的必要，所以涅槃被称为胜义。 “那是它的空性是什么？” 这句话是指，涅槃也是以涅槃的自性而空性的。
English
It is the nectar of emptiness, which eliminates the aging and death of samsara, and that is what is being taught. "For whom, is there also attachment to that?" This means, for which person is there also an appearance of clinging to emptiness as a real entity? "That is what you have criticized." This means that through the teaching of emptiness, the Bhagavan, you have turned back the clinging to emptiness. In order to teach the great emptiness, "sentient beings" and so on were spoken. Here, all directions are called great emptiness in emptiness. Why are all directions great here? Because it is said, "There is no end." Why is that? It is said, "Sentient beings" and so on. Because sentient beings and the entire container world are pervaded by directions, the directions are endless, therefore it is called great. In order to show the metaphor for greatness, it is said, "With immeasurable metaphors." Just as loving-kindness and so on are great by pervading sentient beings, so too are the directions. In order to show it with commentary, it is said, "From the directions" and so on. "The directions" means the self and other of the directions. In order to show the necessity of the great emptiness, it is said, "To turn back clinging to greatness." and so on. In order to show the source of the sutra, it is said, "As it is said." If someone clings to the directions as great, what will happen? In order to teach the ultimate emptiness, it is said, "That is" and so on. "Ultimate is nirvana." This is because nirvana is called ultimate. Why is nirvana called ultimate? The answer is: "That is the supreme necessity." This statement shows the necessity with the word "meaning," because there is no necessity more supreme than nirvana, therefore nirvana is called ultimate. "What is its emptiness?" This means that nirvana is also empty by the nature of nirvana.
Chinese
为了显示必要，宣说了“涅槃真实”等等。所谓“通达真谛”，是指诸佛世尊们。为了显示经的出处，宣说了“如是说”等等。所谓“义之声是必要的词语吗”，如前所示。所谓“是所知之词”，是指在此“真谛”中，“义”之声是指所知。因此，所谓“真谛”，是指成为最胜所知，而且因为除了涅槃之外没有其他，所以称涅槃为“真谛”。为了显示有为的空性，宣说了“从缘而生故”等等。所谓“从缘而生故”，是指由业等因的力量所产生的，具有色和无色之相的三界称为有为。所谓“现在”，是指三界。所谓“彼”，是指三界的自性。为了显示经的出处，宣说了“如是说”等等。为了显示无为的空性，宣说了“从何生住”等等。所谓“安住之外没有变异”，是指没有衰老。为了显示超越边际的空性，宣说了“于何边际”等等。所谓“于何没有常断，即是超越边际”，是指圆满报身。因为刹那不间断地存在，所以不是常，因为不是断灭，所以是超越断灭之边。所谓“彼”，是指超越边际的圆满报身。所谓“唯彼”，是指圆满报身的自性。为了显示经的出处，宣说了“如是说”等等。为了显示无始无终的空性，宣说了“初始与”等等。其中，“初始”之声是指最初，“末尾”之声是指终结。所谓“彼等不存在”，是指没有初始和末尾，因此用无始无终之声来表示轮回。正因为如此，轮回被称为无始。
English
In order to show the necessity, it is said, "The reality of Nirvana," and so on. "Knowing the ultimate meaning" refers to all the Buddhas, the Bhagavat. In order to show the source of the Sutra, it is said, "As it is said," and so on. "Is the sound of meaning a necessary word?" is as previously shown. "It is a word of knowable object," that is, in this "ultimate meaning," the sound of "meaning" refers to the knowable object. Therefore, "ultimate meaning" refers to that which has become the supreme knowable object, and since there is nothing other than Nirvana, Nirvana is called "ultimate meaning." In order to show the emptiness of the conditioned, it is said, "Because it arises from conditions," and so on. "Because it arises from conditions" means that the three realms, which are produced by the power of causes such as karma and have the characteristics of form and formlessness, are called conditioned. "Now" refers to the three realms. "That" refers to the nature of the three realms. In order to show the source of the Sutra, it is said, "As it is said," and so on. In order to show the emptiness of the unconditioned, it is said, "From what does it arise and abide," and so on. "There is no change other than abiding" means there is no aging. In order to show the emptiness of transcending extremes, it is said, "Where is the extreme," and so on. "Where there is no permanence or annihilation is the transcendence of extremes," which refers to the Sambhogakaya. Because it exists without interruption for a moment, it is not permanent, and because it is not annihilation, it is the transcendence of the extreme of annihilation. "That" refers to the Sambhogakaya that transcends extremes. "Only that" refers to the nature of the Sambhogakaya. In order to show the source of the Sutra, it is said, "As it is said," and so on. In order to show the emptiness of beginninglessness and endlessness, it is said, "Beginning and," and so on. Among them, the sound of "beginning" refers to the first, and the sound of "end" refers to the final. "Those do not exist" means that there is no beginning and no end, so the sound of beginninglessness and endlessness refers to samsara. For that very reason, samsara is said to be without beginning.