Tibetan
བརྗོད་མིན་ཡིན་མི་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་གཞན་སེལ་བའི་བདག་ཉིད་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་ཅིང་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་བརྗོད་ན་ནི་དེས་ན་བློ་དེས་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང༌། ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་རིགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། ཁྱེད་ཅག་དངོས་པོ་མ་བཟུང་བར་ཡང་གཞན་སེལ་བའི་དེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་བ་དེ་དངོས་པོ་ལས་གཞན་སེལ་བར་རྟོགས་པས། བརྟག་པར་བྱ་བ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་མི་འདོད་དེ། དེ་དག་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པར་དཀའོ། །འདིར་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་ཅེས་གཞན་སེལ་བ་དེའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་བརྟག་པར་བྱ་བ་དང༌། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བཤད་པ། དེ་ཡི་སྒོ་ནས་གཞན་བརྗོད་ན། །དེ་ནི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་སོགས་ཉམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སེལ་བ་དེའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ཅིག་ཅར་འཛིན་ན་ དངོས་པོ་ཉིད་བརྟག་པར་བྱ་བ་དང༌། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་སེལ་བའི་སྤྱི་དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང༌། བརྟག་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཉམས་པས་ཁྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དམ་བཅས་པ་མ་གྲུབ་བོ། །གཞན་ཡང༌། དེ་ནི་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ན། །དེས་ན་བརྗོད་མེད་ཉིད་མི་རིགས། །དེ་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཡི། །ཚུལ་གྱི་སྨྲ་བ་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སེལ་བ་དེ་དངོས་པོ་ལས་གཞན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་གང་དངོས་པོ་ལས་གཞན་པ་དེ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བློ་ཡང་ཐ་དད་པ་ལ། མངོན་བར་བརྗོད་པ་ཡང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བས་དེས་ན་གཞན་སེལ་བ་དེ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིགས་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྨྲས་པའི་གཞན་སེལ་བ་སྤྱི་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་མ་གྲུབ་པས་དེ་དག་གི་གྲུབ་པའི་མཐས་བརྟགས་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པས་མི་རིགས་སོ།། །།དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ། བམ་པོ་བཅུ་དགུ་པ། འདིར་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཚུལ་ནི་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། མིང་དུ་མངོན་བར་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དེ། མངོན་བར་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་མ་འགགས་པ་ཡང་ཡི
Chinese
不愿说是不可说。 所谓“不愿说是不可说”，是这样，如果说凡是作为他者排除之自性的总相，就是事物自己的体性，并且不说没有事物，那么，由此，心识所要考察的，以及言词所要表达的，就理应是某种东西。你们在没有把握事物的情况下，也执持他者排除，因此认识到他者排除是从事物中排除他者。所以不愿说是考察和表达的对象，因为要证实这些是困难的。 这里有些人这样说：通过他者排除，事物就成为考察和表达的对象。 对此进行解释： 若由彼门诠说他， 彼即能诠等皆失。 意思是说，如果通过他者排除之门，一下子把握住具有总相的事物， 事物本身就成为考察和表达的对象。而他者排除的总相，却失去了作为表达和考察的对象，所以你们的推论宗义没有成立。 此外， 若彼为是他体性， 由此说为无说非理， 是故瑜伽行派之， 宗义言说不应理。 意思是说，如果他者排除是与事物相异的体性，那么凡是与事物相异的，同样，心识也应是不同的，显现的表达也应是不同的，因此，他者排除是不可以说的，这是不合理的。 这样，通过如上所说的道理进行全面考察，因此，瑜伽行派所说的他者排除是总相等等的观点没有成立，所以，通过那些成立的结论所进行的考察，由于不合道理，所以是不合理的。 དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ། 《中观心要释·辩燃论》。第十九品。 这里说道： 我们的宗义并非不合理，因为与道理不相违背。 为什么呢？ 我们认为诸事物没有自性，因为它们空于名称所显现的自性。而显现的自性本身就是不生的，正因为不生，所以也是不灭的。
English
Unwilling to say it is unspeakable. The so-called "unwilling to say it is unspeakable" is like this: If it is said that whatever is the general characteristic of the self-nature of excluding others is the very nature of things themselves, and it is not said that there are no things, then, by this, what the mind wants to examine, and what the words want to express, should reasonably be something. You grasp the exclusion of others even without grasping things, so you realize that the exclusion of others is excluding others from things. Therefore, it is unwilling to say that it is the object of examination and expression, because it is difficult to prove these. Here some people say that through the exclusion of others, things become the object of examination and expression. In response, it is explained: If others are explained through that door, Then the expressible, etc., are all lost. It means that if the thing with the general characteristic is grasped all at once through the door of excluding others, The thing itself becomes the object of examination and expression. However, the general characteristic of excluding others loses its function as the object of expression and examination, so your inference proposition is not established. Furthermore, If that is the nature of others, Therefore, it is unreasonable to say it is unspeakable, Therefore, the Yogacara school's, Doctrinal statement is unreasonable. It means that if the exclusion of others is a nature different from things, then whatever is different from things, similarly, the mind should also be different, and the manifest expression should also be different, therefore, the exclusion of others is unspeakable, which is unreasonable. Thus, through the reasons stated above, after comprehensive examination, therefore, the view of the Yogacara school that the exclusion of others is a general characteristic, etc., is not established, so the examination conducted through those established conclusions is unreasonable because it is not reasonable. དབུ་མའི་སྙིང་པོའི་འགྲེལ་པ་རྟོག་གེ་འབར་བ། Commentary on the Essence of the Middle Way: The Blazing of Reasoning. Nineteenth Chapter. Here it is said: Our doctrine is not unreasonable, because it does not contradict reason. Why? We believe that all things have no self-nature, because they are empty of the nature manifested by names. And the manifested nature itself is unborn, and precisely because it is unborn, it is also unceasing.
Tibetan
ན་ནོ། །མངོན་བར་བརྗོད་པ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གང་གིས་མངོན་བར་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྡ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་མངོན་བར་བརྗོད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་དུ་ཟིན་ན་མེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཁ་ཚིག་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཀུན་བརྟགས་དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ། དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། །མངོན་བརྗོད་བདག་ཉིད་སྟོང་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་ ཉིད། །གང་ཕྱིར་མངོན་བརྗོད་ལྡན་དངོས་ནི། །ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་དངོས་མེད་ཉིད། །ཅེས་བྱ་ལ་སོགས་མང་སྨྲས་དང༌། །གཞན་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་སྨྲས་པ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་གྲུབ་བ་སྒྲུབ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་དཔེ་མེད་ཅིང༌། །གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྲུབ་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་བའི་ཚུལ་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་དོན་དམ་པར་སྒྲུབ་ན་ནི་དོན་དམ་པར་གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་དཔེ་མེད་དེ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མངོན་བར་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་བས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བར་སེམས་ན། འདིར་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གཞན་དབང་ངོ་བོ་ཉིད། །སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། །ཡོད་པར་གྱུར་ལས་མ་སྐྱེས་ན། །སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་འགལ་སྒྲུབ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རིས་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་ལས་
Chinese
如是。凡是具有名言的事物，也不是以任何方式名言的形态而存在，因为仅仅是假立的缘故。如此，如果事物成为名言的对境，那么说“火”就会变成语病的过失。同样地，因为“遍计所执事物不存在，他起有”这样说了，已经承诺了他起是存在的缘故。如果这样说，那么这里所说，“诸法无自性，名言自性空故。彼性故彼无生，不生亦不灭。 何以故名言有事物，如其所说彼非有。是故诸法无实性。”等等说了许多，以及“他起是有”这样说了，是在世俗中成立所要成立的。如果胜义中没有比喻，并且成为理由相违。这样说，如果这些全部在世俗中成立，那么就是成立已经成立的，因为我们也认为这些全部是世俗谛的缘故。如果他在胜义中成立，那么在胜义中成立他起是有，就没有比喻，因为那也是自性空的缘故。同样地，也会成为“以名言的自性空”这样的理由相违，因为以名言的自性空来推断，以不可言说的实有，遮遣了事物诸法无自性，因为成立了有法自己的体性颠倒的缘故。如果又这样想，我们的他起的自性是生无自性，因为不是从已有的产生，就像幻化一样，那也是自性空的缘故，所以不会成为理由的意义相违。那么这里所说，“若然他起自性，生无自性者，从有而成不生，则成生灭等相违。”这样说，如果那样，就是成立了我们的所许，因为我们也从因和缘相似的自性中
English
Thus. Whatever is an object with expression, it is not in the form of whatever way it is expressed, because it is merely a convention. Thus, if an object becomes the object of expression, then saying "fire" would become the fault of a linguistic error. Similarly, because it is said that "the completely imputed object does not exist, the other-powered exists," it is acknowledged that the other-powered exists. If it is said like that, then here it is said, "All things are without self-nature, because the nature of expression is empty. Because of that nature, it is unborn, neither unborn nor unceasing. Why is it that an object with expression is not as it is said? Therefore, all dharmas are without reality." And so on, saying many things, and saying that "the other-powered exists," is to establish what is to be established in the conventional. If in the ultimate there is no example, and it becomes a contradictory reason. Saying this, if all of these are established in the conventional, then it is establishing what has already been established, because we also think that all of these are in the manner of conventional truth. If it is established in the ultimate, then there is no example for establishing the other-powered as existent in the ultimate, because that is also empty of self-nature. Similarly, it will also become a contradictory reason of "empty of the nature of expression," because by inferring the emptiness of the nature of expression, by the inexpressible reality, it refutes the self-naturelessness of the objects of dharmas, because it establishes the reversal of the own nature of the subject. If you also think that the self-nature of our other-powered is birth without self-nature, because it is not born from what has become existent, like an illusion, that is also empty of self-nature, so it will not become a contradictory meaning of the reason. Then here it is said, "If the self-nature of the other-powered is birth without self-nature, if it is not born from what has become existent, then it becomes contradictory to birth and cessation." Saying this, if that is the case, then it is establishing our own assertion, because we also from the nature of similar causes and conditions