Tibetan
་དུས་ནའོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཕྱིས་འཇུག་པ་ན་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཡང༌། ཆོས་གང་དག་མཆོག་དང་ཐ་མར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རིག་པར་བྱ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གནས་དམན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེ་ན། དམིགས་པ་ཅན་དེ་དག་གི་ལན་ནི། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུའི་སྒྲ་ནི་མཆོད་པའི་ཚིག་གོ །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའིའོ། །མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་རྟོག་པས་ཀྱང་མི་རྟོག་གོ །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་གི་རྟོག་པ་རང་དབང་ཅན་གོ་ཅི་སྟེ་མི་འབྱུང༌། དེ་གང་དུ་འཇུག་པ་ན་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ལན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་དེའི་བདག་ཉིད་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བར་ལ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། དོན་དམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས། སྐབས་ལ་མཁོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨོས་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་སྔོན་དུ་བྱས་ཏེ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མི་འཐད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདིའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་རྣམས་ནི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བརྟེན་པ་ལ་འཆེལ་བ་འདི་དག་རང་དབང་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་འབྲི་བའི་བསམ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཆོས་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ དག་ནི་དམིགས་པའི་ཚོགས་མཐའ་དག་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་མཆོག་གམ། ཐ་མ་ཞེས་བགྱི་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལྷག་མའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚོགས་དང་མི་མཐུན་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་དམིགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། དམིགས་པར་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་མི་འགྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ལྷག་མ་དང་བཅས་ཏེ་བཤད་པར་བྱ་བ་འདི་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མཆོག་དང་ཐ་མའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དོགས་པ་ངན་པ་འཕྲོས་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། ཁ་ཅིག་ཡང་བསྟན་པའི་དོགས་པ་སྐྱེས་པ། གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཆོག་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མཆོག་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཟུར་གྱིས་སྟོན་ཏོ། །ལན་དུ་གཟུང་དུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་མཆོག་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཉིས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང༌། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལས་མཆོག་ཡིན་པར་བསྟན་དུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཟུང་དུ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ནི། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མཆོག་ཡིན་པར་གང་གིས་གཞག་པར་བྱ། རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དེ་ལ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ
Chinese
认为那是时候了。如果之后进入，会成为所缘吗？即使如此，也说“哪些法成为殊胜和低劣的法，那些法也是不可得的”，意思是说，因为不应理智地去认识。而且，“也”这个词是为了显示理由。那么，声闻和独觉的法，彼此相较，如何见到是低劣的呢？对于那些执著所缘的人的回答是：像那样修习般若波罗蜜多的瑜伽等。像那样，指的是佛和菩萨的四法。修习般若波罗蜜多本身的瑜伽是三摩地。勤奋于此，就是使之习惯。种姓之子的词语是供养之词。“一切法”指的是与声闻等相关。“不可得”指的是即使不作意也未曾体验过。因此，因为那个缘故，即使是先前生起的作意也不作意。那是因为什么缘故呢？如果问这句话揭示了什么，回答是：即使没有体验过，其他的自在作意为何不会生起？如果它进入，难道不会进入任何事物吗？回答是：世尊，对于无生等。与一切分别念相关的，远离一切的般若波罗蜜多，修习它，分别念的自性是不存在的，这是多余的话。即使无生不存在，难道不是存在于一切法中吗？因此，如实性是它的自性，并且在一切法之间，也不是存在于它的自性中，因为说了“之间”，就包括了真实的边际、无相和胜义等。为何说无生等？如果说为了应合场合，说一切法是合理的，那么这样认为：修习真如，是先进行无生等，因此与分别念不相符，那是因为这个分别念没有场合。对于无生等
English
It is thought that it is time. If one enters later, will it become an object of focus? Even so, it is said, "Those dharmas that become supreme and inferior, those dharmas are also not perceived," meaning that it is not reasonable to intellectually understand them. Moreover, the word "also" is to show the reason. Then, how are the dharmas of the Hearers and Solitary Buddhas seen as inferior in relation to each other? The answer for those who cling to objects of focus is: Like that, the yoga of meditating on the Perfection of Wisdom, and so on. "Like that" refers to the four dharmas of the Buddhas and Bodhisattvas. The yoga of meditating on the Perfection of Wisdom itself is Samadhi. Diligence in this is to make it habitual. The words "son of good family" are words of offering. "All dharmas" refers to those related to the Hearers and so on. "Unperceivable" means that it has not been experienced even without conceptualization. Therefore, for that reason, even the conceptualization that arose earlier does not conceptualize. What does it reveal by saying, "What is the reason for that?" The answer is: Even if it has not been experienced, why would other independent conceptualizations not arise? If it enters, would it not enter into anything? The answer is: Bhagavan, for the unborn and so on. The Perfection of Wisdom, which is related to all conceptualizations and is free from all, meditating on it, the nature of conceptualization does not exist, these are superfluous words. Even if the unborn does not exist, is it not present in all dharmas? Therefore, Suchness is its nature, and it is also not present in its nature between all dharmas, because by saying "between," it includes the true limit, the signless, and the ultimate meaning, and so on. Why are the unborn and so on mentioned? If it is said that it is reasonable to say all dharmas in order to suit the occasion, then thinking like this: Meditating on Suchness, one first engages in the unborn and so on, therefore it is not compatible with conceptualization, because this conceptualization has no occasion. For the unborn and so on.
Chinese
那些没有像那样理解的人，因为依赖于执着等相状，所以这些执着会变得自由。或者，写作的意图是这样的：佛和菩萨们不执着于法，这是合理的，因为他们不与所有执着的集合相一致。声闻等不是这样，那么他们的不执着是怎样的呢？世尊对于没有生起的事物，没有所谓的最胜或最劣，因此，这是“存在执着”这个词的剩余。剩余部分和前面一样。如果声闻等的法与分别念的集合没有不一致，那么对所缘境的显现执着是存在的吗？不是的，所缘境是不存在的，因为能取的自性不能成立的理由是完全一致的，这是总结的意义。包含剩余词语的解释是确定的。如果不是这样，如果没有最胜和最劣的自性，那么就会导致遍一切染污和遍一切清净的方面衰退。虽然像这样逐渐消除所产生的恶劣怀疑，但有些人又产生了关于教义的怀疑。如果声闻等的法不是作为所缘境而存在，那么如何依靠它来安立佛法是最胜的呢？因此，世尊说：“文殊，佛法不是最胜的吗？”这是间接的指示。回答说：“因为没有能取，所以佛法是最胜的。”这是说，佛世尊已经断除了二取和一切障碍。如果不是这样，那么有什么可以证明它比声闻等的法更殊胜呢？如果仅仅因为有理由所以是不可取的，那么谁来安立佛法是最胜的呢？暂时不是如来，因为在那个境上不可能有无垢的智慧。也不是如来，因为仅仅依靠他的自证就能证悟空性。
English
Those who have not understood in this way, because they rely on aspects such as clinging, these clingings will become free. Alternatively, the intention of writing is this: it is reasonable that Buddhas and Bodhisattvas do not fixate on the Dharma, because they are not in accordance with all collections of fixations. It is not like that for Shravakas and others, so how is their non-fixation? For the Bhagavan, there is no such thing as the supreme or the inferior for that which has not arisen, therefore, this is the remainder of the word "there is fixation." The remainder is the same as before. If the Dharmas of Shravakas and others are not inconsistent with the collection of discriminations, then is there the existence of manifest clinging to the object of fixation? No, the object of fixation does not exist, because the reason that the nature of the grasped cannot be established is completely consistent, this is the meaning of the summary. The explanation including the remaining words is definite. If it is not like that, if there is no self-nature of the supreme and the inferior, then it would follow that the aspects of all defilement and all purification would decline. Although the bad doubts that arose in this way have been gradually eliminated, some have again arisen doubts about the teachings. If the Dharmas of Shravakas and others do not exist as objects of fixation, then how can it be established that the Buddha Dharma is the supreme by relying on it? Therefore, the Bhagavan said, "Manjushri, are the Buddha Dharmas not the supreme?" This is an indirect indication. The answer is, "Because there is no grasper, the Buddha Dharmas are the supreme." This is saying that the Buddha Bhagavan has abandoned dualistic clinging and all obscurations. If it is not like that, then what is there to show that it is more supreme than the Dharmas of Shravakas and others? If it is only ungraspable because there is a reason, then who will establish that the Buddha Dharmas are the supreme? For the time being, it is not by the Tathagata, because immaculate wisdom is impossible on that object. It is also not by the Tathagata, because emptiness is realized only by his self-awareness.