Tibetan
་མེད་པས། བསམ་དུ་མེད་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ལས་མི་འཐད་པ་བསྟན་ཏོ། །མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ནི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་སྐད་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། བདག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མདོར་བསྟན་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་ཤིང་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་ཏེ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་དབྱེར་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རིགས་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཟློག་པ་ཐ་དད་པར་ཟད་ཀྱི་འདིར་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ལགས་ཏེ། གང་ལགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་ལགས། དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་སྨོས་པ་ནི་བདག་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་དབྱིངས་གང་ལགས་ པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་འམ། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་དང༌། བདག་གི་དབྱིངས་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ། གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོས་དབེན་པ་ལགས་སོ། །དེ་བས་ན་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བགྱིར་མི་ནུས་སོ། །སྔར་བསྟན་མ་ཐག་པ་གང་གི་སླད་དུ་འདི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་པ་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་གཉིས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏམ། གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཤིན་ཏུ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཡོད་པ་དག་ལ་ཤེས་པས་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་འམ། མ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་ནི་སེམས་པ་ཡོད་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་སྐད་བཤད་ཀྱི་འདིར་ནི་གཏན་ཚིགས་སམ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གང་གི་སླད་དུ་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མ་མཆིས་སོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི་མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ནས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་དེ་ལས་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བརྗོད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་ཤིང་སྔ་ན་ཡང་དེ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བར་རྟོག་ན་འོ་ན་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང༌། རྨི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་དང༌། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྐྱེས་པ་ཡིན་ པར་ཅི་སྟེ་མི་བརྟག་སྟེ། རིགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འགའ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འགའ་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རིགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ནོར་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་ཤིང༌། རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་མངོན་སུམ་དང༌། མི་དམིགས་པས་སྒྲུབ་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་སྐད་དུ་འཆད་པ་ནི་བདེན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་འདི་སྐད་དུ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་འདི་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་ཡང་གཞན་དག་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་ནི་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་ཞེན་ནས། དེ་ན་སྐྱེས་པ་མེད་པ་ལ་དེར་འཛིན་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཟད་དོ། །མི་རྟོག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། ཚོལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་བླང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དོན་བྱེད་པ་འཐོབ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ལན་བཏབ་པོ། །དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཡིན་ཏེ་མི་དགག་གོ །གཞན་ཡང་དོན་བྱེད་པ་འདི་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཡང་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་སྔགས་མཁན་ལ་སོགས་པས། ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པས། དུག་ལ་སོགས་པ་བསལ་བ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དེ་ན་ཡང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་མེད་པ་སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་ཏུ་མ་ལུས་པར་འགགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཡང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐམས་ ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་ཡང་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། སྐྱེ་བ་ལ་དགའ་ཞིང་སྐྱེ་བ་ལ་ཆགས་པ་ནི་སྤངས་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་རྣམས་དང་འཇིག་རྟེན་པའི། །དཔེ་རྣམས་ཕ་ཡིས་བསྒོ་ན་ཡང༌། །གནས་པ་མེད་ལམ་དོན་ཞེན་པ། །སྐྱབས་སུ་འོངས་བཞིན་འགའ་སྤོང་མེད། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་ནི་སྐྱོན་མང་དུ་ཡོད་དེ། མུ་སྟེགས་ཅན་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་མཁྱེན་ན་ནི་གཟུང་འཛིན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང༌། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མི་མཁྱེན་ན་ནི་མཁྱེན་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འ
Chinese
因为没有，是不可思议的处所。这显示了业不合理。为了总结，应修习的法性是般若波罗蜜多的处所，这样说，它的自性是处所，这是依靠名言而如此显示的。这些简要地显示了般若波罗蜜多与自性平等，为了舍弃那如实之义的各种相，世尊说般若波罗蜜多是指一切法的不生等。一切法不生且不生起，不生是般若波罗蜜多，因为那是唯一意义的体性。为了显示没有种类差别，所谓般若波罗蜜多，就像这样，不可思议的界，是不可思议的种类的术语。为了显示遣除其他只是差别，而这里没有差别，说了不可思议的界是什么等。什么是，是指在一切处都要确定的意思，什么是，就是不生的界。那就是法界，因为是诸佛法的因。法界什么是，就是不普遍生起的界，因为不如理作意是不普遍生起的因。不普遍生起的界什么是，就是不可思议的界，又说不可思议的界，是为了显示自性与般若波罗蜜多和不可思议等没有差别。自性的界什么是，是般若波罗蜜多的界，如果那样，或者那样，那样是指因为什么那样。因此般若波罗蜜多的界与，自性的界这二者没有，远离二的实物。因此没有二的分辨，不能作二种
English
Because there is not, it is an inconceivable place. This shows that karma is unreasonable. In order to conclude, the dharma nature to be practiced is said to be the place of prajnaparamita. Its nature is the place, and this is shown by relying on terminology. These briefly show the equality of prajnaparamita and self-nature. In order to abandon the various aspects of that true meaning, the Blessed One said that prajnaparamita refers to the non-arising of all dharmas, etc. All dharmas are unborn and do not arise. Non-arising is prajnaparamita, because that is the nature of the one meaning. In order to show that there is no difference in kind, what is called prajnaparamita is like this: the inconceivable realm is the term for that inconceivable kind. In order to show that eliminating others is only a difference, but here there is no difference, it is said what is the inconceivable realm, etc. What is, means that it must be determined everywhere. What is, is the unborn realm. That is the dharma realm, because it is the cause of all Buddha dharmas. What is the dharma realm is the realm of non-universal arising, because irrational attention is the cause of non-universal arising. What is the realm of non-universal arising is the inconceivable realm. Again, the inconceivable realm is mentioned in order to show that there is no difference between self-nature and prajnaparamita and the inconceivable, etc. What is the realm of self-nature is the realm of prajnaparamita. If so, or so, so means because of what so. Therefore, there is no difference between the realm of prajnaparamita and the realm of self-nature. It is separated from the reality of two. Therefore, there is no distinction between the two, and it cannot be made into two kinds.
Chinese
能也。先前才显示的，为了什么这两个不存在，没有二者区别的缘故，因此这是不可思议的法界。如是说示：如果这两个之中任何一个产生而存在，或者两个都没有产生，如果不是这样，那么那时对于存在的法，因为不是由知识所缘的境，就会成为片面的知识，或者成为无知。如果作为所缘的境，因为有心识，不可思议就会衰损。为了什么之故，以及因此之故，这是理由，这是不可思议的法界，这是就名言谛的方面而说的。如是说，但此处没有丝毫理由或者需要成立的。对于其他也同样适用。为了什么这个是不可思议的法界之故，因此这个没有真实成就。没有真实成就的是什么，那就是不存在，这样说，没有真实成就，是指福德和智慧的积聚，从任何自性的因都没有产生，因此那里没有。如果认为是因，那么从那之中，说成果的自性无二的智慧，如何能真实成就？从任何地方都没有来，而且先前也不在那里，即使已经这样，如果认为是突然产生的，那么海市蜃楼的城市，以及梦境的目标，以及阳焰的水等等，为什么不认为是产生的呢？因为道理相同。如果那样，那么任何也不会颠倒，因此会成为没有颠倒识的过失。如果有些是颠倒本身，那么因为道理相同，所有产生的一切也都会被认为是真实错误的。随顺因的行和违逆的行是果，随顺行和违逆行的是什么，那个随顺的是因。如是说，现量和不现量所成立的是因和果的事物。
English
It is possible. For what reason are these two not present, the reason for not having a distinction between the two, therefore this is the inconceivable realm of reality. It is shown thus: If any one of these two arises and exists, or if both do not arise, if it is not so, then at that time for the existing dharmas, because it is not an object cognized by knowledge, it will become a one-sided knowledge, or it will become ignorance. If it is made an object, because there is mind, the inconceivable will be diminished. For what reason, and therefore, this is the reason, this is the inconceivable realm of reality, this is said in terms of conventional truth. It is said thus, but here there is not the slightest reason or something to be established. The same applies to others. For what reason is this the inconceivable realm of reality, therefore this is not truly accomplished. What is not truly accomplished, that is non-existent, it is said thus, not truly accomplished, refers to the accumulation of merit and wisdom, not arising from any cause of its own nature, therefore it is not there. If it is considered as a cause, then from that, saying the nature of the fruit is non-dual wisdom, how can it be truly accomplished? It has not come from anywhere, and it was not there before, even if it has been so, if it is thought to have arisen suddenly, then why not consider the city of mirages, and the object of dreams, and the water of heat haze, etc., to have arisen? Because the reasoning is the same. If that is the case, then nothing will be reversed, therefore it will be a fault of not having inverted consciousness. If some are inversion itself, then because the reasoning is the same, all that arises will also be considered to be truly mistaken. Following the cause and reversing the action is the effect, and what follows and reverses the action, that which follows is the cause. It is said thus, what is established by direct perception and non-perception is the object of cause and effect.
Chinese
如果问如何解释呢？依赖于名言而那样解释是真实的。在那（部经）本身中这样解释道：‘量的自性是名言，对于此，其他也有颠倒的理解，但究竟真实不是。’像这样，随行和返回两者是无法知晓的。像这样，不是由于无分别，因为那不是确定的原因。也不是由于分别，因为那没有对境。执着于自己的体性是外境的体性，在那里，对于没有生起的事物执着于它，那完全是错乱。从体验无分别之后产生的分别，以及通过寻觅等完全取受的分别，实际上是没有意义的，没有任何差别。对于获得作用的显现执着，也已经由那些（理由）回答了。那是名言，所以不遮破。此外，也看到作用是错误的知识，像这样，虚空飞行者的咒师等，通过修习虚空飞行者等，也看到消除毒等。在那里，虚空飞行者等是不存在的，因为不能确定它的自性。此外，那些说没有的事物生起后，刹那间全部灭尽的人们，应该说即使没有生起，也像海市蜃楼等一样显现，像这样，一切
English
If asked how to explain it, it is true that explaining it that way depends on conventional terms. In that (scripture) itself, it is explained thus: 'The nature of valid cognition is conventional, and others also have inverted understandings of this, but it is not ultimately true.' Like this, neither following nor returning can be known. Like this, it is not due to non-conceptualization, because that is not the cause of certainty. Nor is it due to conceptualization, because that has no object. Clinging to one's own nature as the nature of an external object, there, clinging to something that has not arisen, that is completely delusion. The conceptualization that arises after experiencing non-conceptualization, and the conceptualization that is completely taken up through searching and so on, are actually meaningless, there is no difference whatsoever. Clinging to the appearance of obtaining a function has also been answered by those (reasons). That is conventional, so it is not refuted. Furthermore, it is also seen that a function is a mistaken knowledge, like this, sky-fliers' mantra practitioners, etc., through meditating on sky-fliers, etc., also see the elimination of poison, etc. There, sky-fliers, etc., do not exist, because their nature cannot be ascertained. Furthermore, those who say that something that does not exist arises and then completely ceases in an instant, should say that even if it has not arisen, it appears like a mirage, etc. Like this, all