Tibetan
ལྟར་གསུངས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་རབ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བདག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལས་ཐར་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་གཞན་མ་ཡིན་བའི་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པའོ། །ཐར་བར་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་སྤུངས་པ་ལས་སོ། །གནོད་སེམས་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བའོ། །འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་ནི་དོན་དམ་པར་དཀའ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །དཔེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་མཐོང་བར་བྱ་བ་དང་མཐོང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་ལའོ། །ཇི་ལྟར་བདག་དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་བ་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་བདག་ཉིད་དང་གཞན་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་དང་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྔར་ནི་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དགོངས་པ་གང་གིས་གསུངས་པ་དེའི་ལན་གདབ་པའི་དོན་དུ་གསལ་པའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྱན་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་མོད། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་
Chinese
如是说。所说的“胜解之最”，即应如是生起胜解，直至自身，如“如何是我”等。一切痛苦，即是有漏的五蕴。应从彼等一切中解脱。“从一切”是指非其他行相的一切差别。“一切”是指三种痛苦。“一切相”是指一切分别。“一切”是指无余。“应解脱”是指从痛苦之蕴中。“痛苦”是指积聚。“害心”是指愤怒。此乃显示于世俗中亦难有无胜解。先前已近似显示于胜义中亦难有无分别。以譬喻来阐明，如“其他”等。如何从一切中无我，是指从我、有情、命等一切差别中。“一切”是指如何成为可见与不可见等差别。“于一切相”是指从蕴与界等中，是他体与非他体。“一切”是指于一切时。如何是我，如是诸法一切皆非有。“从一切”是指从蕴与界等集合的一切差别中。“一切”是指如何成为集合，因为集合诸支分圆满。“于一切相”是指从一切胜义差别中，于自与他等，是一切与非一切之义。“一切”是指如前。先前，为了阐明圣者舍利子以何种意趣说菩萨亦无生，故具寿善现说：“凡是”等，即色等，因为色等未被般若波罗蜜多完全摄持，故与无生之自性及菩萨与果之自性相离故，然一切智性乃是果之自性，故如何生。
English
Thus it is said. The "supreme understanding" that is spoken of is that one should generate understanding up to oneself, such as "How am I?" etc. All suffering is all of the five aggregates with outflows. One should be liberated from all of them. "From all" means all distinctions that are not other ways of going. "All" refers to the three sufferings. "All aspects" refers to all discriminations. "All" means without remainder. "To be liberated" means from the aggregate of suffering. "Suffering" means accumulation. "Harmful mind" means anger. This shows that even in the conventional sense, it is difficult to have no supreme understanding. Previously, it was shown to be difficult to have no discrimination in the ultimate sense. Clarifying with an example, such as "other" etc. How is it that there is no self in everything, means from all distinctions such as self, sentient beings, life, etc. "All" refers to how it becomes the distinction of visible and invisible, etc. "In all aspects" means from the aggregates and elements, etc., it is other and not other. "All" refers to all times. How is it that I, like that, all phenomena are not existent. "From all" means from all the distinctions of the collection of aggregates and elements, etc. "All" refers to how it becomes a collection, because the limbs of the collection are complete. "In all aspects" means from all supreme distinctions, in self and others, it is the meaning of all and not all. "All" refers to as before. Previously, in order to clarify with what intention the venerable Shariputra said that even bodhisattvas are unborn, the venerable Subhuti said, "Whatever" etc., that is, form etc., because form etc. are not completely grasped by the Perfection of Wisdom, therefore it is separated from the nature of unborn and the nature of bodhisattvas and fruit, but omniscience is the nature of fruit, so how is it born?
Tibetan
མེད་པ་ཡིན་ཞེས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་མི་སྲིད་པ་ཉིད་སྟོན་ཅིང་གསུངས་པ། འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་མོད། འོ་ན་གྲུབ་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལའང་དེ་ཡོད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ། འོན་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། སྔར་མངོན་པར་འདོད་པའི་མི་འདོད་པ་འབབ་པ་བསལ་བར་བྱེད་བ་གསུངས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་འོ་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གདོད་མ་ནས་རྟག་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རབ་འབྱོར་གྱི་ལན་ནོ། །མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བྱེད་པ་པོར་བྱེད་པ་ལའོ། །ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ཐོབ་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅེས་བདག་ལ་མི་འདོད་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་བདག་མི་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐལ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་མ་སྐྱེས་པ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་བདག་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་འོན་ཏེ་སྐྱེས་པས་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྐྱེས་བས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་བར་འགྱུར་ཞེས་བརྟགས་པ་བྱས་ནས་
Chinese
说是“没有”是针对所化众生而示现不可能，这样宣说的。然而，一切智（萨迦耶智）本身也是没有生，即一切智的法，如力量和无畏等。要证得的菩萨等是没有生的。那么，对于已成就的异生等也有这个，但会成为没有菩萨行等过失，这样宣说的。然而，异生也是没有生，这样对于一切法都近似显示了不生的自性。以前显现想要的，消除不想要的落处，这样宣说的。具寿善现，那么等。随得吗？这是最初对于一切没有生的自性，仅仅是法界本身，因为法界在自性的一切时中，从本以来就是常恒的。从如实了知色等，就是如实了知法界本身，所有众生也会在胜义中被见到，这是这样的密意。说了“如是说”等是善现的回答。“对于未生法”是指菩萨，是做法界者。“获得”是指对于一切智，不是想要成为法身的事业。“也不是现证”是指获得的现证。如果想要，那时以不生的自性，菩萨获得不生自性的菩提，这样对于我，不想要会成为过失。这样我并不想要，因此成为过失是不合理的。“未生法获得未生不会获得”，这是说，法界以法界个别了知，这也是我不想要的意思。之后，尊者舍利子，如果未生不会获得未生的获得，那么已生会获得已生的获得吗？或者已生会获得未生的获得吗？这样作了观察之后。
English
Saying "non-existent" is showing the impossibility in relation to the beings to be tamed, thus it was spoken. However, omniscience (Sakyajñāna) itself is also without birth, that is, the dharmas of omniscience, such as powers and fearlessness, etc. Bodhisattvas, etc., to be attained are without birth. Then, for accomplished ordinary beings, etc., there is also this, but it would be a fault to be without the conduct of a bodhisattva, etc., thus it was spoken. However, ordinary beings are also without birth, thus, the nature of non-birth is closely shown to all dharmas. Previously, what was desired was manifested, and the falling of what was not desired was eliminated, thus it was spoken. Venerable Subhuti, then, etc. Is it subsequent attainment? This is because, in the very beginning, the nature of non-birth is in everything, only the dharmadhatu itself, because the dharmadhatu is always constant from the beginning in all times of its nature. From truly knowing form, etc., one truly knows the dharmadhatu itself, and all sentient beings will also be seen in the ultimate sense, this is the intention. Saying "Thus it was said," etc., is Subhuti's answer. "For the unarisen dharma" refers to the bodhisattva, who is the one who makes the dharmadhatu. "Attainment" refers to omniscience, it is not desired to be the activity of the dharmakaya. "Nor is it realization" refers to the realization of attainment. If it is desired, then at that time, with the nature of non-birth, the bodhisattva attains the bodhi of the nature of non-birth, thus for me, it would be a fault that I do not want. Thus, I do not want it, therefore it is not reasonable to become a fault. "The attainment of the unarisen by the unarisen will not be attained," this is saying that the dharmadhatu individually knows the dharmadhatu, this is also the meaning of what I do not want. After that, the venerable Shariputra, if the unarisen will not attain the attainment of the unarisen, then will the arisen attain the attainment of the arisen? Or will the arisen attain the attainment of the unarisen? After making this examination,
Tibetan
དེ་གཉི་ག་དྲི་བར་བྱེད་དེ། ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་སྐྱེས་བའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྲིད་པའི་འདོད་པས་སེལ་བར་བྱེད་དེ། མ་སྐྱེས་པའི་ ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་པ་དག་ལ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་པས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། དེའི་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་བ་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ལེགས་པར་སྨྲས་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཡོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡང་རེ་ཞིག་རྒྱུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན། གང་ཞིག་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བདག་གཉི་ག་ཡང་སོ་སོ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོས་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་པ་གསུངས་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །སྨྲ་བར་མི་སྤོབས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྨྲ་བ་ནི་གནས་པར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་འདོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་སྔོན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་མི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་འོ་ན་ཐོབ་བ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་པ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས
Chinese
对这二者进行提问，即以“又是什么”等语。如果具有如是自性的菩萨完全获得了遍计所执，如果这样存在，那么就会以不生之法获得生的获得。如果遍计所执的菩萨获得了真实的菩提如是自性，如果这样存在，那么就会以生之法获得不生的获得。这以有生的意愿来遣除，即以“不生之法”等语。意思是说，无二之义即是真如。即使那样，如果未生和已生变成同一体性，那么那时未生会获得已生，已生会获得未生的获得。如果这样存在，那么对于双方来说，也会变成不生之法是生。这也不合理，不生之法是圆满成就的，那怎么会有遍计所执的体性生呢？如果又说不生之法就是不生，那么那时就说得好了，意思是说不生之法不是不生的获得。为了说明具寿舍利子对已生和未生二者都存在，所以说了“生之法性”等语。意思是说，生暂时对于有因者来说是现量成立的，为什么是不生的空性自性呢？如果说不生之法是空性，那也是生，这不合理。因此，意思是说，生和不生二者也各自是不同的。具寿善现说以遍计所执的体性来说，没有不生，即以“是生之法吗”等语。说“不敢说”，意思是说，说未生也是安住于遍计所执的体性，因此我不是这样认为的，意思是说本来就是生。如果未生存在，那么获得和现证也不合理，具寿舍利子说会变成不同。
English
These two are questioned, i.e., with "What else?" etc. If a Bodhisattva who possesses suchness as his essence completely attains the fully conceptualized, if it exists in that way, then he will obtain the attainment of birth through the Dharma of non-birth. If a Bodhisattva of complete conceptualization attains the essence of true Bodhi, suchness, if it exists in that way, then he will obtain the attainment of non-birth through the Dharma of birth. This is refuted by the desire for existence, i.e., with "the Dharma of non-birth" etc. The meaning is this: the meaning of non-duality is suchness. Even so, if the unborn and the born become one and the same essence, then at that time the unborn will obtain the born, and the born will obtain the attainment of the unborn. If it exists in that way, then for both sides, it will become that the Dharma of non-birth is birth. This is also unreasonable, the Dharma of non-birth is completely established, so how can there be a nature of complete conceptualization that arises? If one says again that the Dharma of non-birth is itself unborn, then at that time it will be well said, meaning that the Dharma of non-birth is not the attainment of non-birth. Because the Venerable Śāriputra explained that both the born and the unborn exist, he said, "The nature of birth" etc. The meaning is this: birth is momentarily manifestly established for those who have causes, so why is it the nature of the emptiness of non-birth? If one says that the Dharma of non-birth is emptiness, that is also birth, which is unreasonable. Therefore, the meaning is that both birth and non-birth are also only separate. The Venerable Subhūti said that there is no non-birth in terms of the nature of complete conceptualization, i.e., with "Is it the Dharma of birth?" etc. He said, "I dare not say," meaning that saying the unborn is also abiding in the nature of complete conceptualization, therefore I do not think so, meaning that it is originally birth. If the unborn exists, then attainment and realization are also unreasonable, the Venerable Śāriputra said that it will become different.