Tibetan
པར་མི་ཞེན་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སློབ་པ་ལ་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱེད་དེ། མི་དམིགས་པའི་བསླབ་པ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སློབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་བསླབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་འདྲི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་གནས་བརྟན་གྱི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པའི་སྦྱོར་བས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བསླབས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། འོ་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཅན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུས་ཀྱང་སྒྱུ་མར་བགྱིས་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པའི་ཡིད་ལ་བགྱིད་པས་བསླབས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྨྲ་བར་བྱ་བའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་འདི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་མི་འདོད་པ་རྒྱུ་དེས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་གྱི་སྒྲ་ནི་ངག་གི་རྒྱན་ནོ། །ཁྱོད་ཉིད་ལ་དྲི་བར་འདོད་པས་དྲི་བར་བྱ་བ་སྟེ་སོ་སོར་དྲི་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ལ་ཡང་སོ་སོར་དྲི་བའི་ཡུལ་དུ་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་སྣང་བའོ། །སྟོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ལ་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ ཉན་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་བླང་བར་བྱས་པའོ། །དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སོ་སོར་དྲིས་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ལའོ། །ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་ལའོ། །དེའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་སྒྱུ་མའི་ཆོས་རྣམས་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་བ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའམ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བསླབ་པ་དང་དེ་རྣམས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མེད་ཅེས་སྒྱུ་མ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། སྒྱུ་མ་དེ་གཞན་ལ་གཟུགས་དེ་གཞན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་འབྱོར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམིགས་པ་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོ་སོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་དང་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་སྒྱུ་མ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། འདིར་འདུ་ཤེས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་གི་ཡང་འགའ་ཞིག་རྣམ་གྲངས་ཏེ་རིག་པར་འགྱུར་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་མང་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེའི་དུས་སུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་དེའི་དོན་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལས་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་པ་རྣམས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདུ་ཤེས་ལ་བ་ལང་གི་རྫས་ལ་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ནི་མཉམ་པ་སྟེ་མཚུངས་པའོ། །ནོག་དང་ལྐོག་ཤལ་ ལ་སོགས་པའི་མཚན་མས་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀུན་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་འདྲ་བར་འཛིན་པའི་བློ་སྟེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །བ་ལང་ཁྱེར་ལ་ཤོག་བ་ཞོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཏེ་བར་མའི་ཚིག་མི་སྣང་བས་སོ། །ཡང་ན་དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པས་བདག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒྱུ་མ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ནོ། །འདིར་ཡང་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལན་ཏེ་དགོངས་པ་དེས་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འགའ་ཞིག་ཏུ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དེ་མ་ཐག་
Chinese
不执著且修学一切智，这被称为是对无所缘修学的总结。所说的从无所缘的修学中必定产生，是从“如果那样修学”到“必定会产生一切智”的意思。现在为了展示如幻的修学，世尊以“哪位世尊如此提问”等开始宣说。对此，长老的想法是这样的：世尊，如果以无所缘的瑜伽，以无实有之法修学无实有之法，从而必定产生，那么极其虚无之法的幻化之人，也以无所缘的作意修学幻化之物，从而必定产生一切智并随之获得，是这样想的。为了说“应当这样解释”，所以才这样说。 “善现，因此”的意思是，因为有人不希望这与幻化之人相同。 “因为”一词是语言的装饰。 “想问你，所以要问”，即分别提问，意思是对于某处出现的事物，也要作为分别提问的对象。“能吗”的意思是分别显现。“说吧”的意思是对大家说。“如世尊所听”的意思是已经承诺。“你觉得怎么样”是世尊分别提问。“那”是指近处的言语。“什么”是指提问。他的想法是这样的：幻化之法与色等法没有任何差别。就像幻化之法的修学或必定产生一样，菩萨对色等法进行修学，并从这些法中必定产生，以及获得一切智是不可能的，这样显示了幻化与法相同，即幻化是另一种，色是另一种吗？善现是精通一切法无实有之菩
English
That which is called learning to be non-attached and omniscient is the conclusion to the learning of non-objectification. The statement that emergence is certain from the learning of non-objectification means from 'if one learns in that way' to 'one will certainly emerge into omniscience.' Now, in order to show the learning like illusion, the Blessed One spoke beginning with 'Which Blessed One asks in this way?' Here, the Elder's intention is this: Blessed One, if by the practice of non-objectification, one learns the non-existent dharmas by the non-existent dharmas, and thus emergence is certain, then even a person of illusion, who is of extremely non-existent nature, would learn the illusory things by the non-objectifying mind, and thus emergence into omniscience would be certain and subsequently attained. It is said that one should explain it as 'thinking in this way.' Therefore, one should speak in that way in order to say 'one should explain it in this way.' 'Subhuti, therefore' means that because someone does not want this to be the same as a person of illusion. The word 'because' is an ornament of speech. 'Wanting to ask you, therefore ask,' that is, to ask separately, means that even something that appears somewhere should be made the object of separate questioning. 'Is it possible' means appearing separately. 'Speak' means speak to everyone. 'As the Blessed One heard' means having promised. 'What do you think' is the Blessed One asking separately. 'That' refers to the nearby speech. 'What' refers to the question. His intention is this: there is no difference between illusory dharmas and form, etc. Just as the learning or certain emergence of illusory dharmas is, so too it is impossible for a Bodhisattva to learn form, etc., and to certainly emerge from those dharmas, and to attain omniscience. Thus, it is shown that illusion and dharma are the same, that is, is illusion different and is form different? Subhuti is the Bodhi who is skilled in the non-existence of all dharmas.
Chinese
如菩萨见无所缘，则显示遍计所执之色等诸法与幻术各别而存在是不可能的。所谓“非也”，意思是说，以遍计的自性，一切都以无实体的自性，与幻术有差别是不可能的。显示那差别本身，所谓“非也”，是指显示色等与幻术无差别，从而为了显示菩萨与幻术之人无差别而说的。此处“意识”等，意识等的名相中，任何一个名相都是可以理解的，因此显示了众多。其他人在那个时候心散乱，对于以名相听闻其意义等，从解释的道理上，对于以名相显示的意图，是这样说的。或者对于意识，牛的物体，称之为牛的名字是相同的，是相等的。通过角和垂皮等特征来识别。普遍了解是执持相似理由的智慧，即分别识是所有言说。例如说“牵牛来，挤牛奶”等，是俗语。此处详细解释说，是指对于这些近取五蕴。近取是指烦恼，与此相应的蕴就是近取蕴，中间的词语省略了。或者也是第六格的组合，因为被近取所执持，所以说对于那些。对于意识等的详细解释是，所谓菩萨等。对于如幻术般无自性的五蕴，所谓菩萨就是分别识。因此，菩萨仅仅是幻术之人，这是总结的意义。此处也是，对于先前的观点进行显示本身就是回答，以那个意图，善现请问。所谓“彼”等，在某处这样请问。
English
As the Bodhisattva sees no object of focus, it shows that it is impossible for the universally conceived dharmas such as form and illusion to exist separately. The so-called "no," means that with the nature of universal conception, everything with the nature of non-entity, it is impossible to have differences with illusion. Showing that difference itself, the so-called "no," refers to showing that form and so on are no different from illusion, thereby saying that in order to show that the Bodhisattva is no different from the person of illusion. Here, "consciousness" and so on, in the nomenclature of consciousness and so on, any one nomenclature can be understood, therefore showing the many. Others at that time are distracted, and for listening to the meaning with nomenclature, etc., from the reason of explanation, for the intention of showing with nomenclature, it is said like this. Or for consciousness, the object of the cow, the name called cow is the same, is equal. It is recognized by features such as horns and dewlaps. Universal understanding is the wisdom of holding similar reasons, that is, discriminating consciousness is all speech. For example, saying "bring the cow, milk the cow," etc., is a common saying. Here, the detailed explanation is that it refers to these five aggregates of close grasping. Close grasping refers to afflictions, and the aggregates corresponding to this are the aggregates of close grasping, the middle words are omitted. Or it is also a combination of the sixth case, because it is held by close grasping, so it is said for those. The detailed explanation for consciousness and so on is, the so-called Bodhisattva and so on. For the five aggregates without self-nature like illusion, the so-called Bodhisattva is discriminating consciousness. Therefore, the Bodhisattva is only the person of illusion, this is the meaning of the summary. Here too, showing itself for the previous view is the answer, with that intention, Subhuti asked. The so-called "he" etc., asked like this in some place.
Tibetan
ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཤེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་བསྟན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་དེ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་བའི་སྐྱེས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བགྲང་བར་བྱས་པའི་ཡང་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་འདི་ཉིད་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན། གང་གིས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟར་གྱི་དོན་འགྱུར་བ་ཕུང་པོ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནི་འདིའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡང་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས། ཤིན་ཏུ་ཡང་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གང་ཞིག་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་སློབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་ཅེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་ཅིའི་ཕྱིར། གཟུང་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནི་གཟུགས་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལགས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེས་གང་དང་འདྲ་བ་གང་གི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་དབང་པོ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དབང་པོ་དྲུག་པོ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གསུངས་པ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་བཤད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ལ་ཡང་ཐོབ་པའི་ལྷག་པར་མོས་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ཟད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཡང་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ལ་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་སྟོན་ཅིང་ཐབས་ལ་མཁས་པར་སྐབས་
Chinese
如是，薄伽梵，如来，应供，正等觉，如是知晓生起。所谓“彼”，是指菩萨的幻化之身，因此菩萨修学般若波罗蜜多，因为具有心识。幻化之身则不然，因为没有心识。“如幻化之身”是指如同幻术师所变幻之身，应如是见自身之义。然而，菩萨所计量的蕴等，因为其自性本空，那么此处的具有心识者又是什么呢？因为“如幻化之身”的“如”字的意义转变，对蕴的错觉即是此处的具有心识者，而非蕴等。以“对幻化之身也没有错觉”这句话，极其不存在的菩萨，对于极其不存在的诸法，以不执著的瑜伽而修学者，即是修学圆满正等觉，是为近示。那是因为什么缘故呢？所谓“彼”，是指菩萨如幻化之身般见自身是为何？“应执持”是指“应确定”。色如幻，是因为色无实有自性之故。所谓“任何是”，是指任何与何相似，与何之生相应，即是如幻之自性之义。与其同类相应者，六根是指眼、耳、鼻、舌、身、意。六根也因能辨识各自的体性而如是说。所谓“彼亦”，是指如彼般成为如幻之义。同样，受等之经文也应解说。对于通达一切法无实有自性，并对此具有殊胜信解者，则不会有任何穷尽。而那些新入大乘者，则可能会有恐惧等。因此，应向他们宣说一心一意地断除这些，并善巧方便。
English
Thus, the Bhagavan, the Tathagata, the Arhat, the Samyaksambuddha, thus knows and arises. "That" refers to the illusory body of a Bodhisattva, therefore a Bodhisattva studies the Prajnaparamita because he possesses consciousness. An illusory body is not so, because it is devoid of consciousness. "Like an illusory body" means that one should see oneself as like the body emanated by a magician. However, since the aggregates, etc., that are measured by the Bodhisattva are empty in their own nature, what is this possessor of consciousness here? Because the meaning of the word "like" in "like an illusory body" changes, the illusion of the aggregates is the possessor of consciousness here, and not the aggregates, etc. With the statement "There is no illusion even for an illusory body," the extremely non-existent Bodhisattva, who studies the extremely non-existent dharmas with a yoga of non-attachment, is shown to be studying perfect and complete enlightenment. Why is that? "That" refers to why the Bodhisattva sees himself as like an illusory body. "Should be held" means "should be determined." Form is like an illusion because form has no real self-nature. "Whatever is" means whatever is similar to what, corresponding to the birth of what, that is, the nature of illusion. Those corresponding to its kind, the six senses, refer to the eye, ear, nose, tongue, body, and mind. The six senses are also said to be so because they can distinguish their respective natures. "That also" means that it becomes like that, like an illusion. Similarly, the sutras of feeling, etc., should also be explained. For those who understand the non-substantial nature of all dharmas and have special faith in this, there will be no exhaustion. But those who newly enter the Mahayana may have fears, etc. Therefore, it should be taught to them to single-mindedly abandon these and be skillful in means.