Tibetan
་མེད་པར་བསྟན་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ལྟར་མཉམ་པར་མ་བཞག་པར་ཡོངས་སུ་ འདྲིས་པའི་ཤེས་པས་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་དེའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤང་བ་དང༌། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང༌། བསྒོམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་དེ་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཟབ་པོ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཟབ་ཅེས་ཞུས་པ་དང༌། འདི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཟབ་པ་དང༌། མཆོག་ཏུ་ཟབ་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་གནས་གྱུར་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གནས་གྱུར་པ་དེ་ཡང༌། འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང༌། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དག་ལྟ་བུར་མ་ཡིན་གྱི་འཁོར་བ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་དེ། དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བྱམས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ན། འདིས་ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་རྟག་ཏུ་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ན། དེ་ལྟ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ་གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འང་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་དོན་ལས་བརྩམས་
Chinese
没有地显示之后。在其下，为了以其他方式显示四圣谛的无二自性，凡是完全了知的也不是，完全不了知的也不是，那本身就是它的完全了知啊，这样说了。菩萨是以对一切法自性平等安住的作意，不是完全了知，而是像声闻那样不平等安住，以完全熟悉的智慧才是完全了知，就像之前显示的那样。因此，像这样不是非常完全了知，这本身就是它的完全了知啊。同样，对于断除、现前和修习等也应当比照。像这样精通无二自性，为了显示要精通生起，慈氏菩萨等菩萨的涅槃是甚深、极甚深，这样来显示涅槃。如果问怎样甚深呢？像这样，既不是涅槃，也不是非涅槃，因此说是甚深和极甚深啊，这样显示了。菩萨的涅槃是指非常完全清净的转依，那转依也是，像这样，烦恼和所知二障全部是完全涅槃的自性，以及业的异熟是完全涅槃的自性，因此是涅槃啊。像这样，不像声闻和独觉那样，而是直到轮回存在之间，都在利益有情，因此不是涅槃啊。之后，慈氏请问：世尊，如果菩萨摩诃萨为了利他而完全不舍弃轮回，那么他是如何不舍弃涅槃的呢？意思是说，如果菩萨直到轮回存在之间，也不间断地利益有情，恒常不舍弃轮回，那么这样怎么会是涅槃呢？之后，世尊开示说：慈氏，因为为了利他而不舍弃轮回，所以也不是涅槃。因为为了自利
English
Having shown that there is no. Below that, in order to show the non-dual nature of the four noble truths in another way, whatever is fully known is not, nor is it not fully known, that itself is its full knowledge, it is said. Bodhisattvas are not fully known by the mind that abides equally in the nature of all dharmas, but like the Shravakas, they do not abide equally, but are fully known by the knowledge of complete familiarity, as shown before. Therefore, this which is not so completely known is itself its complete knowledge. Similarly, it should be applied to abandonment, manifestation, and meditation as well. In this way, being skilled in the nature of non-duality, in order to show that one should be skilled in arising, the Nirvana of Maitreya Bodhisattva and others is profound, extremely profound, thus showing Nirvana. If asked how profound, like this, it is neither Nirvana nor non-Nirvana, therefore it is said to be profound and extremely profound, thus it is shown. The Nirvana of Bodhisattvas is called the completely pure transformation of the basis, and that transformation of the basis is also, like this, all the afflictions and obscurations of knowledge are the nature of complete Nirvana, and the maturation of karma is the nature of complete Nirvana, therefore it is Nirvana. Like this, unlike the Shravakas and Pratyekabuddhas, but until Samsara exists, they benefit sentient beings, therefore it is not Nirvana. Then, Maitreya asked: Blessed One, if the Bodhisattva Mahasattva does not completely abandon Samsara for the sake of others, then how does he not abandon Nirvana completely? It means, if the Bodhisattva does not constantly abandon Samsara for the sake of sentient beings until Samsara exists, then how can it be Nirvana? Then, the Blessed One said: Maitreya, because one does not abandon Samsara for the sake of others, it is not Nirvana either. Because for the sake of self
Tibetan
ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ འང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ནས། འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞིང་ཕུང་པོ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་ལེན་ཏེ། དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འང་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞིང་འཁོར་བ་ཡང་མི་ལེན་ཏེ། དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཇི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་བརྩམས་ཏེ། དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཇི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་བརྩམས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་དབང་གིས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ན་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བས་འདིས་ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ན། འདིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་གི་དོན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ན་འདིས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འཁོར་བའི་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང༌། གཏོང་བ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་འགལ་བ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་མི་འགལ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཞུས་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལ་ཡང་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མི་འགལ་བར་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་མཉམ་པ་ཉིད་ཙམ་དུ་མཐོང་བས། འཁོར་བ་ལ་འཁོར་བའོ་ཞེས་སྤྲོས་པ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་སྤྲོས་པས་སྤྲོས་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་སོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པས་ན་གང་ལ་ཡང་ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་བས་བློ་ཞུམ་པར་འགྱུར་བ་དང༌། གང་ལ་ཡང་ཕན་ཡོན་དུ་མཐོང་བས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ནས་འཕགས་པ་བྱམས་པ་དེས་ཀྱང་མ་མགུ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པས། འཁོར་བ་ཇི་ལྟར་མ་བཏང་བ་དེ་ལྟར་བླངས་པ་ཡང་མ་མཆིས
Chinese
因此，由于完全不舍弃寂灭，所以也不是寂灭，这是指：世尊为了他人的利益而努力，既不完全舍弃轮回，也不取无蕴的寂灭，因此也不是寂灭。为了自己的利益而努力，因为已经完成了应做之事，所以既不完全舍弃寂灭，也不取轮回，那么“因此是寂灭”这句话又将如何阐释呢？从法身出发，因此是寂灭。化身和报身方面来说，则表明不是寂灭。世尊，如果菩萨摩诃萨为了他人的利益而不完全舍弃轮回，那么由于没有完全舍弃轮回，这又如何不会变成完全舍弃寂灭呢？等等，这样阐述道：如果为了他人的利益而不完全舍弃轮回，那么这就会变成完全舍弃寂灭。如果为了自己的利益而不完全舍弃寂灭，那么这就会变成完全舍弃轮回。因此，不完全舍弃轮回和舍弃轮回，以及寂灭和非寂灭这些是相违的，那么这又如何会变得不相违呢？这样请问。之后，世尊以“对于轮回也不执着为轮回本身”等等来表明不相违。菩萨对于一切法都不执着，仅仅只见到平等性，因此对于轮回也不执着为轮回，对于寂灭也不执着为寂灭，所以不作执着，因此安住于平等性。因为安住于平等性，所以对于任何事物都不会因为见到过患而感到沮丧，对于任何事物也不会因为见到利益而产生追求，没有这样的情况，这是总结性的说法。之后，圣者弥勒对此仍然不满足，于是问道：世尊，那么菩萨安住于不分别的境界，既然没有舍弃轮回，也同样没有取轮回。
English
Therefore, since complete cessation is not abandoned, it is also not cessation. This means: The Blessed One, striving for the benefit of others, neither completely abandons samsara nor takes nirvana without aggregates. Therefore, it is also not cessation. Striving for one's own benefit, because the task has been accomplished, neither completely abandoning cessation nor taking samsara, then how will the statement "therefore it is cessation" be explained? Starting from the Dharmakaya, therefore it is cessation. In terms of the Nirmanakaya and Sambhogakaya, it is shown that it is not cessation. Blessed One, if a Bodhisattva Mahasattva, for the sake of others, does not completely abandon samsara, then since samsara is not completely abandoned, how will this not become a complete abandonment of cessation? And so on, it is explained in this way: If samsara is not completely abandoned for the sake of others, then this will become a complete abandonment of cessation. If cessation is not completely abandoned for one's own sake, then this will become a complete abandonment of samsara. Therefore, not completely abandoning samsara and abandoning samsara, as well as cessation and non-cessation, are contradictory. So how will this become non-contradictory? This is the question. Then, the Blessed One shows that it is not contradictory by saying, "Even to samsara, one does not conceptualize it as samsara itself," and so on. A Bodhisattva does not conceptualize all dharmas and sees only equality. Therefore, one does not conceptualize samsara as samsara, nor does one conceptualize cessation as cessation. Therefore, one does not make elaborations and abides in equality. Because one abides in equality, there is no such thing as becoming discouraged by seeing faults in anything, or becoming attached by seeing benefits in anything. This is a summary statement. Then, the noble Maitreya, still not satisfied, asked: Blessed One, then the Bodhisattva abides in the realm of non-discrimination, since samsara has not been abandoned, it has also not been taken.