Tibetan
པོ་ལ་མཁས་པའོ། །ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་གཉི་ག་མེད་པ་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང༌། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་མཁས་པར་བསྟན་པའོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་མཁས་པ་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཡིན་གྱི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མཁས་པའོ། །རྐྱེན་མེད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བརྟགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་མཁས་པའོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་པོ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་མཁས་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་ལ་མཁས་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའོ། །ཁམས་ལ་མཁས་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་ལ་མཁས་པའོ། །ཁམས་མེད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། དོན་དམ་པར་ཁམས་གསུམ་དངོས་པོ་མེད་པར་མཁས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་གཟུགས་ ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པས། གང་ཡང་ཡིད་ལ་བྱ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་ནས། ཆོས་དེ་དག་གང་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་གཟུགས་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པས་སོ་སོའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རབ་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ལམ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདེ་བ་ཅན་ལ་མཁས་པའོ། །རབ་ཏུ་མ་སྦྱངས་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་བྱ་སྟེ་རབ་ཏུ་མ་སྦྱངས་པའི་བདེ་བ་ལ་མ་ཆགས་པ་ལ་མཁས་པའོ། །སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང༌། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ལ་མཁས་ཤིང༌། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང༌། དེ་རྣམས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་མཁས་པ་དང༌། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུས་དང་ལྟ་བ་དེ་དག་མེད་པ་ལ་མཁས་པ་དང༌། མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང༌། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བགྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ལ་ལེགས་པ་འདི་དག་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། སྤྱད་པ་དང་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་བསྒོམ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ཞི་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཞི་བ་དང༌། རག་ལས་པ་དང༌། གསོབ་དང་སྙིང་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཞི་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ། །རག་ལས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་གཞུང་མི་ཚུགས་པའོ། །གསོབ་དང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤིག་སྟེ། མེད་པར་བསྒོམས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དང་པོའི་སྤྱོད་པ་ནི་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་ས་དང་པོའི་བར་དུ་རྩོལ་བ་དང་བཅས་ཤིང་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་ས་བདུན་གྱི་བར་དུ་རྩོལ་པ་དང་བཅས་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བྱའོ། །དེའི་ཡང་འོག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ཡན་ཆད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བྱའོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ
Chinese
对于彼者精通。对于非有亦非非有精通，即对于彼二者皆无精通。对于如是性精通等等，即已显示对于直至真实边际与不可思议之间，法界之体性的种种名目的精通。对于因与缘精通，即外道自在天等之作者诸法并非因缘，而是对于业与烦恼等之因缘精通。对于无缘精通，即对于外道所分别之诸缘并非缘精通。对于有为之界精通，即对于世俗之法世间与出世间之事物由因与缘聚合而生者精通。对于无为精通，即对于如是性等等非由因缘聚合所作者精通。对于界精通，即对于三界精通。对于无界精通，即对于胜义中三界无事物精通。菩提萨埵摩诃萨埵即是对于色不作意精通应如是了知，此等所说即是，由于色等等直至一切种智之间，一切法于胜义中无事物，故而了知任何皆非作意之境，对于彼等法任何皆不作意即成精通，如是已显示。菩提萨埵摩诃萨埵即是对于色以色空性精通应如是了知，此等所说即是，由于色等等直至一切种智之间的彼等法于胜义中无事物，故而了知各自之自性空性。对于善修之道精通，所谓善修之道，即对于以世间道令身心堪能之体性善修者，即对于安乐者精通。对于非善修精通，所谓对于非善修，即以出世间道令身心堪能，对于不执著于非善修之安乐者精通。对于生与灭精通等等，即对于生与灭，以及安住而转为异性精通，以及对于贪欲与嗔恚与愚痴，以及彼等之无自性
English
Being skilled in that. Being skilled in what is neither existent nor non-existent means being skilled in the absence of both. Being skilled in suchness, etc., means that one is shown to be skilled in the various aspects of the realm of phenomena, up to the ultimate limit of reality and the inconceivable. Being skilled in cause and condition means that the actions of non-Buddhists such as the Lord of Power are not causes and conditions, but rather being skilled in the causes and conditions of karma and afflictions, etc. Being skilled in the absence of conditions means being skilled in the fact that the conditions conceived by non-Buddhists are not conditions. Being skilled in the realm of conditioned things means being skilled in all conditioned phenomena, worldly and trans-worldly things that arise from the aggregation of causes and conditions. Being skilled in the unconditioned means being skilled in suchness, etc., which are not made by the aggregation of causes and conditions. Being skilled in realms means being skilled in the three realms. Being skilled in the absence of realms means being skilled in the fact that in reality the three realms are without substance. The Bodhisattva Mahasattva should be known to be skilled in not paying attention to form, etc. This means that since all phenomena, including form, etc., up to the point of all-knowingness, are without substance in reality, one realizes that nothing is an object of attention. It is shown that one becomes skilled in not paying attention to any of those phenomena. The Bodhisattva Mahasattva should be known to be skilled in the fact that form is empty of form, etc. This means that since those phenomena, including form, etc., up to the point of all-knowingness, are without substance in reality, one becomes aware that they are empty of their own nature. Being skilled in the path of thorough training means being skilled in the nature of making body and mind fit for use through the worldly path, which is called thorough training, that is, being skilled in the blissful. Being skilled in the untrained means making body and mind fit for use through the trans-worldly path, that is, being skilled in not being attached to the bliss of the untrained. Being skilled in arising and ceasing, etc., means being skilled in the nature of arising and ceasing, and of changing from abiding, and in the nature of desire, hatred, and delusion, and the absence of those.
Chinese
精通於此，精通於外道之見及其不存在，精通於名與色等諸法之自性，以及精通於因與果等之利益。請問，世尊，如何行於般若波羅蜜多？等等，以上是關於行於般若波羅蜜多，現證般若波羅蜜多，修習般若波羅蜜多，應知這些是好的。對於所說的，行、現證和修習三者的差別進行了提問。世尊開示說：色寂靜等等，以此顯示了它們的差別。應當了知色等五蘊是寂靜的、依賴的、空虛且無實質的，應當行於般若波羅蜜多，這是所要顯示的。其中，寂靜是指以勝義自性空性，沒有生和滅等等。依賴是指事物不能建立在實有之上。空虛且無實質是指事物不存在的另一種說法。以現證虛空空性來現證般若波羅蜜多，這是要顯示現證。應當了知一切法如虛空般空性，然後證悟般若波羅蜜多，這是所要顯示的。修習，通過如是修習來修習般若波羅蜜多，這是說，修習本身也應當分解為空性，通過修習無有來修習般若波羅蜜多，這是其含義。最初的行是指從勝解行地到初地之間，具有勤作且具有相狀的階段。在其之後的現證是指初地以上到七地之間，具有勤作但沒有相狀的階段。在其之後的修習是指從八地以上自然成就且安住於無相的階段。請問，世尊，菩薩摩訶薩於般若波羅蜜多
English
Being skilled in this, skilled in the views of non-Buddhists and their absence, skilled in the nature of phenomena such as name and form, and skilled in the benefits such as cause and effect. Asked, "Lord, how should one practice the Perfection of Wisdom?" etc., above is about practicing the Perfection of Wisdom, actualizing the Perfection of Wisdom, meditating on the Perfection of Wisdom, one should know that these are good. Regarding what was said, the differences between practice, actualization, and meditation were asked. The Lord taught: "Form is peaceful," etc., thereby showing their differences. One should realize that the five aggregates such as form are peaceful, dependent, hollow, and without essence, and one should practice the Perfection of Wisdom, this is what is to be shown. Among them, peaceful means that by the ultimate nature of emptiness, there is no birth and death, etc. Dependent means that things cannot be established on the basis of being real. Hollow and without essence is another way of saying that things do not exist. By actualizing the emptiness of space, one should actualize the Perfection of Wisdom, this is to show actualization. One should realize that all phenomena are empty like space, and then realize the Perfection of Wisdom, this is what is to be shown. Meditation, through such meditation, one should meditate on the Perfection of Wisdom, this is to say that meditation itself should also be broken down into emptiness, through meditating on non-existence, one should meditate on the Perfection of Wisdom, this is its meaning. The initial practice refers to the stage from the ground of aspiring conduct to the first ground, which is with effort and with characteristics. The subsequent actualization refers to the stage from the first ground up to the seventh ground, which is with effort but without characteristics. The subsequent meditation refers to the stage from the eighth ground onwards, which is spontaneously accomplished and abides in the absence of characteristics. Asked, "Lord, Bodhisattva Mahasattva in the Perfection of Wisdom