Tibetan
གྱིས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲུབ་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒྲུབ་པ་དང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང༌། མཚན་མ་མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་དང༌། ས་གཞན་ལ་འདོད་པ་མི་བསྐྱེད་པ་ལས་སོ། །དང་པོ་གསུངས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའམ། མངོན་པར་བརྩོན་པའོ། །གཉིས་པ་གསུངས་པ་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གསུམ་པ་གསུངས་པ་ནི། གཟུགས་སུ་མ་སྙེམས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བས་གཟུང་བར་མ་བྱེད་ཅིག །མི་སྙེམས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ནི་གོམས་པའོ། །བཞི་པ་གསུངས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་གཟུགས་སུ་མ་སྙེམས་ཤིག །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ད་ནི་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་ལ་རག་ལས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་འདོད་ཅིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དོན་དུ་གཉེར་བར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་བགྱིད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཀའ་བ་བགྱིད་པ་ལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའོ། །རང་དབང་དུ་གྱུར་པ་ལགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་སྙིང་རྗེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ལྟུང་བ་ལ་འགེགས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་དང་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་དང་སྐྱོབ་པ་དང་སྐྱབས་དང་གནས་དང་དཔུང་གཉེན་དང་གླིང་དང་སྣང་བ་དང་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་དང་རྟེན་དུ་གྱུར་པར་བྱའོ་ཞེས་ཉེ་བར་བཀོད་ནས་བསྟན་པ་ལ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འགྲོ་བ་ལྔ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་མི་འཇིགས་པའི་གནས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བསམ་པས་ཕན་པའི་ཕྱིར་དང་ བ་དང༌། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་པའི་རྣམ་གྲངས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ། འཁོར་གྱི་ནང་ན་ཁ་ཅིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མཚན་ཉིད་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚན་ཉིད་གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆིས་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཆིས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ལྟ་བུ་མཆིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་འདྲའམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མེད་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདྲའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང༌། དབེན་པའི་ མཚན་ཉིད་དུ་མཚན་ཉིད་གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྟན
Chinese
已竟。此般若波罗蜜多的修持，有四种相，即修持六波罗蜜多，以及于圆满菩提中完全成熟，并且不执著于殊胜之相，以及不于其他刹土生起贪著。初者所说是以“布施波罗蜜多”等句开始。所谓“瑜伽”，即是结合或者精进。二者所说是以“彼等一切”等句开始。三者所说是以“莫于色骄慢”等句开始，即不要以色的自性，以分别念的见解去执取。所谓“不骄慢”，即是不以一切法去分别。完全清净即是串习。四者所说是以“种姓之子，汝莫于色骄慢。善现，如是”等句开始，是为摄略。现在，住持善现对于以自相空性的诸法一切，不欲求依赖于自我的寂灭，并且为了无上正等觉而精进的菩萨们，世尊开示说修持苦行，即是以“世尊，于修持苦行而疗愈”等句开始，即是如是自性的布施。般若波罗蜜多完全修习。所谓“纵然已成自在”，即是由于对道极度串习的缘故。此处说，慈悲本身是阻止堕入寂灭的因，即是所谓“极度痛苦”。现在，世尊为了那一时刻能利益世间，为了安乐，为了慈爱，为了救护、皈依、处所、依怙、亲友、洲渚、光明、引导以及成为所依，而作了近的安立与开示，并且以“如是如是”等句来广为阐释。为了要从五趣中完全度脱，以安住于无畏之境的意念，为了利益
English
Completed. This practice of the Prajñāpāramitā has four aspects: practicing the six pāramitās, fully maturing in perfect enlightenment, not clinging to excellent characteristics, and not generating desire for other realms. The first teaching begins with "the perfection of generosity," and so on. The term "yoga" means either union or diligence. The second teaching begins with "all of those." The third teaching begins with "Do not be arrogant about form," meaning do not grasp form's essence with the view of conceptual thought. "Not being arrogant" means not conceptually thinking about all phenomena. "Completely purifying" means becoming accustomed. The fourth teaching begins with "Son of good family, do not be arrogant about form. Subhuti, thus," and so on, which is a summary. Now, the Venerable Subhuti, for all phenomena that are empty of inherent existence, not desiring a nirvana that depends on oneself, and for the bodhisattvas who strive for unsurpassed, perfect, complete enlightenment, the Blessed One taught that they should practice austerities, beginning with "Blessed One, healing through the practice of austerities," and so on, which is generosity of such a nature. The Prajñāpāramitā is completely cultivated. "Even though one has become independent" is because of being extremely accustomed to the path. Here, it is said that compassion itself is the cause that prevents falling into nirvana, which is "extreme suffering." Now, the Blessed One, for the sake of benefiting the world at that very moment, for the sake of happiness, for the sake of love, for the sake of protection, refuge, place, support, friendship, island, light, guidance, and becoming a support, made a close establishment and teaching, and explained it extensively with "Thus, thus," and so on. In order to completely liberate from the five destinies, with the intention of abiding in a state of fearlessness, for the sake of benefiting
Chinese
要知道，上面已经开示了“应当修学此般若波罗蜜多”。在眷属中，有些人认为应当修学此般若波罗蜜多。因此，为了遣除对此般若波罗蜜多认为实有的分别念，才作此请问。世尊开示说：‘善现，如同虚空般无有造作的体性，即是般若波罗蜜多。’这是在开示般若波罗蜜多在胜义谛中无有实物，与虚空相同。‘善现，般若波罗蜜多的体性是无有体性’，这是在开示因为像虚空一样，所以对于任何法来说，也都不存在作为其体性的情况。‘般若波罗蜜多没有任何体性’，这是在开示般若波罗蜜多自性空，因此它没有任何体性。请问：世尊，以何种体性，般若波罗蜜多所具有的体性，以该体性，一切法都具有的这种类别存在吗？’这是为了区分开示一切法自性离，自性空的场合，其含义是，一切法与般若波罗蜜多相同吗？世尊开示说：‘善现，正是这样，正是这样。以何种体性，般若波罗蜜多存在的体性，以该体性，一切法都存在。’这是在开示般若波罗蜜多与一切法，在无有体性且为空性方面是相同的。为了更清楚地开示这一点，‘这是什么原因呢？善现，一切法自性离’，从这里开始，‘像这样，以空性的体性，以及离的体性，以何种体性，般若波罗蜜多存在的体性，以该体性，一切法都存在’这样说了。其含义是，般若波罗蜜多与一切法，在自性离和自性空方面是相同的。善现请问：世尊，如果一切法也由一切法所离……乃至世尊开示
English
It should be known that it has already been shown above that "one should study this Prajñāpāramitā." Among the retinue, some think that this Prajñāpāramitā should be studied. Therefore, in order to dispel the conceptualization of considering this Prajñāpāramitā as real, this question is asked. The Blessed One said: 'Subhuti, the characteristic of being unformed like the sky is Prajñāpāramitā.' This is to show that Prajñāpāramitā is without substance in the ultimate truth, and is the same as the sky. 'Subhuti, the characteristic of Prajñāpāramitā is without characteristic,' this is to show that because it is like the sky, it does not exist as the characteristic of any dharma. 'Prajñāpāramitā has no characteristics whatsoever,' this is to show that Prajñāpāramitā is empty of self-nature, therefore it has no characteristics. The question: 'Blessed One, by what characteristic, the characteristic possessed by Prajñāpāramitā, does such a category exist by which all dharmas are possessed?' This is to distinguish the occasion of showing that all dharmas are devoid of self-nature and empty of self-nature, and its meaning is, are all dharmas the same as Prajñāpāramitā? The Blessed One said: 'Subhuti, it is so, it is so. By what characteristic, the characteristic by which Prajñāpāramitā exists, by that characteristic, all dharmas exist.' This is to show that Prajñāpāramitā and all dharmas are the same in being without characteristics and being emptiness. In order to show this more clearly, 'What is the reason for this? Subhuti, all dharmas are devoid of self-nature,' from here, 'Like this, by the characteristic of emptiness, and the characteristic of devoidness, by what characteristic, the characteristic by which Prajñāpāramitā exists, by that characteristic, all dharmas exist' was said. Its meaning is that Prajñāpāramitā and all dharmas are the same in being devoid of self-nature and empty of self-nature. Subhuti asked: Blessed One, if all dharmas are also devoid by all dharmas... until the Blessed One taught.