Tibetan
བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དང༌། ཡིད་བདེ་བ་མང་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་རྟག་ཏུ་མི་གཏང་བའི་དཔེ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱ་བ་དེ་མ་བཏང་ན་རྟག་ཏུ་ཡིད་བདེ་བ་མང་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིད་ལ་བགྱི་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་གོང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་དང་མ་བྲལ་ལོ་ཞེས་བཤད་པ་ལ་འཁོར་གྱི་ནང་ནས་ཁ་ཅིག་ཡིད་ལ་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ལ་འཕེལ་བ་མེད་དོ། །ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་དང་མ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ དབེན་ཞིང༌། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གོང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ལ། འཁོར་གྱི་ནང་ནས་ཁ་ཅིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཞུས་པ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ལན་བཀའ་སྩལ་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པར་དེ་ཡང་མ་བྲལ་བ་ལ་ནི་མི་བྱའི། དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའི་རང་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་སྟེ། དེ་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་དང༌། གཅིག་དང་གཉིས་ཞེས་བྱ་བར་དམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་ཆུད་དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
Chinese
从“安乐和心安乐，以及具有众多心安乐”之间，显示了不应恒常舍弃般若波罗蜜多的作意之譬喻。如是不舍弃作意，则显示了将恒常具有众多心安乐。祈请世尊，所有这些作意都与自性相离等等，如是上面所说的般若波罗蜜多，以及与具足一切相智的作意不分离，由于听众中有某些人认为这样的作意是实有的，为了消除这种想法，故由善现（Subhūti）请问。世尊开示说，从“善现，此般若波罗蜜多是自性空”到“于此无有增，无有减”之间，所谓不离作意，也不应以认为实有的作意来进行。真实义中，一切法自性空，无有作者，了知如是之真如，以及法界等安住于自性中，即是不离彼作意，如是显示。祈请世尊，如果般若波罗蜜多自性寂静，且自性空等等，从“彼菩萨摩诃萨即是行于般若波罗蜜多”到“应知如是作意”之间，是说上面所说的不离般若波罗蜜多。由于听众中有某些人认为般若波罗蜜多是实有的，为了消除这种想法，故由善现请问，世尊也给予了回答。所谓不离般若波罗蜜多，也不应以认为实有的方式不分离，真实义中，自性空故，真如与法界，以及真实之边际，于自性中味一，于此无有增减，若无有执着于一与二之分别，则能通达行于般若波罗蜜多，因此安住于不退转地。
English
From "happiness and mental happiness, and being endowed with many mental happinesses" in between, it shows the metaphor of not constantly abandoning the attention to the Prajñāpāramitā. If such attention is not abandoned, it shows that one will constantly have many mental happinesses. Praying to the Bhagavan, all these attentions are devoid of self-nature, etc. As such, the Prajñāpāramitā mentioned above, and not being separated from the attention endowed with omniscience, because some of the audience thought that such attention was real, Subhūti asked in order to eliminate this idea. The Bhagavan taught, from "Subhūti, this Prajñāpāramitā is empty of self-nature" to "there is no increase or decrease in this" in between, the so-called not being separated from attention should not be done with the attention that thinks it is real. In the true meaning, all dharmas are empty of self-nature, there is no author, knowing such Suchness, and the Dharmadhatu, etc., abiding in self-nature, is not separated from that attention, as shown. Praying to the Bhagavan, if the Prajñāpāramitā is inherently peaceful, and inherently empty, etc., from "that Bodhisattva Mahāsattva is practicing the Prajñāpāramitā" to "one should know such attention" in between, it is said that the above-mentioned is not separated from the Prajñāpāramitā. Because some of the audience thought that the Prajñāpāramitā was real, Subhūti asked in order to eliminate this idea, and the Bhagavan also gave an answer. The so-called not being separated from the Prajñāpāramitā should not be separated in a way that thinks it is real. In the true meaning, because it is empty of self-nature, Suchness and the Dharmadhatu, and the ultimate boundary of reality, are of one taste in self-nature, there is no increase or decrease in this, if there is no attachment to the distinction between one and two, then one can understand and practice the Prajñāpāramitā, therefore residing on the irreversible ground.
Tibetan
བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། གསོག་ཉིད་དང༌། གསོབ་ཉིད་དང༌། རག་མ་ལུས་པ་ཉིད་དང༌། སྙིང་པོ་མ་མཆིས་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། འཁོར་གྱི་ནང་ནས་འགའ་ཞིག་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་པོར་ཡོད་དམ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཞུས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། གསོག་དང༌། གསོབ་དང༌། རག་མ་ལུས་པ་དང། སྙིང་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། དེ་ལ་སྤྱོད་པ་གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་སྟོང་ན། སུ་ཞིག་ཙམ་ལ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསོག་དང་གསོབ་དང་རག་མ་ལུས་པ་དང༌། སྙིང་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང༌། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཤད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི་སྤྱོད་པ་དང༌། སྤྱད་པར་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གུད་ན་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མཆིས་སམ་ཞེས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་ཆོས་གཞན་གང་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གུད་ན་ཆོས་གཞན་འགའ་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་ན། ཅི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ
Chinese
所示。 善现请问世尊，般若波罗蜜多的空性，以及空性，空性，无余，无有实义，这些是般若波罗蜜多的行境吗？之前世尊说菩萨摩诃萨是般若波罗蜜多的行者，为了消除听众中有人认为有真实的菩萨在这样行持的疑惑，所以才这样提问。空性，空性，空性，无余，无有实义，这些都是空性的异名。如果般若波罗蜜多和行持般若波罗蜜多两者都是自性空的，那么谁对谁行持呢？这就是问题的意思。空性，空性，无余，无有实义，这些都应被理解为空性的异名。 世尊回答说：善现，不是这样的。 这表明，说“行持般若波罗蜜多”也只是世俗谛的说法，胜义谛中，没有能行持者，也没有所行持的。 善现请问世尊：除了般若波罗蜜多之外，还有其他行持般若波罗蜜多的法吗？ 意思是，如果般若波罗蜜多的空性不是般若波罗蜜多的行境，那么除了空性之外，还有其他法是般若波罗蜜多的行境吗？ 世尊回答说：善现，不是这样的。 这表明，胜义谛中，一切法自性空，所以没有其他法可以行持般若波罗蜜多。 善现请问世尊：那么，般若波罗蜜多是般若波罗蜜多的行境吗？ 意思是，既然除了般若波罗蜜多之外，没有其他法可以行持般若波罗蜜多，那么是否般若波罗蜜多本身就是般若波罗蜜多的行境呢？ 世尊回答
English
shown. Subhuti asked the Blessed One, "Is the emptiness of the Perfection of Wisdom, as well as emptiness, emptiness, without remainder, and without essence, the practice of the Perfection of Wisdom?" Previously, the Blessed One said that Bodhisattva Mahasattvas are practitioners of the Perfection of Wisdom. To dispel the doubt of some in the audience who thought that there were real Bodhisattvas practicing in this way, this question was asked. Emptiness, emptiness, emptiness, without remainder, and without essence, these are all synonyms for emptiness. If both the Perfection of Wisdom and the practice of the Perfection of Wisdom are empty of inherent existence, then who practices on whom? That is the meaning of the question. Emptiness, emptiness, without remainder, and without essence, these should be understood as synonyms for emptiness. The Blessed One replied, "Subhuti, it is not so." This indicates that saying "practicing the Perfection of Wisdom" is only a conventional expression. In ultimate truth, there is neither a practitioner nor something to be practiced. Subhuti asked the Blessed One, "Apart from the Perfection of Wisdom, is there any other dharma that practices the Perfection of Wisdom?" The meaning is, if the emptiness of the Perfection of Wisdom is not the practice of the Perfection of Wisdom, then apart from emptiness, is there any other dharma that is the practice of the Perfection of Wisdom? The Blessed One replied, "Subhuti, it is not so." This indicates that in ultimate truth, all dharmas are empty of inherent existence, so there is no other dharma that can practice the Perfection of Wisdom. Subhuti asked the Blessed One, "Then, is the Perfection of Wisdom the practice of the Perfection of Wisdom?" The meaning is, since apart from the Perfection of Wisdom, there is no other dharma that can practice the Perfection of Wisdom, then is the Perfection of Wisdom itself the practice of the Perfection of Wisdom? The Blessed One replied
Tibetan
་སྩལ་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་དེ་ཉིད་ལ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་གཞན་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དེ། སྤྱོད་པ་དང་སྤྱད་པར་བྱ་བ་གཉི་ག་སྟོང་ན་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སྤྱད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གུད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་སྤྱོད་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྤྱོད་དམ་ཞེས་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པས། སྟོང་པ་ཉིད་མ་ ཡིན་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། གཟུགས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་སྤྱོད་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་ཞུས་པ་དང༌། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པས། སྤྱོད་པ་དང་སྤྱད་པར་བྱ་བ་གཉིས་སོ་སོར་དབྱེར་མེད་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། གསོག་ཉིད་དང༌། གསོབ་ཉིད་དང༌། རག་ལུས་པ་ཉིད་དང༌། སྙིང་པོ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དང༌། དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་གནས་ཉིད
Chinese
所说“那不是的”是说，从胜义谛来说，般若波罗蜜多本身也是自性空，因此不运用它本身。世尊，什么是空性运用空性吗？这是说，如果这样，除了般若波罗蜜多之外，也没有其他的运用般若波罗蜜多。般若波罗蜜多本身也不运用般若波罗蜜多，如果能运用和所运用二者皆空，那么空性会运用空性吗？这样请问。世尊开示说：饶益，那不是的。所说空性是指无事物，因为无事物，所以无法运用无事物，是这个意思。请问：世尊，空性之外有空性运用空性吗？这是说，如果这样，运用本身不运用空性，那么空性会运用空性之外的某个事物吗？这样请问。世尊开示说：饶益，那不是的。这是说，一切法胜义谛中都是空性一味，因此没有不是空性的法，是这个意思。请问：世尊，什么呢？色运用般若波罗蜜多吗？乃至，世尊，什么呢？一切相智运用般若波罗蜜多吗？世尊开示说：饶益，那不是的。之间是说，如果这样，空性不运用空性，那么色等乃至一切相智之间的法，会运用般若波罗蜜多吗？这样请问，这些法全部胜义谛中也是空性一味，因此能运用和所运用二者没有差别。饶益请问世尊，什么呢？色的空性，乃至一切相智的空性，虚假性，空虚性，无自性性，无实义性，真如，不颠倒真如，非异真如，法界，法性
English
The statement "That is not so" indicates that, in the ultimate sense, even the Perfection of Wisdom itself is empty of inherent existence, and therefore it does not operate on itself. "Bhagavan, does emptiness operate on emptiness?" This means that, in that case, nothing other than the Perfection of Wisdom operates on the Perfection of Wisdom. The Perfection of Wisdom itself does not operate on the Perfection of Wisdom, because if both the operator and the operated upon are empty, then does emptiness operate on emptiness? This is the question. The Bhagavan replied, "Rabjor, that is not so." The term "emptiness" refers to the absence of things. Because there are no things, there is no operation on the absence of things. That is the meaning. The question, "Bhagavan, apart from emptiness, does emptiness operate on emptiness?" means that if the operation itself does not operate on emptiness, then does emptiness operate on something other than emptiness? This is the question. The Bhagavan replied, "Rabjor, that is not so." This means that all phenomena are of one taste in emptiness in the ultimate sense, so there is no phenomenon that is not emptiness. That is the meaning. The question, "Bhagavan, what is it? Does form operate on the Perfection of Wisdom?" up to "Bhagavan, what is it? Does all-knowingness operate on the Perfection of Wisdom?" and the Bhagavan's reply, "Rabjor, that is not so," in between, means that if emptiness does not operate on emptiness, then do phenomena such as form up to all-knowingness operate on the Perfection of Wisdom? This is the question. All those phenomena are also of one taste in emptiness in the ultimate sense, so there is no distinction between the operator and the operated upon. Rabjor asked, "Bhagavan, what is it? The emptiness of form," and so on, up to "the emptiness of all-knowingness, falsity, hollowness, unreliability, lack of essence, suchness, non-erroneous suchness, non-different suchness, the element of dharma, the nature of dharma.