Tibetan
་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་སྟེ་མངོན་དུ་མི་བཞུགས་ཤིང་དངོས་པོར་མི་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་དང༌། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་དག་དང༌། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་དེ་དག་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བར་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ན་མཚན་མར་མི་འཛིན་པས་འདུ་ཤེས་དང་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། མཚན་མའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང༌། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ལ་མཚན་མར་འདུ་ཤེས་ན་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྐྱོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ལ། འདས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། མཚན་མའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟར་སེམས་ཤིང་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱང་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡིན་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ སྐྱོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་དང་སེམས་དང་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟར་མཚན་མར་མི་འཛིན་ན་བསྔོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བྱམས་པས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ལ་མཚན་མར་མི་བྱེད་ཅིང༌། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བསོད་ནམས་དེ་དག་མཚན་མར་མ་བཟུང་ན་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོར་ཡང་མེད། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་མཚན་མར་མི་བཟུང་དུ་ཡང་མི་རུང་ན། འདི་གཉིས་ཇི་ལྟར་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཐབས་མཁས་པ་དེ་དག་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་མཚན་མར་ཡང་མི་འཛིན་ལ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྐྱོན་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ནི། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤྱོད་པས་བསླབ་དགོས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་མཁས་པ་བསླབ་པ་གཞན་དུ་མི་བཙལ་བར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལས་བཙལ་བར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་མ་རྟོགས་པས་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ཀྱང༌། བསྔོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །བྱམས་པས་སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་མེད་དེ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་མེད་དེ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྐྱོན་དུ་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་རམ་སྙམ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་མཚན་མ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལ་མེད་པར་ལྟ་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བར་དོགས་པ་སྐྱེ་བ་འཕགས་པ་བྱམས་པས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མི་དམིགས་ཤིང་མཚན་མ་མེད་པར་བྱ་སྟེ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་མེད་པར་ལྟ་བའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་འགགས་ཤིང་མེད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡོད་པར་ལྟ་ཞིང་མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི་ལྟ་བ་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་སྨད་པ་ཡིན་གྱིས། དོ
Chinese
当回向这些善根时，应如是回向，从“应如是回向”至“见解不会颠倒”之间，是说当已圆寂的诸佛世尊及其声闻僧众，随喜这些善根并回向功德时，如同诸佛世尊及其声闻僧众已经圆寂，不再显现，也不再是实有之物那样，对于这些善根，这些回向，以及回向之心，也应了悟到如同圆寂一般，在胜义谛中是无实有的。然后在世俗谛中回向于无上菩提，因为不执著于相，具有觉知和心识，所以见解不会颠倒。如果菩萨摩诃萨在修持般若波罗蜜多时，以相的方式了知诸佛世尊的这些善根，那么就不是回向于无上正等觉，从“不是回向于无上正等觉”至“见解会颠倒”之间，是说即使对诸佛世尊和这些善根以相来认知，回向也不会变得无过失。如果认为过去的诸佛世尊是无相的，不是相的对境，那么仅仅是这样想，这样生起认知，也是执著于相，因此回向于无上菩提 不是没有过失的，因为觉知、心识和见解都会颠倒。如果菩萨摩诃萨说诸佛世尊等，从“诸佛世尊等”至“见解不会颠倒”之间，是说如前所说，如果不执著于相，那么回向就是完全清净的，不会颠倒。慈氏菩萨说道：尊者善现，菩萨摩诃萨如何才能不以相来对待这些善根，并且将之回向于无上正等觉呢？
English
When dedicating these roots of virtue, one should dedicate them in this way, from "one should dedicate them in this way" to "views will not be inverted," it is said that when the Buddhas, the Bhagavat, together with the Sangha of Shravakas, who have passed into complete Nirvana, rejoice in these roots of virtue and dedicate the merit, just as those Buddhas, the Bhagavat, together with the Sangha of Shravakas, have passed into complete Nirvana, no longer appear, and are no longer substantial things, so too, these roots of virtue, these dedications, and the minds of dedication, should also be understood to be like Nirvana, without substance in the ultimate truth. Then, in the conventional truth, if one dedicates to unsurpassed Bodhi, because one does not grasp at characteristics, and is endowed with awareness and mind, then the view will not be inverted. If a Bodhisattva Mahasattva, when practicing the Perfection of Wisdom, knows these roots of virtue of those Buddhas, the Bhagavat, in terms of characteristics, then it is not a dedication to unsurpassed, perfect and complete enlightenment, from "it is not a dedication to unsurpassed, perfect and complete enlightenment" to "views will be inverted," it is said that even if one recognizes the Buddhas, the Bhagavat, and these roots of virtue in terms of characteristics, the dedication will not become faultless. If one thinks that the past Buddhas, the Bhagavat, are without characteristics and are not objects of characteristics, then merely thinking and generating awareness in this way is also grasping at characteristics, therefore dedicating to unsurpassed Bodhi is not without fault, because awareness, mind, and views will be inverted. If a Bodhisattva Mahasattva says the Buddhas, the Bhagavat, etc., from "the Buddhas, the Bhagavat, etc." to "views will not be inverted," it is said that as mentioned above, if one does not grasp at characteristics, then the dedication is completely pure and will not be inverted. Maitreya said: Venerable Subhuti, how can a Bodhisattva Mahasattva not treat these roots of virtue as characteristics and dedicate them to unsurpassed, perfect and complete enlightenment?
Chinese
说“回向”是指，如果不对随喜的福德等取相，那就无法回向。如果回向又不能不取相，那么这二者如何不会相违呢？这是所提出的问题。 善现回答说：菩萨摩诃萨应学那些精通般若波罗蜜多的方便，这是说，既不执著诸法为相，又能使回向没有过失，这是精通方便的菩萨才能做到的。而要精通这样的方便，也必须通过修习般若波罗蜜多来学习，这是所要阐述的。 “应从这般若波罗蜜多中了知菩萨摩诃萨的善巧方便”，这是说，不必在其他地方寻求学习这种善巧方便，而应从这般若波罗蜜多本身中寻求，这是所要阐述的理由。 “不依靠般若波罗蜜多，就无法回向行善之事物”，这是说，如果未通过智慧了悟一切法无相，即使回向福德，回向也不会完全清净，这是所要阐述的。 慈氏菩萨说：如果认为“诸佛世尊也于般若波罗蜜多中无有，不可得”乃至“回向的发心等也无有，不可得”，这难道不会成为一种过失吗？在这段话中，圣慈氏菩萨提出了这样的疑虑：对于上述所说的无相且不可得的回向，如果认为它不存在，是否会成为一种过失。 “因此，菩萨摩诃萨在修习般若波罗蜜多时，应如此如理作意”乃至“应无所缘，无相而行回向”，在这段话中，阐述了不会成为视为空无的过失的理由，即对于要回向的善根等一切，如果认为在胜义谛中已经止息且不存在的事物是存在的，并执著于相，这是一种邪见，是如来所呵责的。因此，
English
Saying "dedication" means that if one does not grasp the characteristics of the merits of rejoicing, then one cannot dedicate them. If dedication cannot be done without grasping characteristics, then how can these two not be contradictory? This is the question that is asked. Subhuti replied: Bodhisattva-Mahasattvas should learn those skillful means in this Prajnaparamita, which means that they do not grasp things as characteristics, and dedication can also become without fault. This is what skillful Bodhisattvas can do. To be skillful in such means, one must also learn by practicing this Prajnaparamita, which is what is being taught. "One should understand the skillful means of Bodhisattva-Mahasattvas from this Prajnaparamita," which means that one should not seek to learn such skillful means elsewhere, but should seek it from this Prajnaparamita itself, which is the reason being explained. "Without relying on Prajnaparamita, one cannot dedicate the objects of virtuous deeds," which means that if one does not realize that all dharmas are without characteristics through wisdom, even if one dedicates merit, the dedication will not become completely pure, which is what is being taught. Maitreya said: If one thinks that "the Buddhas, the Bhagavat, are also not present and cannot be found in the Prajnaparamita," and even "the mind of dedication is also not present and cannot be found," wouldn't this become a fault? In this passage, the noble Maitreya raises the doubt that if one thinks that the aforementioned dedication that is without characteristics and unattainable does not exist, would it become a fault? "Therefore, when Bodhisattva-Mahasattvas practice Prajnaparamita, they should contemplate in this way," and even "one should dedicate without object and without characteristics." In this passage, the reason why it will not become the fault of seeing emptiness is explained, that is, for all the roots of virtue to be dedicated, if one thinks that things that have ceased and do not exist in the ultimate truth are existent, and clings to characteristics, this is a wrong view, which is condemned by the Tathagatas. Therefore,