Tibetan
དཔའ་གཉིས་ཀ་དངོས་པོ་མེད་པར་རོ་གཅིག་པས་འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །བདག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་འདུ་ཤེས་དང༌། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གནང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སློབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དོན། རབ་འབྱོར་གྱིས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་བཤད་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ་འབྱོར་ལ་བསྟོད་ནས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང༌། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཏུ་བཤད་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་ནང་ན་རབ་འབྱོར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་མཆོག་ཏུ་བཤད་པ་གླེངས་ནས་བསྟོད་པ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། རབ་འབྱོར་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དོན་རྟོགས་ཤིང་བཤད་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བཤད་པ་དང་མཐུན་པས་རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དོན་དེ་བཤད་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ལ་བསླབ་པ་བསྟན་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་བསླབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སློབ་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སློབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བར་ ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་བསླབ་པ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་སློབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སློབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པར་བསླབ་པ་བསྟན་པ་སྟེ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་མི་དམིགས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་བདག་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དམིགས་སུ་མེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། བདག་དང་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བདག་ཏུ་བརྟགས་པ་རྣམས་དང༌། ཕུང་པོ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང། ཁམས་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང༌། ཁམས་གསུམ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་དངོས་པོ་ཡོད་པར་བརྟགས་པ་ལྟ་བུར་དམིགས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤཱ་རིའི་བུས་ཞུས་པ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་གང་དང་གང་ལ་སློབ་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོང་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སློབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པས་འཁོར་གྱི་ནང་ན་ཁ་ཅིག་བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡོད་དམ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཞུས་པའོ། །ཆོས་གང་ལ་ཡང་སློབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་ ཆོས་གང་ལ་ཡང་སློབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཆོས་འདི་དག་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཆགས་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་སློབ་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་འདི་དག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མཐོང་ཞིང་ཆགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་ཆོས་འདི་དག་རྣམ་པ་གང་གིས་མཆིས་པ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་ཞིང་ཆགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ
Chinese
由于二者无有实体而味道相同，故此是等持。我于等持中平等安住，如是思念之作意，以及不生起分别念，如是宣说。此后，世尊对具寿善现说“善哉”等，直至“以不缘的行相而学于诸佛不共之法”之间，如是等持中不分别之义，善现为舍利子所说甚善，世尊赞叹善现后，对于其他清净之法也应如是，于胜义谛中不分别，以不缘的行相于世俗谛中学，如是宣说。所谓“于无烦恼中，于声闻中说为第一”者，乃于声闻阿罗汉中，宣说善现为无烦恼之第一而作赞叹。此处所谓烦恼，是指菩萨之分别念。由于善现了悟并宣说不分别之义，与宣说无烦恼相符，故与“善现，汝说此不分别之义甚善”相连。如是宣说于诸等持中学后，为于其后宣说于一切法不缘而学，世尊告曰：舍利子，菩萨摩诃萨如是学者，是以不缘般若波罗蜜多的行相而学，乃至应知以无实事之自性空性，以不缘的行相而生起一切相智之间，是为宣说于一切法不缘而学。如是学是以不缘般若波罗蜜多的行相而学等，是为宣说不缘而学。舍利子请问：世尊，为何不缘？世尊告曰：舍利子，以极清净故，我不缘等，是为宣说不缘之理由。
English
Because both are without substance and have the same taste, this is samadhi. The awareness of thinking, "I am equally abiding in samadhi," and the non-arising of conceptualization are taught as such. Then, from the words of the Blessed One saying "Well done" to the venerable Subhuti, up to "one should train in the unshared dharmas of the Buddhas by way of non-apprehension," it is taught that the meaning of non-conceptualization in samadhi, as explained by Subhuti to Shariputra, is excellent. After the Blessed One praised Subhuti, it is taught that one should also train in other pure dharmas in the same way, without conceptualization in the ultimate truth, and by way of non-apprehension in the conventional truth. The statement "Among those without afflictions, it is said to be the best among the Shravakas" refers to praising Subhuti by declaring him the best among the Shravaka Arhats who are without afflictions. Here, the term "afflictions" refers to the conceptualization of Bodhisattvas. Since Subhuti realized and explained the meaning of non-conceptualization, which is in accordance with the explanation of being without afflictions, it is connected with the words "Subhuti, you have explained the meaning of non-conceptualization very well." Having taught how to train in all samadhis in this way, in order to teach training in non-apprehension of all dharmas thereafter, the Blessed One said: "Sharadvatiputra, a Bodhisattva Mahasattva who trains in this way trains by way of non-apprehension of the Perfection of Wisdom," and up to "one should know that the emptiness of the nature of non-things arises as all-knowingness by way of non-apprehension," this is the teaching of training in non-apprehension of all dharmas. Training in this way, such as training by way of non-apprehension of the Perfection of Wisdom, is the teaching of training in non-apprehension. Sharadvatiputra asked: "Blessed One, why is there non-apprehension?" The Blessed One said: "Sharadvatiputra, because of being extremely pure, I do not apprehend," and so on, which is the teaching of the reason for non-apprehension.
Chinese
复次，“因为极其清净”的意思是，就胜义谛而言，一切法，如是之自性完全清净，因此无所缘。无所缘的那些又是什么呢？即外道所执著的我和有情等，以及蕴、处、界，和缘起，以及三界等世间法，和圣者的四谛等出世间法，各自的凡夫都执著为实有，如是无所缘，如是宣说。 请问：“世尊，何为清净？”等等，是为了清楚地阐明极其清净的意义，舍利子请问，世尊开示。就胜义谛而言，一切法无实有，因此无生灭等，此即是清净，如是宣说。 请问：“世尊，如是修学的菩萨摩诃萨，于何法修学？”等等，是由于上面以无所缘的方式宣说了修学，因此为了消除听众中某些人认为是否有一些法需要修学的疑惑而请问。 “于任何法皆无修学”的意思是，就胜义谛而言，任何法都无实有，因此于任何法皆无修学，如是宣说。 “那是什么原因呢？舍罗多之子，这些法不是凡夫异生如何显现执著的那样存在。”这是宣说任何法都无修学的理由。即世间和出世间的这些法，凡夫异生见到并执著为实有，但实际上并非如此存在，如是宣说。 请问：“世尊，那么这些法以何种方式存在呢？”是为了清楚地阐明那个意义而请问。 世尊开示：“如何不存在，就如何存在。”意思是，凡夫异生颠倒地见到并执著为实有，但实际上并非如此存在。
English
Furthermore, "because it is utterly pure" means that, in terms of ultimate truth, all dharmas, the very nature of suchness, are completely pure, therefore there is no object of focus. What are those that have no object of focus? They are the self and sentient beings, etc., which are clung to as self by non-Buddhists, as well as the aggregates, sense bases, realms, and dependent origination, and the three realms, etc., which are worldly dharmas, and the four noble truths, etc., which are supramundane dharmas. Each ordinary person clings to them as truly existent, thus there is no object of focus, as it is taught. Question: "Bhagavan, what is purity?" etc., is asked by Shariputra and explained by the Bhagavan in order to clearly explain the meaning of utter purity. In terms of ultimate truth, all dharmas are not established as truly existent, therefore there is no arising or ceasing, etc., this is purity, as it is taught. Question: "Bhagavan, how does a Bodhisattva Mahasattva who trains in this way train in which dharmas?" etc., is asked because it was explained above that training is done in a way that is without object of focus, and therefore to dispel the doubt that some in the audience might have, wondering if there are some dharmas that need to be trained in. "There is no training in any dharma" means that, in terms of ultimate truth, no dharma is established as truly existent, therefore there is no training in any dharma, as it is taught. "Why is that? Sharadvatiputra, these dharmas are not in the way that ordinary infants manifestly cling to them." This is explaining the reason why there is no training in any dharma. That is, these dharmas of the world and beyond, ordinary infants see and cling to as truly existent, but in reality they do not exist in that way, as it is taught. Question: "Bhagavan, then in what way do these dharmas exist?" is asked in order to clearly explain that meaning. The Bhagavan replied: "How they do not exist, is how they exist." Meaning, ordinary infants see and cling to them as truly existent in a reversed way, but in reality they do not exist in that way.