Tibetan
རྩོན་པ་ལ་གདམས་པའི་ཡོན་ཏན་མཇུག་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་ཤིང་བརྗོད་དུ་མེད་ཀྱང༌། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མིང་བརྡ་ཙམ་དུ་གདགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ་བརྩོན་པ་ལ་གདམས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་དེས་མིང་དང་བརྡར་བྱ་བའི་ཆོས་སུ་གདགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། གཟུགས་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མིང་དང་བརྡ་ཙམ་དུ་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་ཏེ་བརྩོན་བ་ལ་གདམས་པ་བྱེད་ཀྱང༌། དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་ཡང་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་འབྲས་བུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་གང་ཆགས་པར་བྱེད་པའམ། གང་གིས་ཆགས་པར་བྱ་བའམ། གང་ལ་ཆགས་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། གང་ཆགས་པར་བྱེད་པའི་མིང་དང་གང་གིས་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་འདོད་ཆགས་དང༌། གང་ལ་ཆགས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་རྣམས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པར་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས། མིང་དང་བརྡར་ བྱ་བའི་ཆོས་སུ་གདགས་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་རྣམས་མིང་དང་བརྡར་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་ཏེ་བརྩོན་པ་ལ་གདམས་པ་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་གདམས་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པའི་གདམས་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བརྩོན་པ་ལ་གདམས་པ་དང་པོ་ཞུས་པའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ་ཞུས་པ་ལ། འཁོ
Chinese
这是关于精进的教诲的功德总结的阐述：虽然在胜义谛中，一切法都不可见且不可言说，但在世俗谛中，应当理解仅仅是名言假立，并教导精进。如是阐述。如此，他理解了作为名言之法的安立之后，从“不会对色产生贪执”到“不会对清净佛土产生贪执”之间，如是，虽然在世俗谛中仅仅是名言假立而教导精进，但在胜义谛中，什么法也没有见到，安住于无分别的果，阐述了不会对色等世间和出世间的一切法产生贪执。那是什么原因呢？因为是这样，无论是谁产生贪执，还是用什么产生贪执，还是对什么产生贪执，因为没有这样的法。这是阐述了不会产生贪执的理由，即，因为无论是产生贪执的名言，还是产生贪执的贪欲，还是产生贪执的事物，所有这些在胜义谛中都不是存在的。善现，如是菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多，从“以布施波罗蜜多而增长”到“也将获得陀罗尼门，也将获得三摩地门”之间，如是，阐述了不贪执一切法而修行的果，将获得波罗蜜多等菩萨的功德之法。善现，菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多，应当如是理解作为名言之法的安立。这是阐述了将法作为名言假立，并总结了精进的教诲。如是阐述了假立的教诲之后，现在将要阐述不缘众生的教诲，也就是，当尊者善现请问第一个精进的教诲时，因为说“菩萨摩诃萨”而请问，所以……
English
This is the concluding explanation of the merits of the exhortation to diligence: Although in the ultimate truth, all dharmas are invisible and inexpressible, in the conventional truth, it should be understood that they are merely nominal designations, and diligence should be taught. Thus it is explained. Having thus understood the establishment of dharmas as names and designations, from "there will be no attachment to form" to "there will be no attachment to purifying the Buddha-field," in this way, although in the conventional truth, diligence is taught by merely nominally designating names and designations, in the ultimate truth, no dharma is seen, and the result of abiding in non-discrimination is that there will be no attachment to all dharmas of the world, such as form, and the transcendental. Why is that? Because it is like this, whether someone is attached, or by what one is attached, or to what one is attached, there is no such dharma. This is the explanation of the reason for not becoming attached, that is, because whether it is the name that causes attachment, or the desire that causes attachment, or the object that causes attachment, all these are not existent in the ultimate truth. Subhuti, thus a Bodhisattva-Mahasattva practicing the Prajnaparamita, from "increasing with the Dana Paramita" to "will also obtain the Dharani gates, will also obtain the Samadhi gates," in this way, it is explained that the result of practicing without attachment to all dharmas will be the attainment of the qualities of the Bodhisattva, such as the Paramitas. Subhuti, a Bodhisattva-Mahasattva practicing the Prajnaparamita should understand the establishment of dharmas as names and designations in this way. This explains the establishment of dharmas as nominal designations and concludes the exhortation to diligence. Having thus explained the established exhortation, now the exhortation of non-perception of sentient beings will be explained, that is, when the Venerable Subhuti asked about the first exhortation to diligence, because he asked by saying "Bodhisattva-Mahasattva," therefore...
Tibetan
ར་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཁ་ཅིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་གང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བགྱི་ན་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་ཡོད་པར་འཛིན་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བཏགས་པའི་བདག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་རྟོག་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དམ། དེ་ལས་གཞན་པར་རྟོག་པ་དང༌། གཞི་དང་གནས་པའི་དངོས་པོར་རྟོག་པ་དང༌། དེ་དག་གང་ལ་ཡང་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གཟུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་སྙམ་མམ། གཟུགས་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་སྙམ་མམ། གཟུགས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་སྙམ་མམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གཟུགས་ཡོད་སྙམ་མམ། གཟུགས་མེད་བ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་སྙམ་མམ་ཞེས་བྱ་བ་དྲི་བ་རྣམ་པ་ལྔ་དྲིས་ཏེ། དེ་ལ་གཟུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་སྙམ་མམ། གཟུགས་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་སྙམ་མམ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། གཟུགས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་སྙམ་པ་དང༌། དེ་ལས་གཞན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བ་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་སྙམ་མམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གཟུགས་ཡོད་སྙམ་མམ་ཞེས་ བྱ་བས་ནི། གཞི་དང་གནས་པའི་དངོས་པོར་རྟོག་པ་སྤང་བ་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་མེད་པ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་སྙམ་མམ་ཞེས་བྱ་བས། དེ་དག་གང་ལ་ཡང་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོར་རྟོག་པ་སྤང་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན། དེ་དག་ལས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན། དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དེ་དག་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན། དེ་དག་གང་གི་ནང་དུ་ཡང་མ་གཏོགས་མ་འབྲེལ་བར་གང་གུད་ན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་སྙམ་མམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྒ་ཤི་མེད་པ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་སྙམ་མམ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཕུང་པོ་ལྔ་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས
Chinese
为了消除某些人心中产生的“菩萨是实有之物”的疑惑，世尊对善现说：“善现，你问我，‘世尊，何谓菩萨？’”。世尊说：“善现，你意下如何？”等等。如果认为菩萨是众生实有之物，像外道所安立的“我”等一样，就会产生三种分别：认为色等是菩萨，或者认为色等之外的某物是菩萨，或者认为菩萨是所依和能依之物，或者认为菩萨不属于任何这些。为了消除这些分别，世尊问道：“善现，你意下如何？色是菩萨吗？或者，非色之物是菩萨吗？色中有菩萨吗？菩萨中有色吗？无色之物是菩萨吗？”这样提出了五个问题。其中，‘色是菩萨吗？或者，非色之物是菩萨吗？’这表明要舍弃认为色本身是菩萨，或者色之外的某物是菩萨的分别念。‘色中有菩萨吗？菩萨中有色吗？’这表明要舍弃认为菩萨是所依和能依之物的分别念。‘无色之物是菩萨吗？’这表明要舍弃认为菩萨不属于任何这些的分别念。也就是说，任何有为法和无为法都不是菩萨。除了这些之外，也没有菩萨。菩萨也不存在于这些之中。这些也不存在于菩萨之中。菩萨也不存在于这些的任何部分中，也不是与它们无关的独立存在。这就是所要表达的。其中，从‘色是菩萨吗？’到‘无老死之物是菩萨吗？’，这表明菩萨不是有为法的实有之物。这些有为法就是五蕴和十二处。
English
To dispel the doubt in some minds that "a Bodhisattva is a real entity," the Blessed One said to Subhuti, "Subhuti, you ask me, 'Blessed One, what is a Bodhisattva?'" The Blessed One said, "Subhuti, what do you think?" and so on. If one considers a Bodhisattva to be a real entity of sentient beings, like the 'self' established by non-Buddhists, three kinds of conceptualizations arise: thinking that form, etc., is the Bodhisattva, or thinking that something other than form, etc., is the Bodhisattva, or thinking that the Bodhisattva is the object of support and the supported, or thinking that the Bodhisattva does not belong to any of these. To eliminate these conceptualizations, the Blessed One asked, "Subhuti, what do you think? Is form the Bodhisattva? Or, is something other than form the Bodhisattva? Is there a Bodhisattva in form? Is there form in the Bodhisattva? Is something without form the Bodhisattva?" Thus, five questions were posed. Among them, 'Is form the Bodhisattva? Or, is something other than form the Bodhisattva?' shows that one should abandon the conceptualization that form itself is the Bodhisattva, or that something other than form is the Bodhisattva. 'Is there a Bodhisattva in form? Is there form in the Bodhisattva?' shows that one should abandon the conceptualization that the Bodhisattva is the object of support and the supported. 'Is something without form the Bodhisattva?' shows that one should abandon the conceptualization that the Bodhisattva does not belong to any of these. That is, no conditioned or unconditioned dharma is a Bodhisattva. Apart from these, there is also no Bodhisattva. The Bodhisattva also does not exist in these. These also do not exist in the Bodhisattva. The Bodhisattva also does not exist in any part of these, nor is it an independent existence unrelated to them. This is what is to be expressed. Among them, from 'Is form the Bodhisattva?' to 'Is something without old age and death the Bodhisattva?', this shows that the Bodhisattva is not a real entity of conditioned dharmas. These conditioned dharmas are the five aggregates and the twelve sources.