Tibetan
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་ཆུད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་གཟུགས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའམ་མི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །གཟུགས་མཚན་མ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། མཚན་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མཚན་མ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། མཚན་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་ལ། མཚན་མ་ཡོད་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །གཟུགས་སྨོན་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། སྨོན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྨོན་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། སྨོན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ། སྨོན་པ་ཡོད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །གཟུགས་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའམ་འགག་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའམ། འགག་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས། དེ་དག་གི་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བའམ། འགག་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་འདས་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ། །མ་འོངས་ཞེས་བྱ་བར་ མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་བ་ཉིད་འདས་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ། །མ་འོངས་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། དུས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་རྣམ་པར་སྨྲ་བ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ། འདས་པའི་གཟུགས་ནི་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་པའི་དངོས་པོར་ཡོད། མ་འོངས་པའི་གཟུགས་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོར་ཡོད། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གཟུགས་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་
Chinese
这是为了说明精进于波罗蜜多。其中，从“色是空性吗？不是空性吗？”到“一切种智是空性吗？不是空性吗？”之间，对于解脱之门空性，通过舍弃对空与非空的分别念，来显示精进的体性。从“色有相吗？无相吗？”到“一切种智有相吗？无相吗？”之间，对于解脱之门无相，通过舍弃对有相与无相的分别念，来显示精进的体性。从“色有愿吗？无愿吗？”到“一切种智有愿吗？无愿吗？”之间，对于解脱之门无愿，通过舍弃对有愿与无愿的分别念，来显示精进的体性。从“色生吗？灭吗？”到“一切种智生吗？灭吗？”之间，对于诸法生与灭的分别念完全舍弃，从而显示精进的体性。因为胜义中色等诸法没有成立为实有，所以它们的法性生或灭也不成立。不说“色是过去”。不说“是未来”。从“不说一切种智是过去”。不说“是未来”。到“不说现在发生”之间，对于三时的色等诸法的差别，通过舍弃分别念，来显示精进的体性。声闻分别论者一切有部等说：过去的色是已经完成作用的事物而存在；未来的色是将会进行作用的事物而存在；现在发生的色是正在进行作用的事物而存在。
English
This is to show that one should strive in the perfection. Among them, from "Is form empty? Or is it not empty?" to "Is all-knowingness empty? Or is it not empty?", for the gate of liberation, emptiness, the nature of diligence is shown through abandoning the discrimination between emptiness and non-emptiness. From "Does form have a sign? Or is it without a sign?" to "Does all-knowingness have a sign? Or is it without a sign?", for the gate of liberation, signlessness, the nature of diligence is shown through abandoning the discrimination between having a sign and being without a sign. From "Does form have aspiration? Or is it without aspiration?" to "Does all-knowingness have aspiration? Or is it without aspiration?", for the gate of liberation, aspirationlessness, the nature of diligence is shown through abandoning the discrimination between having aspiration and being without aspiration. From "Is form born? Or does it cease?" to "Is all-knowingness born? Or does it cease?", the nature of diligence is shown through completely abandoning the discrimination of birth and cessation for all phenomena. Because in the ultimate sense, form and other phenomena are not established as real entities, therefore their nature of birth or cessation is also not established. One does not say "form is past." One does not say "is future." From "One does not say all-knowingness is past." One does not say "is future." to "One does not say it is happening now," for the distinctions of form and other phenomena of the three times, the nature of diligence is shown through abandoning discrimination. The Sravaka Abhidharmikas, such as the Sarvastivadins, say: past form exists as a thing that has already completed its function; future form exists as a thing that will perform its function; present form exists as a thing that is performing its function.
Tibetan
ཞིང་རྟོག་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མགྲུབ་པས། གཟུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང༌། བྱེ་བྲག་བྱ་བ་བྱས་ཟིན་པ་དང༌། བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། བྱ་བ་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཚན་མར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་ལ་མི་སྦྱོར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཟུགས་བརྟན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྟན་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བརྟན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྟན་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ། སོ་སོའི་སྐྱེ་པོ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་བརྟན་པ་དང་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་ལྟ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མི་བརྟན་ཞིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང༌། གསོབ་གསོག་ལྟ་བུར་ལྟ་བ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མི་གྲུབ་པས། དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་དང༌། སྐྱོན་བརྟན་པ་དང༌། མི་བརྟན་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཟུགས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། མེད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། མེད་ཅེས་བྱ་བར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ བར་དུ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་མཐར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། མི་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །མི་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། མི་སྦྱོར་བར་ཡང་མི་འབྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱས་ནས། ཐབས་མཁས་པས་དེ་ལ་མ་ཆགས་པར་བརྩོན་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་དམིགས་སོ། །མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་དམིགས་སོ། །སྤྱོད་ཀྱང་སྤྱོད་ལ་མི་སྤྱོད་ཀྱང་མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་དམིགས་སོ། །སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤྱོད་པ་དང་མི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིར་རྣམ་པར་རྟོག
Chinese
为了避免田地的执着，色法本身也被确立为胜义中实有。因此，色的功德和差别，已完成的行为，将要发生的行为，以及正在进行的行为，都不能成立，因为这样不执着于相，所以不与三时相连。同样，也应与一切种智相连。从“色是常住”或“非常住”不相连，直到“一切种智是常住”或“非常住”不相连。凡夫俗子认为色等诸法是常住且有实体的，而声闻和独觉则认为是不常住且无实体的，如同空壳一般。为了避免这种观点，色等诸法在胜义中不能成立为实有，因此，它们的功德和过患，常住和非常住，也因为没有实体，所以通过舍弃如此的分别念，来显示精进的特征。如同对色一样，也应对一切种智之间的所有法进行连接。从“色是有”或“无有”不连接不分别，直到“一切种智是有”或“无有”不连接不分别。对于色等诸法，通过舍弃对有和无的边际的执着，来显示精进的特征。不连接，是指不以对有无边际的执着来进行精进。不分别，是指与此相反，也就是不分别不连接的意义。在世俗谛中，了解诸法有和无的特征之后，必须以善巧方便不执着于此而进行精进。因此，当他行般若波罗蜜多时，不执着于行，不执着于不行，行也不执着于行，不行也不执着于不行，既不是行也不是不行也不执着，这是对行和不行等四种特征的分别念。
English
In order to avoid clinging to fields, form itself is also established as truly existent in the ultimate sense. Therefore, the qualities and distinctions of form, actions that have been completed, actions that will occur, and the entity that performs actions cannot be established. Because of not clinging to characteristics in this way, it is not connected to the three times. Similarly, it should be connected up to the state of all-knowingness. From "form is permanent" or "impermanent" not being connected, up to "the state of all-knowingness is permanent" or "impermanent" not being connected. Ordinary beings regard form and other phenomena as permanent and having essence, while Hearers and Solitary Realizers regard them as impermanent and without essence, like empty husks. In order to avoid this view, form and other phenomena cannot be established as truly existent in the ultimate sense. Therefore, their qualities and faults, permanence and impermanence, are also without essence. Thus, the characteristic of diligence is shown through abandoning such conceptualizations. Just as with form, all phenomena up to the state of all-knowingness should also be connected. From "form exists" or "does not exist" not being connected or distinguished, up to "the state of all-knowingness exists" or "does not exist" not being connected or distinguished. For form and other phenomena, the characteristic of diligence is shown through abandoning conceptualizations at the extremes of existence and non-existence. "Not connecting" means not engaging in diligence with conceptualizations at the extremes of existence and non-existence. "Not distinguishing" means the opposite of that, which is the meaning of not distinguishing non-connection. In conventional truth, after understanding the characteristics of existence and non-existence of phenomena, one must diligently engage without attachment to them through skillful means. Therefore, when one practices the Perfection of Wisdom, one does not fixate on practicing, one does not fixate on not practicing, practicing also does not fixate on practicing, not practicing also does not fixate on not practicing, neither practicing nor not practicing is fixated upon. This is the conceptualization of the four characteristics of practicing and not practicing, and so on.
Tibetan
་པ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པར་ཆུད་དོ་ཞེས་མཚན་མར་ཡང་མི་འཛིན་པའོ། །མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་མ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ཡང་འདིས་སྤྱོད་པའམ། བརྩོན་པར་མི་ཆུད་དོ་ཞེས་ཀྱང་མཚན་མར་མི་འཛིན་པའོ། །སྤྱོད་ཀྱང་སྤྱོད་ལ་མི་སྤྱོད་ཀྱང་མི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་སྤྱོད་པར་ཡང་ཆུད་ལ། དོན་དམ་པར་སྤྱོད་པར་མི་ཆུད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་མར་ཡང་མི་འཛིན་པའོ། །སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ལས་ལྟ་འོག་སྤོས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིར་མི་འཇུག་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཆུད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡང་དག་པའི་མཐའི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐ་དད་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའི་སྒོ་ནས་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ། ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཐ་དད་པའམ། བྱེ་བྲག་གམ། ཁྱད་པར་དུ་ལྟ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་དག་ཅིག་ཡོད་ན་ནི། གཅིག་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་སྤྱད་ཅེས་བྱར་རུང་ན། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར། གཅིག་གི་དོན་དུ་གཅིག་ལ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྷའི་མིག་གི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཟག་པ
Chinese
这是通过舍弃执着来进行精进之相的阐述。其中，“不对‘行’作意”的意思是，如前所述，对于具有行持和精进之相者，如果也这样行持，就理解为是在般若波罗蜜多中行持，也不执着于相。 “不对‘不行’作意”的意思是，与前者相反，对于不具有精进之相者，也不执着于‘此在行持’或‘不理解为精进’之相。 “行也非行，不行也非不行，不对其作意”的意思是，也不执着于‘世俗谛中不理解为行持，胜义谛中不理解为行持’之相。 “非行亦非非行，不对其作意”的意思是，这是从第一种分别念中将观察上下颠倒过来，即不执着于‘胜义谛中非行，世俗谛中非不行’之相。 这样不落入四种分别念，就是理解为在般若波罗蜜多中具有精进之相的意思。 为了布施波罗蜜多的缘故，不于般若波罗蜜多中行持。
English
This is the explanation of the characteristic of diligence through abandoning attachment. Among them, "not focusing on 'practice'" means that, as mentioned above, if one also practices in this way for those who have the characteristics of practice and diligence, it is understood as practicing in the Prajnaparamita, and one does not cling to the characteristics. "Not focusing on 'non-practice'" means the opposite of the former. For those who do not have the characteristics of diligence, one does not cling to the characteristics of 'this is practicing' or 'not understanding as diligence'. "Practicing is also not practicing, and not practicing is also not practicing, not focusing on it" means that one does not cling to the characteristic of 'not understanding as practicing in the conventional truth, and not understanding as practicing in the ultimate truth'. "Neither practicing nor not practicing, not focusing on it" means that this is reversing the observation of up and down from the first discrimination, that is, not clinging to the characteristic of 'not practicing in the ultimate truth, and not not practicing in the conventional truth'. Not falling into the four discriminations in this way means understanding that one has the characteristic of diligence in the Prajnaparamita. For the sake of generosity paramita, one does not practice in the Prajnaparamita.