Tibetan
་བསྟན་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་པོ་འདི་དག་ལ་བརྩོན་ན་བརྩོན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་བདུན་པོ་ལ་བྱའོ། །དེ་སྟོང་པ་ཉིད་བདུན་པོ་འདི་དག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་ཀྱང་བརྩོན་ཞེའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་མི་བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ན་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བསྟན་དུ་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ་མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་གཟུགས་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ་མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་ རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་དམ་པར་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པ་དང༌། འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པ་དང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་དང་རྣམ་པ་བཞིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་ན་བརྩོན་པར་ཆུད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པས་སྟོང་བ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་གཟུགས་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ་མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཅན་ནམ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པ་ནི། གཟུགས་ནི་ཚོར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དང་ལྷན་ཅིག་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་གང་ཡང་ཆོས་གང་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ཏོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན
Chinese
是为教诲。若于此七空性勤奋，则名为勤奋，是指将蕴、界等一一分开的七者。以彼等七空性于般若波罗蜜多勤奋，然言勤奋耶？不勤奋耶？不作是言，是为若示如是勤奋者之体性，则与了知勤奋如是者于胜义中为实有物事之想相违。如是示现勤奋者之体性，亦唯是世俗之假名施设而已。于胜义中，体性不成之故，勤奋耶？不勤奋耶？是不可言说，如是教诲。何以故？如是彼于色勤奋耶？不勤奋耶？不如实随见故等，是为于胜义中，体性不可得而教诲。彼亦色等各自差别之自性不可得，与积聚之自性不可得，与自之体性不可得，与一切法不可得，以四种相于空性而行，则示为勤奋乃为如实。其中，色等各自差别之自性不可得而行于空性者，何以故？如是彼于色勤奋耶？不勤奋耶？不如实随见故，乃至识为遍染污之法性耶？为遍清净之法性耶？不如实随见故，如是之间而教诲。色等诸法积聚之自性不可得者，色与受俱行耶？不如实随见故，乃至识与行俱行耶？不如实随见故等之间而教诲。何以故？是乃如是任何法亦不与任何法俱行故等，是为积聚之自性不可得之理而教诲。舍利子，色之空性为何，彼非色。
English
This is the teaching. If one is diligent in these seven emptinesses, it is called diligence, which refers to the seven that are separated individually, such as aggregates and elements. Although one strives in the Perfection of Wisdom with these seven emptinesses, it is not said whether one is diligent or not diligent. That is, if the characteristics of such diligent ones are shown, it is contrary to the understanding that such diligent ones are truly existent in reality. Showing the characteristics of those who strive in this way is only a conventional designation. Because the characteristics are not established in reality, it is not possible to say whether one is diligent or not diligent. This is what is taught. Why is that? Because, like this, he does not truly see whether form is diligent or not diligent, etc., which shows that characteristics are unattainable in reality. Furthermore, the self-nature of the individual distinctions of form, etc., is unattainable, and the self-nature of accumulation is unattainable, and one's own nature is unattainable, and all phenomena are unattainable. It is taught that if one practices emptiness in four ways, then diligence is real. Among them, practicing emptiness because the self-nature of the individual distinctions of form, etc., is unattainable, why is that? Like this, he does not truly see whether form is diligent or not diligent, etc., up to whether consciousness is a completely defiled dharma or a completely purified dharma. This is what is taught in between. The self-nature of the accumulation of form and other dharmas is unattainable. Does form travel together with feeling? Because it is not truly seen, up to does consciousness travel together with volition? Because it is not truly seen, etc., is what is taught in between. Why is that? It is because no dharma travels together with any dharma, etc., which teaches the reason why the self-nature of accumulation is unattainable. Shariputra, whatever is the emptiness of form, that is not form.
Tibetan
་ཏེ་འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཐོགས་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཟུགས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གང་མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་མེད། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་མེད་ལ་མི་འགྲིབ་མི་འཕེལ་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ཏོ། །འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་གཟུགས་མེད་དོ། །ཚོར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཆུད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཀྱང༌། གཟུགས་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེ་ལྟ་བུས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུ་བ་དང་འབྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང༌། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་ལ་བརྩོན་པའམ་མི་བརྩོན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཆུད་པ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་སྡུད་མི་འབྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྨོན་པ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པར་མི་སྡུད་མི་འབྱེད་དེ། སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་རྣམས་ལ། སྡུད་པ་དང་འབྱེད
Chinese
即是说，色之空性，即是无碍，如是乃至，识之空性，非识，即是说，识之空性，不作识。此等之间，显示自性无所缘。何以故？舍利子，色亦非异，空性亦非异，空性亦非异，如是乃至，不生不灭，不全染污，不全清净，不减不增。此等之间，显示自性无所缘之理。过去亦非，未来亦非，现在生起亦非，于彼无色。无受，如是乃至，于彼无佛，无菩提。此等之间，显示诸法无所缘。舍利子，菩萨摩诃萨如是行持，即是精进于般若波罗蜜多，如是行持，即是证得精进于般若波罗蜜多之相。如是显示。如是行持般若波罗蜜多，然于色精进，或不精进，亦不如实见。舍利子，如是等类，诸法无合离之故，菩萨摩诃萨精进于般若波罗蜜多。此等之间，以无于自性作作者之分别，及无我见之故，于自性精进或不精进之分别，完全舍弃，故以证得精进之相，以其他方式显示。舍利子，复次，菩萨摩诃萨行持般若波罗蜜多之时，不摄集空性与空性，不分离，如是乃至，无愿与无愿，不摄集不分离，亦非无愿之瑜伽。此等之间，于解脱之门，摄集与分离
English
That is to say, the emptiness of form is unobstructed, and so on. The emptiness of consciousness is not consciousness, that is to say, the emptiness of consciousness does not act as consciousness. Between these, it shows that self-nature has no object of focus. Why is that? Sharadvatiputra, form is not different, emptiness is not different, emptiness is not different, and so on, not arising, not ceasing, not completely defiled, not completely purified, not decreasing, not increasing. Between these, it shows the reason why self-nature has no object of focus. The past is not, the future is not, and the present arising is not, in that there is no form. There is no feeling, and so on, in that there is no Buddha, no Bodhi. Between these, it shows that all dharmas have no object of focus. Sharadvatiputra, a Bodhisattva Mahasattva who practices in this way is diligent in the Prajnaparamita. Practicing in this way is to attain the characteristic of diligence in the Prajnaparamita. This is shown. Practicing the Prajnaparamita in this way, but not truly seeing diligence or non-diligence in form. Sharadvatiputra, in this way, because all dharmas have no union or separation, a Bodhisattva Mahasattva is diligent in the Prajnaparamita. Between these, because there is no discrimination of self-nature as the doer, and no view of self, the discrimination of diligence or non-diligence in self-nature is completely abandoned, so the characteristic of attaining diligence is shown in another way. Sharadvatiputra, again, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Prajnaparamita, he does not gather emptiness and emptiness, does not separate, and so on, no desire and no desire, does not gather and does not separate, nor is it the yoga of no desire. Between these, at the gate of liberation, gathering and separating
Tibetan
་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བས་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཞིག་དངོས་པོར་ཡོད་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་དང་སྡུད་ཅིང་འབྱེད་པ་ཡང་སྲིད་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་གང་ཡང་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མི་སྡུད་མི་འབྱེད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བྱ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་ པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་དང་མི་སྡུད་མི་འབྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འདུ་བའམ་འབྲལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་དངོས་པོ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ཏོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་གཟུགས་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་དང་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང༌། དུས་གསུམ་དུ་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ལ། དུས་གསུམ་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། དེ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་སྦྱོར་ཞིང་འབྱེད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་པའི་མཚན་ཉིད་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་དང་དུས་གསུམ་དམིགས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་ཆོས་རྣམས་དང་དུས་གསུམ་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་ཆུད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡ
Chinese
断除分别即是精进的体性。如果说空性之法作为实有存在，那么空性就可能与非空性之法相合相离。然而，空性之法实际上并不存在，因此空性与空性之间既不相合也不相离。“也不是空性之瑜伽”指的是空性的三摩地。由于该三摩地也不存在实体，因此它与其他的定也不相合不相离。这是它的结论。同样，无相和无愿也应作如是理解。为什么呢？因为，例如，“在空性中没有聚集或分离”等等，这表明了三种解脱门无实体的理由。舍利子，此外，当菩萨摩诃萨行于般若波罗蜜多时，诸法之自性融入空性。由于他如此理解，因此色不合不离，乃至识不合不离。这表明了五蕴的自性并不成立，因此它们不相合不相离。从“色与过去际不合不离”到“一切相智与现在生起不合不离，因为他不能如实地见到现在生起本身”，这表明了世间和出世间的一切法，以及过去、现在、未来三时都不相合不相离。因为诸法本身并不成立，而且三时也不是实有，所以不能如实地见到它们彼此相合相离。舍利子，菩萨摩诃萨如此行持，被称为精进于般若波罗蜜多。这表明了精进的体性的结论。因此，认识到诸法和三时没有可执著之处，并且不能如实地见到诸法和三时中的任何一个，这就被理解为精进于般若波罗蜜多。这是它的结论。舍利子，此外
English
Eliminating conceptualization demonstrates the nature of diligence. If a dharma called emptiness existed as a real entity, then emptiness could possibly combine and separate with other non-emptinesses. However, since there is no dharma called emptiness that exists as a real entity, emptiness does not combine or separate with emptiness. "Nor is it the yoga of emptiness" refers to the samadhi of emptiness. Since that samadhi also has no entity, it does not combine or separate with other samadhis. This is the concluding statement. Similarly, the signless and the wishless should also be applied. Why is that? Because, for example, "In emptiness there is no gathering or separation," and so on, demonstrates the reason for the three doors of liberation being without entity. Sharadvatiputra, furthermore, when a Bodhisattva Mahasattva engages in the Prajnaparamita, the self-nature of all dharmas enters into emptiness. Because he understands it in that way, form does not combine or separate, and so on, up to consciousness does not combine or separate. This shows that the self-nature of the five aggregates is not established, therefore they do not combine or separate. From "form and the past extreme do not combine or separate" to "all-knowingness and the present arising do not combine or separate, because he does not truly see the present arising itself," this shows that all worldly and transworldly dharmas, and the three times, do not combine or separate. Because the dharmas themselves are not established by nature, and the three times are also not real entities, therefore it is not truly seen that they combine and separate with each other. Sharadvatiputra, a Bodhisattva Mahasattva who acts in this way is said to be diligent in the Prajnaparamita. This shows the conclusion of the nature of diligence. Therefore, having realized that all dharmas and the three times are without object of attachment, and not truly seeing any of the dharmas and the three times, this is understood as diligence in the Prajnaparamita. This is its conclusion. Sharadvatiputra, furthermore