Back to the library

DTG091 0001.Extensive Commentary on the Hundred Thousand Verses of the Perfection of Wisdom.g2.0f

Tibetan

འི་ལམ་མཁྱེན་པ་དང༌། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་དང༌། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པ་དང༌། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མིག་གོ །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་དགྲ་བཅོམ་པའི་ལམ་མཁྱེན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མིག་གོ །ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བཞུགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལྷའི་མིག་གིས་བལྟ་བར་འདོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ས་ བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོབ་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་བདག་དང་མཚུངས་པ་དང༌། བདག་པས་དམའ་བ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སོགས་པས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཤར་ཕྱོགས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ལྷག་མ་བཅུ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་དུ་ཆོས་གང་སྟོན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དྲན་པའི་སྟོབས་དང༌། ཤུགས་གཅད་དུ་མི་ཆོད་པས་ཡང་དག་པར་གཟུང་བར་འདོད་པ་དང༌། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་དེ་ཐམས་ཅད་ཆུད་མི་ཟ་བར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པའི་གཟུངས་ཁྱད་པར་ཅན་བསྟན་ཏེ། ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདས་པ་དང༌། མ་བྱོན་པ་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་མང་པོ་མཐོང་བར་འདོད་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་པ་དང༌། མ་དག་པ་མཐོང་བར་བྱ་བ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྒྲུབ་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མདོ་དང༌། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་དང༌། ལུང་དུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ནི་ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐུ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་གིས་ཐོས་པ་དང༌། གཟུང་བ་ནས་གཞན་ལ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཤར་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང༌། གསུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན། མུན་པ་མུན་གནག་སྨག་ཏུ་གྱུར་པ། སྨག་གིས་ཁྱབ་པ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་འདེ་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་འདི་ལྟར་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ། འདི་ལྟར་མཐུ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ལྷམ་མེར་མི་རུང༌། ལྷན་ངེར་མི་རུང༌། ལྷང་ངེར་མི་རུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱ་བར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་མཐུ་དང་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། མུན་པ་མུན་གནག་སྨག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་གི་བར་གྱི་མུན་གནག་ལ་བྱའོ། །ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དང༌། དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཐོས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲ་ཐོས་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་དགོད་པར་འདོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་མཐུས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན། སེམས་ཅན་ལོང་བ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་གི་མཐུས་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་དང༌། འོན་པ་རྣམས་རྣ་བས་སྒྲ་ཐོས་པ་དང༌། སྨྱོན་པ་རྣམས་དྲན་པ་ཐོབ་པ་དང༌། གོས་མེད་པ་རྣམས་གོས་ཐོབ་པ་དང༌། བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་རྣམས་ཟས་དང་སྐོམ་ཐོབ་པ་དང༌། ནད་པ་རྣམས་ནད་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། བཙོན་ར་དང་ཁྲི་མོན་ན་འཁོད་པ་རྣམས་བདག་གི་རྫུ་འཕྲུལ་དང༌། བདག་གི་མཐུས་དགའ་མགུར་འདོད་དུ་ཡོད་པར་བྱའོ་སྙམ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ལས་ཐར་བར་བྱ་བའི་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། མཐུ་དང་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཇི་ལྟར་ན་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་གྱི་ཕྱོགས་རེ་རེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན། སེམས་ཅན་མི་ཁོམ་པ་དང༌། ངན་སོང་དུ་ལྷུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའམ། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སམ། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་གི་མཐུས། དེ་ནས་ཚེ་འཕོས་ནས་མིའི་ལུས་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་མཐུས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་བྱ་ནུས་པ་དང༌། དེ་དག་མེད་པར་བྱས་ནས་ཀྱང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་འགོད་པར་ནུས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། མཐུ་དང་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་ས་བཅུ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་དང༌། ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་བསྟན་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་ལ་བསླབ་པར་འདོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་ནི་བཞེངས་པ་དང༌། བཞུད་པ་དང༌། བཞུགས་པ་དང༌། མནལ་བ་རྣམས་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་འདྲ་བར་འཕགས་པར་བཟང་ཞིང་འདི་ཁོ་ན་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་པ་དང༌། ཚུལ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྤྱོད་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་བསྟན་ཏེ། སྤྱོད་པ་དང་ཚུལ་ལ་སྐྱོན་མེད་ཅིང། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མཛད་པ་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་གིས་གླང་པོ་ཆེན་པོའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་བལྟས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཆོས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླང་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ནཱ་ག་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནཱ་ག་ཞེས་བྱ་བ་དམ་པའམ། མཆོག་གམ། གཙོ་བོ་ལ་ཡང་བྱ། གླང་པོ་ཆེ་དང༌། ཀླུ་དང༌། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། སྐབས་འདིར་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་སྟངས་སམ་ཐབས་ལ་གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྟ་སྟངས་དེ་ཡང་སྟེང་ན་འདུག་པ་ལ་བསྐྱེད་དེ་མི་ལྟ། འོག་ན་འདུག་པ་ལ་བཏུད་དེ་མི་ལྟ། གཡས་གཡོན་ན་འདུག་པ་ལ་མིག་བཟུར་ཏེ་མི་ལྟ། རྒྱབ་ན་འདུག་པ་ལ་མཇིང་པ་བསྒྱུར་ཏེ་མི་ལྟ། ཐག་རིང་པོ་ན་འདུག་པ་ལ་བསྒྲིམས་ཏེ་མི་ལྟ། ཐག་ཉེ་བ་ན་འདུག་པ་ལ་སྒྲིམ་པ་མེད་པར་ཡང་མི་ལྟའི། ཇི་ལྟར་འདུག་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང་ཇི་ལྟར་ལྟ་བའི་མིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བ་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ལྟ་སྟངས་དེ་ལྟ་བུས་བལྟས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མངའ་ བ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་སེང་གེ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པས་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུ་དང༌། གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་བདུད་དང་ཕས་རྒོལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦ་གོང་ཞིང་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་མཐུ་བསྟན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་གིས་དོན་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་མནན་པས་རྣམ་པར་མནན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་སྟེ། གཟི་བྱིན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་དེའི་མཐུས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བཀོད་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་ས་ཆེན་པོ་ལ་སོར་བཞི་ཙམ་གྱི་རྐང་པ་ས་ལ་མི་རེག་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ

Chinese

的道路知晓,以及根器殊胜与不殊胜知晓,以及意乐种种知晓,以及界种种知晓的智慧是法的眼睛。以金刚般的等持所摄持的智慧,知晓阿罗汉道的智慧是佛的眼睛。东方世界的恒河沙数佛刹中,如来薄伽梵所有安住者,都想用天眼观看等等,这是说十地菩萨们获得了五种神通特别殊胜的境界。世间的神通,以及声闻和缘觉们的神通,仅仅是知晓与自己相等或比自己低劣者的心等等。而完全清净的菩萨们的神通,对于如来薄伽梵等等上者的心等等的知晓,是没有阻碍的。因此,想要获得具有如此殊胜神通的功德,就应当修学般若波罗蜜多,这是总结语。如同东方一样,其余十方也应如此类推。舍利子,此外,菩萨摩诃萨们,对于如来薄伽梵在十方所宣说的法,都想以忆持的力量和不可估量的威力如实受持,并且想在无上正等菩提之前,不使这一切虚耗,这是说十地菩萨们具有特别殊胜的忆持陀罗尼。因此,想要获得如此功德,就应当修学这部般若波罗蜜多,这是它的意义。如来薄伽梵过去、未来、现在的一切佛刹,以及想见到许多清净的佛刹,并且想圆满成就,这是说十地菩萨们能够见到三世诸佛的清净与不清净刹土,并且能够成就清净刹土。因此,想要获得如此功德,就应当修学般若波罗蜜多。

English

knowing the path, and knowing the superior and non-superior faculties, and knowing the various inclinations, and the wisdom of knowing the various realms is the eye of the Dharma. The wisdom gathered by the diamond-like samadhi, knowing the path of the Arhat is the eye of the Buddha. In the eastern world, in the Buddha-fields as numerous as the sands of the Ganges, all the Buddhas, the Bhagavat, who dwell there, wish to see with the divine eye, etc., this shows that the Bodhisattvas of the tenth ground have attained the five supernormal knowledges that are particularly superior. The mundane supernormal knowledges, and the supernormal knowledges of the Hearers and Solitary Buddhas, are only able to know the minds of those who are equal to or inferior to themselves. But the supernormal knowledges of the completely pure Bodhisattvas have no obstruction in knowing the minds of the superiors such as the Buddhas, the Bhagavat. Therefore, wishing to attain the qualities of having such special supernormal knowledges, one should study the Prajnaparamita, this is the concluding remark. Just as in the east, so too should it be applied to the remaining ten directions. Sharadvatiputra, moreover, the Bodhisattva-Mahasattvas, wishing to truly grasp with the power of memory and immeasurable strength all the Dharma that the Buddhas, the Bhagavat, teach in all ten directions, and wishing not to waste all of that until the unsurpassed, perfect, complete enlightenment, this shows the special memory dharani of the Bodhisattvas of the tenth ground. Therefore, wishing to attain such qualities, one should study this Prajnaparamita, this is its meaning. The Buddhas, the Bhagavat, of the past, future, and present, and wishing to see many pure Buddha-fields, and wishing to accomplish them completely, this says that the Bodhisattvas of the tenth ground are able to see the pure and impure Buddha-fields of the three times, and are able to accomplish the pure ones. Therefore, wishing to attain such qualities, one should study the Prajnaparamita.

Chinese

即是说,为了学习般若波罗蜜多。如来之经典、讽颂、授记等,是显示十地菩萨之智慧力。若欲获得如是功德,能于一刹那顷听闻、受持、广为他人如实宣说如来十二部经,故当学般若波罗蜜多。与此相合。东方一切如来世尊所说、将说之语等,亦是菩萨之智慧完全清净,欲获得自他利益圆满之义。如是应与十方相合。东方如恒河沙数世界中,黑暗、极黑暗、黑暗所笼罩,日月虽有如是大神通、如是大威光、如是大威力,然亦不能照亮、不能显现、不能明亮之处,若欲照亮一切,等等,是显示十地菩萨之威力圆满。若欲获得如是威力与功德,故当学般若波罗蜜多。黑暗、极黑暗、黑暗所笼罩,是指世界之间之黑暗。东方如恒河沙数世界中,众生未曾听闻佛之音声、法之音声、僧之音声,若欲令彼等世界中一切众生皆闻佛法僧之音声,并安立于正见,等等,是显示十地菩萨以威力能成熟众生。故说若欲获得如是功德,当学此般若波罗蜜多。东方

English

That is to say, one should train in the Prajñāpāramitā. The sūtras, verses, prophecies, etc., of the Tathāgatas show the power of wisdom of the Bodhisattvas of the tenth bhūmi. If one wishes to obtain such qualities, to be able to hear, hold, and widely and truly proclaim to others the twelve parts of the Tathāgata's teachings in an instant, one should train in this Prajñāpāramitā. This is to be combined with that. Whatever has been spoken or will be spoken by all the Buddhas, the Bhagavat, in the east, etc., is also the meaning that those Bodhisattvas' wisdom is completely pure, and they wish to obtain the perfection of benefit for themselves and others. Thus, it should be combined with the ten directions. In the eastern world realms as numerous as the sands of the Ganges River, where there is darkness, utter darkness, enveloped in darkness, where even the sun and moon, which have such great magical powers, such great splendor, and such great power, cannot illuminate, cannot reveal, cannot brighten, if one wishes to illuminate all such places, etc., this shows the perfection of the power of the Bodhisattvas of the tenth bhūmi. If one wishes to obtain such power and qualities, one should train in the Prajñāpāramitā. The darkness, utter darkness, enveloped in darkness, refers to the darkness between the world realms. In the eastern world realms as numerous as the sands of the Ganges River, where beings have not heard the sound of the Buddha, the sound of the Dharma, the sound of the Sangha, if one wishes to enable all those beings in those world realms to hear the sound of the Buddha, Dharma, and Sangha, and to establish them in right view, etc., this shows that the Bodhisattvas of the tenth bhūmi can ripen beings with their power. Therefore, it is said that if one wishes to obtain such qualities, one should train in this Prajñāpāramitā. East.