Tibetan
དི་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་དེ་དག་ལ་སྐྱེ་བའི་མཐའ་དང༌། འགག་པའི་མཐའ་ཡང་མེད་ལ། མཐའ་གཉིས་མ་གྲུབ་པས་དབུས་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་ པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཆོས་དེ་དག་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་དམིགས་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་དང༌། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་རྣམ་པ་གང་གིས་ན་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་པའོ་ཞེས་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་དྲིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་མཐའམ། འགག་པའི་མཐའ་མེད་པས་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མཐའ་ཡས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ
Chinese
从“彼为无边”开始，因为一切种智是无边的，所以是无边的。直到“此乃般若波罗蜜多”之间，是显示般若波罗蜜多无边的理由。色等直到一切种智之间的诸法，在胜义中没有成立为实有，因此它们没有出生的边和灭亡的边。因为二边没有成立，所以中间也无所缘。同样，般若波罗蜜多在胜义中与这些法不相异，因此是无边的，这是所要显示的。乔尸迦，此外，因为所缘是无量的，菩萨摩诃萨们的般若波罗蜜多是无边的。从“此乃般若波罗蜜多”等开始，显示了一切种智的所缘是无边的，法界的所缘是无边的，真如的所缘是无边的，以及因为有情无边，所以般若波罗蜜多是无边的。帝释天说道：尊者善现，以何种方式，因为所缘是无量的，菩萨摩诃萨们的波罗蜜多是无边的，此乃般若波罗蜜多？这是提问善现所说的“因为所缘是无量的，所以般若波罗蜜多是无边的”的理由。善现说道：乔尸迦，因为一切种智的所缘是无量的，菩萨摩诃萨们的波罗蜜多是无边的，此乃般若波罗蜜多。这是显示了为什么因为所缘是无量的，所以般若波罗蜜多是无边的理由。因为菩萨们所缘的对境，一切种智在胜义中是无实性的自性，因此它没有出生的边或灭亡的边，所以是无边的。般若波罗蜜多在胜义中与它不相异，因此般若波罗蜜多也是无边的，这是所要显示的。
English
From "That is limitless," because all-knowingness is limitless, it is limitless. Up to "This is the Perfection of Wisdom," it shows the reason why the Perfection of Wisdom is limitless. Since the phenomena from form, etc., up to all-knowingness, are not established as truly existent in the ultimate sense, they do not have the limit of arising or the limit of ceasing. Since the two limits are not established, the middle is also without an object of focus. Similarly, the Perfection of Wisdom is also limitless because it is not different from those phenomena in the ultimate sense. This is what is being shown. Kausika, furthermore, because the object of focus is limitless, this Perfection of Wisdom of the Bodhisattva Mahasattvas is limitless. From "This is the Perfection of Wisdom," etc., it shows that the object of focus of all-knowingness is limitless, the object of focus of the realm of phenomena is limitless, the object of focus of suchness is limitless, and because sentient beings are limitless, the Perfection of Wisdom is limitless. Indra said: Venerable Subhuti, in what way is this Perfection of Wisdom of the Bodhisattva Mahasattvas limitless because the object of focus is limitless? This is the Perfection of Wisdom. This is asking for the reason given by Subhuti that "the Perfection of Wisdom is limitless because the object of focus is limitless." Subhuti said: Kausika, because the object of focus of all-knowingness is limitless, this Perfection of Wisdom of the Bodhisattva Mahasattvas is limitless. This is the Perfection of Wisdom. This shows the reason why the Perfection of Wisdom is limitless because the object of focus is limitless. Because the object to be focused on by the Bodhisattvas, all-knowingness, is by nature without inherent existence in the ultimate sense, it does not have the limit of arising or the limit of ceasing, so it is limitless. The Perfection of Wisdom is also limitless because it is not different from it in the ultimate sense. This is what is being shown.
Tibetan
འོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་ཆོས་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་'DI་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་མཐའ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་མཐའ་དང་འགག་པའི་མཐའ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་ཡས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གང་གི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པས་དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའམ། ཕྱི་མའི་མཐའ་མེད་དེ་མཐའ་ཡས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཆོས་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་སེམས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་འཆད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་བརྒྱ་བྱིན་ལ་དྲིས་པའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྨྲས་པ
Chinese
哦， कौशिका (Kauśika，憍尸迦，因陀罗的别名)！此外，由于对法界作意无边，菩萨摩诃萨们的波罗蜜多也是无边的。即如所谓“般若波罗蜜多”等，是说由于对法界作意无边，所以般若波罗蜜多也是无边的。菩萨们所作意的对境，即不分别的法界，其胜义谛是无实性的自性，因此对它来说，没有生和灭的边际。同样，般若波罗蜜多也与此无别，所以是无边的。 कौशिका (Kauśika，憍尸迦，因陀罗的别名)！此外，由于对真如作意无边，菩萨摩诃萨们的波罗蜜多也是无边的。即如所谓“般若波罗蜜多”等，是说由于对真如作意无边，所以般若波罗蜜多也是无边的。菩萨们所作意的对境，即所谓真如，其胜义谛是无实性的自性。因此，对它来说，没有生的边际和灭的边际。同样，般若波罗蜜多也与此无别，所以是无边的。 कौशिका (Kauśika，憍尸迦，因陀罗的别名)！此外，由于有情无边，菩萨摩诃萨们的般若波罗蜜多也是无边的。即如所谓“般若波罗蜜多”等，是说由于有情无边，所以般若波罗蜜多也是无边的。菩萨们为了哪个有情的利益而修习般若波罗蜜多，所有那些有情，胜义谛中都是无实性的，因此对他们来说，没有先前的边际，也没有后来的边际，是无边的。同样，般若波罗蜜多，胜义谛中也是无实性的自性，所以是无边的。须菩提说道： कौशिका (Kauśika，憍尸迦，因陀罗的别名)！你认为如何？所谓“有情有情”，这是什么法的假名？这是为了引导因陀罗阐述胜义谛中有情无实性的理由而提出的问题。因陀罗说道：
English
O Kauśika! Furthermore, because the focus on the Dharma realm is limitless, the perfections of the Bodhisattva-Mahasattvas are also limitless. That is, as in "Prajnaparamita" and so forth, it is taught that because the focus on the Dharma realm is limitless, Prajnaparamita is also limitless. The object of focus for the Bodhisattvas, the non-conceptual Dharma realm, is in ultimate reality the nature of non-substantiality, so there is no limit of arising and ceasing for it. Likewise, Prajnaparamita is also non-different from it, so it is taught to be limitless. O Kauśika! Furthermore, because the focus on Suchness is limitless, the perfections of the Bodhisattva-Mahasattvas are also limitless. That is, as in "Prajnaparamita" and so forth, it is taught that because the focus on Suchness is limitless, Prajnaparamita is also limitless. The object of focus for the Bodhisattvas, called Suchness, is in ultimate reality the nature of non-substantiality. Therefore, there is no limit of arising and no limit of ceasing for it. Likewise, Prajnaparamita is also non-different from it, so it is taught to be limitless. O Kauśika! Furthermore, because sentient beings are limitless, the Prajnaparamita of the Bodhisattva-Mahasattvas is also limitless. That is, as in "Prajnaparamita" and so forth, it is taught that because sentient beings are limitless, Prajnaparamita is also limitless. All those sentient beings for whose benefit the Bodhisattvas practice Prajnaparamita are in ultimate reality non-substantial, so there is no prior limit or later limit for them, they are limitless. Likewise, Prajnaparamita is also in ultimate reality the nature of non-substantiality, so it is taught to be limitless. Subhuti said: O Kauśika! What do you think? What Dharma is the designation "sentient being, sentient being" for? This is a question posed to Indra in order to lead him to explain the reason for the non-substantiality of sentient beings in ultimate reality. Indra said: