Tibetan
་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཆད་པ་དང༌། བརྗོད་པ་དང༌། སྟོན་པ་དང༌། རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང༌། གསལ་བར་བྱེད་པ་དང༌། གཏན་ལ་དབབ་པར་སྟོན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་གནས་པ་ཡང་ མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཤད་པའི་འཁོར་གྱི་ནང་ནས་ལྷའི་བུ་ཁ་ཅིག་གིས་ཐོས་ནས་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་བཤད་པའི་ཚིག་ཟབ་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱ་དཀའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པར་གྱུར་པ་སྟེ། གནོད་སྦྱིན་གྱི་ཚིག་དང༌། གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐད་ལ་སོགས་པ་མིའི་ཚིག་དང་སྐད་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་བསླབས་ན་ལོབས་ཤིང་ཤེས་པར་རུང་གི །ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཤད་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས། ལྷའི་བུ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས། ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་དག་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཤེས་པར་མི་རུང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་ལྷའི་བུ་དག་རྟོགས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ཚིག་ཏུ་མ་སྨྲས་ཀྱང་རབ་འབྱོར་གྱི་སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་ནས་ཅི་བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་བཤད་པའི་ཚིག་དེ་དག་ཤེས་པར་མི་རུང་ངམ་ཞེས་སླར་བརྟག་ཅིང་དྲིས་པའོ། །ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་རབ་འབྱོར་འཆད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་དེ་དག་ནི་འདི་ལྟར་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་ཀྱིས། གང་མི་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཐོས་པར་མི་རུང་ངོ༌། །གང་ཐོས་པར་མི་རུང་བ་དེ་ནི་ཤེས་པར་མི་རུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱི་པ་བཤད་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དཀྲི་ཞིང་དྲང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་བཤད་པར་ཟད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་བརྗོད་པས་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟར་ཚིག་དང་ཡི་གེ་མ་བརྗོད་པ་དེ་ཐོས་པ་དང་ཤེས་པར་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡི་གེ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སུ་ཡང་སྟོན་པ་དང༌། ཉན་པ་དང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཚིག་དང་ཡི་གེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷའི་བུ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཡི་གེ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཚིག་དང་ཡི་གེས་བསྟན་དུ་མི་རུང་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཚིག་དང་ཡི་གེས་བསྟན་པས་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ལྷའི་བུ་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་ཞིག་སྤྲུལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་རྨི་ལམ་དང་སྒྲ་བརྙན་དང་སྒྱུ་མའི་དཔེས་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚིག་དང་ཡི་གེས་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ། ཀྱེ་མ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཚིག་དང་ཡི་གེས་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་པ་དང༌། ཐོག་ཏུ་མི་ཕེབས་པ་བཤད་པས་ལྷའི་བུ་རྣམས་མགུ་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་འདི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་གསལ་བར་སྟོན་པའོ་ཞེས་རབ་འབྱོར་ལ་བསྟོད་པའོ། །ཀྱེ་མ་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱང་ཟབ་པ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་སྟོན་ཕྲ་བ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཤེས་རབ་རྣོ་ལ་བློ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཤིན་ཏུ་ ཟབ་སྟོན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བསྟོད་པ་སྟེ་ཟབ་པ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་གཞན་ལ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྲ་བ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཕྲ་ལ་བརྟགས་དཀའ་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཚུལ་དུ་བདག་གི་བློ་འཇུག་གོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས། ལྷའི་བུ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ། ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ལྷའི་བུ་དག་གཟུགས་ནི་ཟབ་པ་མ་ཡིན། ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོང་དུ་ལྷའི་བུ་རྣམས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་སྟོན་ཅིང༌། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་རྟོག་པ་ཚིག་ཏུ་མ་སྨྲས་ཀྱང༌། རབ་འབྱོར་གྱི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ནས་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ཟབ་ཅིང་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་སམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཤིག་ཡིན་གྲང་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་སྟེ། གང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་ཟབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཕྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ། ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལ་ནི་གཟུགས་སུ་བཏགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་དུ་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དོན་དམ་པར་སུས་ཀྱང་བསྟན་པ་མེད་དེ། སུས་ཀྱང་ཐོས་པ་མེད་སུས་ཀྱང་ཤེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཕྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་འཁོར་གྱི་ནང་ན་འཁོད་པའི་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་ཐོས་ནས། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨྲ་ བསམ་ལས་འདས་ཏེ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་དང༌། བྱང་ཆུབ་དང༌། ཡི་གེ་རྣམས་སུ་ཡང་བཏགས་པ་མེད་དམ་ཅི་སྙམ་དུ་སེམས་པ་བསྟན་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ལྷའི་བུ་དག་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །སྒྲར་མེད་དོ། །དེ་ནི་སུས་ཀྱང་བསྟན་པ་མེད་དོ། །སུས་ཀྱང་ཐོས་པ་མེད་དོ། །སུས་ཀྱང་ཤེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་པ་དེ་དོན་དམ་པར་ཆོས་གང་གི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་དུ་ཡང་མེད་ལ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སུས་ཀྱང་ཐོས་ཤིང་ཤེས་པར་བྱར་རུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ཐ་མི་དད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་བཏགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ལྷའི་བུ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན་ལ་ལ་ཞིག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་འདོད་ཅིང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་འདོད་ན་ཡང་བཟོད་པ་འདི་ལ་མི་རྟེན་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་བཞི་དང༌། རང་བྱང་ཆུབ་དང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སྨྲ་བསམ་ལས་འདས་ཤིང་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་པའི་བཟོད་པ་འདི་ལ་མ་བརྟན་པར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་གྱི། ཆོས་ཟབ་མོ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ན་གདོང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ལྷའི་བུ་དག་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྗོད་པ་དང་མཉན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨྲ་བསམ་ལས་འདས་ཤིང་ཚིག་དང་ཡི་གེར་བྲལ་བར་རྟོགས་ཏེ། མཚན་མ་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་གྱིས། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་ནས་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས། ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའོ།། །། བཅུ་དྲུག་པ། རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ལེའུ། དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་ཆོས་ཉན་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་བཙལ་བར་བྱ་སྙམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྗོད་པ་དང་མཉན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་གོང་དུ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཤད་པ་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་ནས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་འཆད་པ་དང༌། ཆོས་ཉན
Chinese
宣讲般若波罗蜜多，讲述，开示，分别，阐明，确定地开示，由于说那是不可知的，所以对于一切法，既非住，亦非不住，唯有不住才是安住于般若波罗蜜多。如是不以分别的方式安住，当须菩提宣说时，一些天子听到后，心想须菩提所说的般若波罗蜜多的意义深奥难懂。即使是夜叉的语言，夜叉的声音等等，凡不是人类的语言和声音，如果学习也能学会和理解。而宣说无所住才是安住于般若波罗蜜多，以及须菩提所说的，一切法既非住亦非不住，这些话的意义是不可知的。之后，具寿须菩提以心完全了知那些天子的心的分别，对那些天子说：天子们，你们所说的是不可知的吗？这是因为之前天子们生起了疑惑，虽然没有说出口，但须菩提以心了知后，反过来询问：难道我所说的般若波罗蜜多的意义是不可知的吗？天子们说：圣者须菩提，是不可知的。这是为了让须菩提宣说不可言说的意义而说的。须菩提说：天子们，事实上我连一个字也没有说。凡是没有说的，就是不可听闻的。凡是不可听闻的，就是不可知的。这是因为我宣说般若波罗蜜多，只是为了引导和调伏众生，所以在世俗谛中以语言和文字来假立宣说。但在胜义谛中，因为语言和文字无法达到究竟，所以我连一个字也没有说。因此，没有说的语言和文字，也是不可听闻和不可知的。这是所要表达的。为什么呢？因为般若波罗
English
Explaining the Prajñāpāramitā, speaking, teaching, differentiating, clarifying, and definitively teaching, because it is said that it is unknowable, therefore, for all dharmas, it is neither abiding nor non-abiding, only non-abiding is abiding in the Prajñāpāramitā. Thus, one should abide without any distinguishing manner. When Subhuti was speaking, some devaputras heard it and thought that the meaning of the Prajñāpāramitā spoken by Subhuti was profound and difficult to understand. Even the language of yakshas, the voices of yakshas, etc., all languages and voices that are not human, if learned, can be mastered and understood. But it is said that non-abiding is abiding in the Prajñāpāramitā, and Subhuti said that all dharmas are neither abiding nor non-abiding, the meaning of these words is unknowable. Then, the venerable Subhuti fully understood the mental distinctions of those devaputras with his mind, and said to those devaputras: Devaputras, is what you said unknowable? This is because the devaputras had doubts before, although they did not say it, Subhuti understood it with his mind, and asked in return: Is the meaning of the Prajñāpāramitā I spoke unknowable? The devaputras said: Holy Subhuti, it is unknowable. This was said in order to have Subhuti explain the unspeakable meaning. Subhuti said: Devaputras, in fact, I have not even uttered a single letter. Whatever is not spoken is not to be heard. Whatever is not to be heard is not to be known. This is because I speak of the Prajñāpāramitā only to guide and tame sentient beings, so in the conventional truth, I falsely establish and speak with words and letters. But in the ultimate truth, because words and letters cannot reach the ultimate, I have not even uttered a single letter. Therefore, the unspoken words and letters are also not to be heard and not to be known. This is what is to be expressed. Why is that? Because the Prajñā
Chinese
般若波罗蜜多不是文字，因为其中没有任何能指示、听闻和理解的事物。这表明了不言说任何文字的理由，即般若波罗蜜多既不是语言和文字的自性，也不是语言和文字所能表达的对象。为什么呢？诸天之子，如来、应供、正等觉者的菩提不是文字，这表明了般若波罗蜜多不是语言和文字的自性，以及语言和文字无法表达的理由。无上菩提也不是语言和文字的自性，也不是通过语言和文字的指示而能达到的，而是圣者们各自以自证智所证悟的自性，因此在胜义谛中，一个字也没有说。诸天之子，例如，如来、应供、正等觉者化现一个化身等等，通过化身、梦境、影像和幻术的例子，表明在胜义谛中，一切法都无法用语言和文字来指示和表达。然后，那些天子们心想：‘啊呀，这位尊者善现真是能阐明道理的人啊！’这是因为通过化身等例子，说明了般若波罗蜜多的意义无法用语言和文字来表达和指示，也无法通过它们来证悟，天子们因此感到满意，并赞叹善现尊者能清楚地阐释般若波罗蜜多的意义。‘啊呀，这位圣者善现，虽然阐明了般若波罗蜜多，但却进入了比深奥更深奥、比微细更微细的境界。’这是说，即使他如此清晰地阐明，但由于他的智慧敏锐、思想深刻而细微，他所阐释的般若波罗蜜多的意义极其深奥，并且进入了极其微细的境界。赞叹说，比深奥更深奥，是指他向他人阐释了般若波罗蜜多的意义，这种意义深奥且难以衡量，声闻和独觉等都无法理解。
English
The Perfection of Wisdom is not a letter, because there is nothing in it that can be indicated, heard, or understood. This shows the reason for not uttering any letters, that is, the Perfection of Wisdom is neither the nature of words and letters, nor is it what can be expressed by words and letters. Why is that? Sons of the gods, the enlightenment of the Tathagatas, Arhats, Perfectly Awakened Ones is without letters, which shows that the Perfection of Wisdom is not the nature of words and letters, and that the reason why it cannot be expressed by words and letters. Supreme enlightenment is also not the nature of words and letters, nor is it attained through the indication of words and letters, but because it is the nature of self-cognition realized by the noble ones themselves, therefore, in ultimate truth, not a single letter is spoken. Sons of the gods, for example, when the Tathagata, Arhat, Perfectly Awakened One emanates an emanation, etc., by the examples of emanation, dreams, reflections, and illusions, it is shown that in ultimate truth, all dharmas cannot be indicated and expressed by words and letters. Then, those sons of the gods thought, 'Alas, this venerable Subhuti is truly one who clarifies!' This is because, through examples such as emanation, it is explained that the meaning of the Perfection of Wisdom cannot be expressed and indicated by words and letters, nor can it be attained through them, and the sons of the gods were satisfied and praised the venerable Subhuti for clearly explaining the meaning of the Perfection of Wisdom. 'Alas, this noble Subhuti, although he clarifies the Perfection of Wisdom, enters into a state that is deeper than deep, and more subtle than subtle.' This is to say that even though he clarifies so clearly, because his wisdom is sharp and his mind is profound and subtle, the meaning of the Perfection of Wisdom that he explains is extremely profound, and he enters into an extremely subtle state. The praise, 'deeper than deep,' means that he explains to others the meaning of the Perfection of Wisdom, which is profound and immeasurable, and cannot be understood by hearers and solitary Buddhas, etc.