Tibetan
ས། མངོན་པར་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་ཆ་མེད་པའི་དོན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཤད་པ་དང་མཐུན་པར་བཀའ་སྩལ་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་གོ་ཆ་བགོས་པ་ནི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་བྱ་བའམ། གཞིག་བའམ་བཅོས་པའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱེད་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་བྱར་ཡང་མེད། གཞིག་ཏུ་ཡང་མེད། བཅོས་སུ་ཡང་མེད་ལ་སེམས་ཅན་གང་གི་དོན་དུ་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་བྱར་ཡང་མེད། གཞིག་ཏུ་ཡང་མེད་བཅོས་སུ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཉིད་དངོས་པོར་མི་འཛིན་པས་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པས་བྱར་མེད་པ་བསྟན་པའོ། །རྣམ་པར་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞིག་ཏུ་མེད་པ་བསྟན་པར་བལྟའོ། །མངོན་པར་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བཅོས་སུ་མེད་པ་བསྟན་ཏོ། །རབ་འབྱོར་བྱེད་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་བྱས། རྣམ་པར་མ་བྱས། མངོན་པར་མ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མ་བྱས་པ་དང༌། མ་བཤིག་པ་དང༌། མ་བཅོས་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་འབྱོར་འདི་ལྟར་གཟུགས་མི་བྱེད་རྣམ་པར་མི་བྱེད། མངོན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེད་པ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། བྱེད་པ་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་ རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་སམ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡིན་གྲང་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་དག་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟགས་ན་ཡང་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་མི་འགྲུབ་ལ། དོན་དམ་པར་ཡང་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ནི་གོ་ཆ་མེད་པའི་གོ་ཆ་བགོས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆ་མེད་པའི་དོན་མཇུག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའི་དོན་བསྟན་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པའི་དཔེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པའི་དོན་དང་སྦྱར་ན། དོན་དམ་པར་གོ་ཆ་མེད་པ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་དང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཚེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅིངས་ལ། འཕགས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་གྲོལ་ལོ་ཞེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་གང་གི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གཟུགས་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ་ཞེས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བསྟན་པའི་དོན་དང་ཚིག་སླར་བརྟག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་པའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལན་བཏབ་པའོ། །གང་པོས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའི་གཟུགས་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་དྲིས་པའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་གང་འདི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་དེ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་རྨི་ལམ་དང༌། སྒྱུ་མ་དང༌། སྒྲ་བརྙན་དང༌། མིག་ཡོར་དང༌། གཟུགས་བརྙན་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་དང༌། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཆེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་འདས་པའི་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། དུས་གསུམ་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་གོང་དུ་སྨོས་པ་རྣམས་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ། དུས་གསུམ་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མེད་པ་དང༌། དབེན་པ་དང༌། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཆེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་དགེ་བའི་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགེ་བ་ད
Chinese
复次，“未作”等，世尊应理宣说，与善现所说无甲之义相符。世间披甲，乃为作事、破坏或修治之故而披甲。然一切相智，就胜义而言，自性本空，无所作，无可坏，无可修，且为利益何众生而披甲耶？彼等众生，就胜义而言，亦自性空，无所作，无可坏，无可修。如是了知，不执著实事，即是披大甲胄，如是宣说。其中，“未作”表示无实事，故无所作。“不作”表示无可坏。“不现作”表示无可修。善现，以作者无所缘故，一切相智未作、不作、不现作等，是为宣说未作、未坏、未修之因。何以故？善现，如是色非作、非不作、非现作等，是为宣说作者无所缘之因。纵有作者，然色等世间法，或布施波罗蜜多等乃至一切相智，若有超胜世间之法，就世俗而言，彼等虽可就各自之相作观察，然作者之相不可得。就胜义而言，彼等亦极不可得，故作者不可得，如是宣说。善现，如是菩萨摩诃萨披大甲胄，是为披无甲之甲胄，如是宣说，是为总结宣说无甲之义。请问，世尊，我解如世尊所说义，世尊，色非系缚非解脱等，是为宣说非系缚非解脱之义。世尊所说义，我如是解，是为世尊所说披大甲胄之譬如幻化。
English
Furthermore, "unmade" and so forth, the Blessed One declared in accordance with reason, consistent with Subhuti's explanation of the meaning of being without armor. In the world, one dons armor to accomplish something, to destroy something, or to repair something. However, the All-Knowing, in terms of ultimate truth, is inherently empty, having nothing to do, nothing to destroy, and nothing to repair. Moreover, for the sake of which sentient beings would one don armor? Those sentient beings, in terms of ultimate truth, are also inherently empty, having nothing to do, nothing to destroy, and nothing to repair. Understanding this way, not clinging to real entities, is what is meant by donning great armor, as explained here. Among these, "unmade" indicates that there is no real entity, hence nothing to do. "Non-made" indicates that there is nothing to destroy. "Non-manifestly made" indicates that there is nothing to repair. Subhuti, because the agent has no object of focus, the All-Knowing is unmade, non-made, non-manifestly made, and so forth, which is to explain the reason for being unmade, undestroyed, and unrepaired. Why is that? Subhuti, like this, form is not made, not non-made, not manifestly made, and so forth, which is to explain the reason for the agent having no object of focus. Even if there were an agent, worldly phenomena such as form, or perfections such as generosity, up to and including the All-Knowing, if there were a dharma that transcends the world, even if one were to examine their individual characteristics in conventional terms, the characteristic of an agent cannot be established. In terms of ultimate truth, they are also utterly unattainable, hence the agent is unattainable, as explained here. Subhuti, thus, a Bodhisattva Mahasattva donning great armor is said to be donning the armor of no armor, as explained here, which is to conclude the explanation of the meaning of being without armor. Asked, "Blessed One, I understand the meaning spoken by the Blessed One, Blessed One, form is neither bound nor liberated," and so forth, which is to explain the meaning of being neither bound nor liberated. "I understand the meaning spoken by the Blessed One," is like the illusion-like example of donning great armor spoken by the Blessed One.
Chinese
如果结合意义来说，实际上是没有盔甲的。因为色等五蕴实际上是没有实体的，所以在凡夫的时候是被烦恼束缚，成为圣者的时候是从烦恼中解脱，这样说也是不行的。为了说明这个道理，所以说色不是束缚也不是解脱等等。之后，具寿慈爱的儿子对具寿善现这样说：具寿善现，色不是束缚也不是解脱吗？等等，这是为了再次考察善现所说的五蕴不是束缚也不是解脱的意义和词句，所以才这样提问。回答说：具寿，是的，是的，具寿，色不是束缚也不是解脱等等，善现这样回答说五蕴不是束缚也不是解脱。慈爱（的儿子）说：具寿善现，像这样不是束缚也不是解脱的色是什么呢？等等，这是为了区分说明五蕴像梦等一样不是束缚也不是解脱的情况而提问。回答说：具寿，凡是像梦一样的色，那不是束缚也不是解脱等等，这是说五蕴像梦、幻术、回声、眼花、影像、阳焰、化现一样，像这样的色等不是真实存在的，所以也没有束缚和解脱。具寿，过去之色不是束缚也不是解脱等等，这是说过去、现在、未来三时的五蕴也不是束缚也不是解脱。为什么呢？具寿，因为没有色，所以色不是束缚也不是解脱等等，这是说明了上面所说的三时五蕴不是束缚也不是解脱的理由，即三时的五蕴实际上是没有实体、空寂、不生的，所以不是束缚也不是解脱。具寿，善的色不是束缚也不是解脱等等，这是说善
English
In terms of meaning, it is actually without armor. Because the five aggregates such as form are actually without substance, so in the case of ordinary people, they are bound by afflictions, and when they become noble ones, they are liberated from afflictions. It is not right to say this either. In order to explain this principle, it is said that form is neither bound nor liberated, and so on. After that, the venerable son of Maitreya said to the venerable Subhuti: Venerable Subhuti, is form neither bound nor liberated? etc., this is to re-examine the meaning and words of Subhuti's statement that the five aggregates are neither bound nor liberated, so he asked in this way. He replied: Venerable one, yes, yes, Venerable one, form is neither bound nor liberated, etc., Subhuti replied that the five aggregates are neither bound nor liberated. Maitreya (the son) said: Venerable Subhuti, what is this form that is neither bound nor liberated like this? etc., this is to ask in order to distinguish and explain the situation where the five aggregates are like dreams, etc., and are neither bound nor liberated. He replied: Venerable one, whatever form is like a dream, that is neither bound nor liberated, etc., this is to say that the five aggregates are like dreams, illusions, echoes, eye diseases, images, mirages, and transformations. Such forms, etc., are not truly existent, so there is neither bondage nor liberation. Venerable one, past form is neither bound nor liberated, etc., this is to say that the five aggregates of the three times of past, present, and future are also neither bound nor liberated. Why is that? Venerable one, because there is no form, form is neither bound nor liberated, etc., this is to explain the reason why the five aggregates of the three times mentioned above are neither bound nor liberated, that is, the five aggregates of the three times are actually without substance, empty, and unborn, so they are neither bound nor liberated. Venerable one, virtuous form is neither bound nor liberated, etc., this is to say that virtue