Tibetan
སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང༌། གྲངས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་ཡས་པ་ལ་དེ་ལྟར་དེའི་མངོན་སུམ་ནི་གང་ཡང་སླུ་བ་མེད་པས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་རྣམ་པར་གཞལ་བར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོར་ནི་དེས་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར། མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐོང་བ་དམ་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་སྟེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་མཐོང་བ་མེད་པར་བརྗོད་ཀྱི། མེད་པ་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། མཐོང་བ་དང་མཐོང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཏེ་དེ་ལ་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལ་མཐོང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ནི་མདོའི་དོན་ཏོ། །གང་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་པས་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་མ་ལུས་པའི་དངོས་པོར་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་ར་བཞག་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་རིག་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གསུངས་ཏེ། མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ནི། །ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཁྱབ་པའི། །ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཆུ་བོའི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་འཇུག །ཅེས་པ་ནི་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། མ་ལུས་ པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤངས་ཀྱང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཇི་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པ་ཉིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ན་སྨོན་ལམ་བསྐྱེད་པར་བྱས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལྟར་བདག་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད
Chinese
对于有情世间和无数的无边，如此这般的显现，由于没有任何欺骗性，应当以现量 પ્રમાણ（pramāṇa，量）来衡量。然而，对于自性之事物，它却丝毫没有接近的目标。此外，在正确地汇集诸法时，（经中）说道：“无可见性乃是诸法之至高可见性。”如果说，一切法皆无我，这是瑜伽士们的现量，那么它就是无事物了吗？并非如此。如同影像般的五蕴，会生起证悟无我的如实性的智慧，而那本身就被称为无可见性。然而，这并非以否定不存在的方式而言说。因此，大慧菩萨也应当像幻术和梦境一样，如实地揭示一切法，因为它们具有可见和无可见的特征。其中，可见的特征是世俗谛，而无可见的特征则是胜义谛，这是经文的要义。此外，由于一切法在胜义谛中无生且同一味道，因此在胜义谛中无自性，但在世俗谛中则安立为现量等等。因此，薄伽梵以现量本身，如同将余甘子放在手掌中一般，清晰地觉知到一切事物所生的所有形态，因为瑜伽士的等持是与不可思议之境相连的缘故。又说：于知之一刹那，知之坛城悉周遍，功德珍宝不可量，如河之流转恒常。此处，薄伽梵将一切相智安立为智慧，虽然已经断除了所有的颠倒错乱，但由于大悲的往昔愿力，乃至有情众生的业和烦恼以及虚空存在之时，祂也将恒常存在。薄伽梵也曾在成为菩萨时发愿：如同诸佛薄伽梵一样，我将如何像无分别的如意宝珠一般，成办与随顺的众生之利益？
English
Regarding the sentient world and the infinity of the countless, such a manifestation, because there is no deception, should be measured by direct perception (pramāṇa). However, for the object of self-nature, it has no close target at all. Furthermore, in correctly gathering all dharmas, it is said, "Invisibility is the supreme visibility of all dharmas." If it is said that all dharmas are without self, this is the direct perception of yogis, then is it without things? It is not so. The five aggregates, like images, will give rise to the wisdom that realizes the selflessness of suchness, and that itself is called invisibility. However, this is not spoken of in a way that denies non-existence. Therefore, the Bodhisattva of Great Wisdom should also reveal all dharmas as they are, like illusions and dreams, because they have the characteristics of visibility and invisibility. Among them, the characteristic of visibility is the conventional truth, and the characteristic of invisibility is the ultimate truth, which is the essence of the sutra. Furthermore, since all dharmas are unborn and of the same taste in the ultimate truth, they are without self-nature in the ultimate truth, but are established as direct perception, etc., in the conventional truth. Therefore, the Blessed One clearly knows all the forms born of all things in direct perception itself, as if placing an Emblic myrobalan in the palm of the hand, because the samadhi of the yogi is connected with the inconceivable realm. It is also said: In one instant of knowing, the mandala of the knowable is completely pervasive, the qualities of jewels are immeasurable, and the cycle of rivers flows constantly. Here, the Blessed One establishes all-knowing wisdom as wisdom, although all perversions have been eliminated, but due to the power of the past aspirations of great compassion, He will also exist constantly as long as the karma and afflictions of sentient beings and space exist. The Blessed One also made a vow when he became a Bodhisattva: How will I, like the Buddhas, the Blessed Ones, accomplish the benefit of sentient beings in accordance with the wish-fulfilling jewel without discrimination?
Tibetan
་པའི་མཆོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡང་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ནས་ཕན་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། འདིར་དེ་ལྟར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་རྒྱུ་ཚོགས་པའི་གཞན་དབང་གིས་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་སྟེ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་དེ། རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་སྒྱུ་མ་རྣམས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་བཞིན་དུ་དེས་སྒྱུ་མ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱེད་དེ། གང་ཞིག་དེའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་མ་རྣམས་ལ་བྱིས་པས་རྟོགས་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་བོ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་བདེན་པ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དེ་ནི་བྱིས་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མ་ནི་ཇི་ལྟར་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་བགྲོད་པའི་ལམ་གསུངས་པའོ། །འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེའི་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཡོད་ཅེས་པ་དང་ཁ་ཅིག་ཏུ་དགག་པར་བྱེད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བྱེད་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་ནི་མི་བརྗོད་པ་ནི་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་གྱི་གདུལ་བར་བྱ་བ་འཇུག་པའི་དོན་དུའོ། །དོན་དམ་པར་དགག་པ་བྱེད་དེ། བདེན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྗེས་ སུ་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བློ་དེ་ལྟ་བུ་བློ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཏེ། དེས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགག་པ་མཛད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་འཁོར་ལོ་འཁོར་བ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་གདུལ་བྱ་
Chinese
最极殊胜圆满究竟的佛陀事业，也如虚空存在般长久住世利益众生。在此，如幻术等事物，依仗咒语和药物等自身因缘聚合的他力而产生。同样，瑜伽士的智慧等也如幻术一般，未经审察则令心喜者容易陷入其中。因为种种因缘的作用，幻术也呈现出种种不同的景象。瑜伽士们如同幻术师一样，完全了解幻术的真相，却不会执着于其真实性。如果有人像孩童看待有知觉的人一样，对幻术的生起等现象执着为真实，那他就是愚昧之人。对于这样的人，瑜伽士的智慧等幻术，如何能成为与其自身相应的福德和智慧资粮的因呢？诸佛不住涅槃的因是慈悲和智慧。因此，为菩萨们宣说了方便和智慧双运的修行之道。那么，证悟诸法皆空的真实义的世尊，为何有时肯定外境和识，有时又否定，说三身自性的法身有时存在，有时又不存在呢？这是因为在世俗谛中是存在的，而不说世俗谛是为了引导那些执着于真实的人。在胜义谛中则予以否定，因为如果追随对真实的虚妄执着，那么证悟空性时就不会有虚妄的显现。这是随顺世间智慧的说法。世间的智慧是受到无始以来的无明所控制的。就像被贪欲等烦恼染污的心一样，世尊以智慧随顺世间说法，然后又加以否定。虽然没有分别念，但就像车轮转动一样，凭借着先前的业力，为了有缘的所化众生而说法。
English
The supreme and utterly perfect enlightened activities of the Buddha also abide and benefit beings as long as space exists. Here, illusions and the like arise due to the power of other factors, such as mantras and medicines, which are the causes and conditions that gather together. Similarly, the wisdom and so on of yogis are also like illusions; if not examined, they are easily entered into by those who delight in experiences. This is because illusions appear in various ways due to the influence of various conditions. Yogis, like illusionists, fully understand the truth of illusions and do not cling to them as real. If someone clings to the arising and other aspects of illusions as real, like a child seeing a sentient being, then that person is called a fool. For such a person, how can the illusion of the wisdom and so on of yogis be the cause of the accumulation of merit and wisdom that is in accordance with oneself? The cause of the non-abiding nirvana of the Buddhas is compassion and wisdom. Therefore, the path of practice that unites skillful means and wisdom has been taught to bodhisattvas. So, how does the Blessed One, who sees the suchness of the emptiness of all phenomena, sometimes affirm external objects and consciousness, and sometimes deny them, saying that the Dharmakaya, which is the nature of the three bodies, sometimes exists and sometimes does not? This is because it exists in conventional truth, and not speaking of conventional truth is for the sake of leading those who cling to reality. In ultimate truth, it is denied, because if one follows the imputation of truth, then there will be no appearance of imputation when seeing emptiness. This is speaking in accordance with the wisdom of the world. The wisdom of the world is controlled by beginningless ignorance. Just as the mind is defiled by desire and other afflictions, the Blessed One speaks in accordance with the world with knowledge, and then denies it. Although there is no conceptualization, like a turning wheel, by the force of previous karma, the teachings are given for fortunate beings who are to be tamed.