Tibetan
། །བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚན་ཉིད། །དེ་ཡང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་དང་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཙོ་བོར་སྟོན་པའི་ལེའུ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལེའུའོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དཀའ་འགྲེལ། སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྙིང་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བཅྭ་བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལ། སེམས་སྔ་མ་དང༌། ཕྱི་མ་དེ་དག་དང༌། བྱང་ཆུབ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འཚང་ཡང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་མར་མེའི་དཔེས་ལན་བཏབ་པའོ། །འདིར་བསྟན་བཅོས་ལས། སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་པར། །རིགས་མིན་ཕྱི་མས་ཀྱང་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་རྒོལ་བའོ། །མར་མེའི་དཔེའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་ནི་ལན་བཏབ་པའོ། །དེ་ནས་བསྟན་བཅོས་ལས། ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད། །བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་འབའ་ཞིག་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པར་བསྟན་ནས། གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནི་ཟབ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཤེས་བྱ་དང༌། ཤེས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་གཉིས་མེད་དང༌། ། ཐབས་མཁས་པ་ལ་ཟབ་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བའི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདི་ཟབ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐབས་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཟབ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་གསུངས་ཏེ། སེམས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པ་འཁྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །འགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་ཟད་པའི་ཕྱིར་འགག་པའོ། །མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཏེ། འཁྲུལ་བའི་རྒུ་གཉིས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །འདི་ནི་སྐྱེ་བ་ཟད་པའོ། །སེམས་གང་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་སྟེ། འཁྲུལ་པ
Chinese
། །菩提真如之自性，彼亦彼之自性立。如是说，彼和彼是指修习之道。以空性为主而宣说的章节是空性之章节。《圣八千颂般若波罗蜜多释难》，导师宝生寂所造《心要精华》第十八品。从“尔时，世尊”至“等将成”之间所说，心之前者和后者，与菩提无关故，这是辩论者之言。从“如是请问”至“亦能胜”之间，是以灯火之譬喻作答。此处经文说：心非前者能成菩提，亦非后者之理。这是辩论者之言。以灯火之譬喻方式，与“能成菩提”相连。这是回答。之后经文说：甚深之法性有八种，与“菩提”相连。仅以真如自性之菩提，于第十八品中开示后，凡是具有菩提自性及其眷属者，即是甚深之八种。那如何是八种呢？生与灭，以及真如与所知，知与行境二无别，善巧方便为甚深。如是说，二无别与善巧方便，是以归纳为一的方式来区分的。因此，从“如是宣说”至“此缘起甚深”之间，是善现阐述甚深之义。从“其他”是指非彼等。从“如是请问”至“善巧方便”之间，是宣说了甚深之八种。心为何者，是指非真实的遍计所执，是错乱之自性。灭是指相续断绝故为灭。非是，是指非有之义，意指错乱之执着二取显现灭尽之故。这是生灭尽。心为何生，是指无有错乱，错乱
English
། །The characteristic of enlightenment is suchness. That too is established as its characteristic. It is said that "that and that" refers to the path of meditation. The chapter that mainly teaches emptiness is the chapter on emptiness. The commentary on the difficult points of the Eight Thousand Verses of the Perfection of Wisdom, "Essence of the Heart," composed by the teacher Ratnakara Shanti, is the eighteenth chapter. From "Then, the Blessed One" to "will become," the statement that the previous mind and the subsequent ones are not related to enlightenment is the argument. From "Thus he asked" to "also wins," the answer is given with the example of a lamp. Here, the scripture says: "The mind is not enlightened by the previous one, nor is it by the subsequent one." This is the argument. In the manner of the lamp example, it is connected to "enlightenment." This is the answer. Then, the scripture says: "The nature of the profound dharma has eight aspects," and it is connected to "enlightenment." After teaching only the enlightenment of the characteristic of suchness in the eighteenth chapter, whatever has the characteristic of enlightenment and its retinue is the eight profound ones. How are they eight? "Birth and cessation, suchness and knowable, knowledge and the object of experience are non-dual, skillful means are profound." It is said that non-duality and skillful means are divided by grouping them into one. Therefore, from "Thus he spoke" to "this dependent arising is profound," it is Subhuti who shows the occasion of profoundness. "Other than" means not those. From "Thus he asked" to "skillful means," the eight profound ones are taught. What is the mind? It is the unreal, completely conceptualized, the nature of delusion. Cessation means cessation because the continuum is exhausted. "Not" means the meaning of non-existence, meaning that the manifestation of the two graspers of delusion is exhausted. This is the exhaustion of birth. What mind is born? It is without delusion, delusion.
Tibetan
་ཆད་པས་སེམས་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ཞེས་དགོངས་སོ། །འགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་འགག་པ་ཞེས་དགོངས་སོ། །མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངང་གིས་སྐྱེ་བ་སྟེ། སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པས་འགག་པ་མེད་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །སེམས་གང་མ་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་གང་གསུངས་པའོ། །གང་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་པར་གང་བསྟན་པའོ། །གང་འགག་པའི་ཆོས་ཞེས་འདིར་ཡང་བརྗོད་པ་ནི་དེ་བཟླས་པར་འགྱུར་བའོ། །གང་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནོ། །མ་བྱུང་མ་འགགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་ནས་སོ། །ཆོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བརྗོད་པའི་འགོག་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འགག་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་འགག་པ་ཟབ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐེར་ཟུག་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུན་གྱིས་བརྟགས་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ལས་ཤེས་བྱ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གུད་ན་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཤེས་བྱ་ཟབ་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་སེམས་ནི་རིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཤེས་པ་ཟབ་པའོ། །ཟབ་མོ་ལ་སྤྱོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལའོ། །ཡོངས་སུ་རྒྱུ་བ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་མ་ལའོ། །མི་འཇུག
Chinese
因为断灭依赖于心，所以认为是心的生起。所谓“灭的法性”，是指每一刹那。所谓“灭”，是指相续的断灭。所谓“不是的”，是指自性生起，因为具有祈愿等差别，而使之没有断灭。所谓“哪个心没有生起”，是指所说的甚深生起。所谓“哪个灭的法性”，是指刚刚过去所指出的。这里再次说“哪个灭的法”，是因为那是重复。所谓“哪个心”，是指哪个心的相续。所谓“没有生起没有灭的法性”，是指从无始无终以来。所谓“哪个法”，是指说为寂灭的灭。所谓“自性灭”，是指自性而灭。所谓“法性”，是指空性。这是甚深的灭。所谓“是否如是安住”，是指只要虚空存在，如是性是否不会恒常不变？回答说“不是的”，是因为用相续来观察。所以这样认为。所谓“如是性甚深”，是因为真实智慧也非常微细。这是如是性甚深。所谓“如是性有心吗”，是因为那是知，所以是它的所依。回答说“不是的”，是因为知与所知不应是不同的。所谓“那个心是如是性吗”，认为是体性相同。所谓“与如是性分离存在吗”，是因为体性不同。回答说“不是的”，是因为体性不同，但具有它的自性。因此，虽然是应被执持的，但不是所谓的如是性，这是所知甚深。所谓“是否如实随见”，是指心的自性。回答说“不是的”，因为不是执持者。因此，虽然不是执持者，但心是能知者，这是知甚深。所谓“行于甚深”，是指般若波罗蜜多的意义。所谓“完全游行”，是指所缘的相。不进入。
English
Because cessation depends on the mind, it is considered the arising of the mind. The term "nature of cessation" refers to each moment. The term "cessation" refers to the cessation of continuity. The term "no" means arising from its own nature, because it has the distinction of prayers and so on, and it is made without cessation. The term "which mind has not arisen" refers to what is said to be profound arising. The term "which nature of cessation" refers to what was pointed out immediately after passing. The reason for saying "which dharma of cessation" again here is because it is a repetition. The term "which mind" refers to the continuity of which mind. The term "nature of not arising and not ceasing" refers to from beginningless and endless. The term "which dharma" refers to the cessation that is said to be nirvana. The term "cessation by nature" refers to cessation by its own nature. The term "dharmata" refers to emptiness. This is profound cessation. The term "does it abide in suchness" means, as long as space exists, will suchness not remain constant? The answer is "no," because it is examined by continuity. So it is thought. The term "suchness is profound" is because even true wisdom is very subtle. This is suchness is profound. The term "does suchness have mind" is because it is knowledge, so it is its basis. The answer is "no," because it is not reasonable for the knower and the known to be different. The term "is that mind suchness" is considered to be the same nature. The term "does it exist separately from suchness" is because of the different nature. The answer is "no," because although the nature is different, it has its own nature. Therefore, although it is to be held, it is not called suchness, this is profound knowable. The term "do you truly see" refers to the nature of the mind. The answer is "no," because it is not the holder. Therefore, although it is not the holder, the mind is the knower, this is profound knowledge. The term "acting in the profound" refers to the meaning of the Prajnaparamita. The term "completely wandering" refers to the characteristics of the object. Does not enter.