Tibetan
གང་ཟག་གི་རྫས་སུ་མི་དམིགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་ཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ལྔ་པོ་དྲུག་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ནི་དྲུག་པ་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་དེ་དག་དྲུག་པ་དག་ལས་ཐ་མི་དད་ལ། དྲུག་པ་མེད་ན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་དཔུང་གི་ཚོགས་ནི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་འགྲོ་བ་དང་འདུག་པ་མེད་པར་གནས་པ་དང་འཇུག་པ་ལ་འགྲོ་ཞིང་གནས་པ་མེད་དེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དྲུག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དང་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ན་ལྔ་པོ་དྲུག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་དྲུག་པ་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་དང་འཇུག་པ་ལ་རྨོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མིག་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་དྲུག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་ལ་ཕྱིས་ལོང་བ་བཞིན་དུ་ལྔ་པོ་དེས་ཁྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། དྲུག་པ་མེད་ན་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་ལ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་རྣམ་པ་དགུ་གང་ཞེ་ན། འཛིན་དང་སོ་སོར་གཏོང་བ་དང༌། །ཡིད་ལ་བྱེད་དང་ཁམས་རྣམས་ནི། །གསུམ་ཆར་ཉེ་བར་འབྲེལ་པ་དང༌། །གནས་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང༌། །ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོར་བཏགས་པ་དང༌། །ཆགས་པ་དང་ནི་གཉེན་པོ་དང༌། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འགྲོ་ཉམས་ལ། །འཛིན་པ་དང་པོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཛིན་པ་དང་སོ་སོར་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་དགུའི་ཆོས་ལ་འཛིན་པ་རྫས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུའོ། །དེ་དག་ཀྱང་འཕགས་པ་དག་གིས་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ནི་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲུག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མི་འཛིན་མི་གཏོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ འཛིན་པ་དང་གཏོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་བཅས་པར་བརྗོད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣ
Chinese
即使不观察到补特伽罗的实体，烦恼障也会穷尽，但并非所知障，这被称为短暂的分别。五者聚集在第六者之中，因为第六者与它们具有相同的体性，因此将获得彼岸，因此它们与第六者不可分离，如果没有第六者，它们就会分离，这被称为多种多样的分别。例如，转轮王的军队，如果没有轮宝的行进和停留，就不会行进和停留，因为他们自己不知道。同样，第六者因为是遍知，如果行进并安住于此，五者就会跟随第六者，如果没有第六者，就不会跟随，这被称为对安住和行进的迷惑的分别。如同有眼睛的人一样，第六者因为是遍知，所以会先行，但后来就像盲人一样，五者会被引导，如果没有第六者，就不会行进，这被称为随之而行的分别，因为果与因紧密相连。这是所取分别的第二种，共有九种。能取分别的第一种，共有九种，是什么呢？执取和分别舍弃，作意和诸界，三者紧密相连，安住和显现执著，施设为法的实物，贪著和对治，以及随欲而行，在衰败中，应知这是第一种执取。如是说，执取和分别舍弃等九种法，执取实体的分别，就是九种能取分别。这些也因为已被圣者舍弃，所以是异生之法。它们的对治，如经中所说，就是第六者，即无分别。对此请问：世尊等，乃至不执取不舍弃之间，是执取和舍弃的分别，被称为具有对治的一方。请问：世尊等，乃至成佛之间，是作意的
English
Even if the substance of the person is not observed, the afflictive obscurations will be exhausted, but not the obscurations to knowledge, this is called the fleeting conceptualization. The five gathered within the sixth, because the sixth has the same nature as them, therefore the other shore will be attained, therefore they are inseparable from the sixth, and if there is no sixth, they will be separate, this is called the conceptualization of multiplicity. For example, the host of the wheel-turning king's army does not go and stay without the going and staying of the precious wheel, because they themselves do not know. Likewise, the sixth, because it is all-knowing, if it goes and stays in that very place, the five will follow the sixth, and if there is no sixth, they will not follow, this is called the conceptualization of bewilderment about staying and going. Like someone with eyes, the sixth, because it is all-knowing, goes first, but later like a blind person, the five will be led, and if there is no sixth, they will not go, this is called the conceptualization of following after, because the result is closely connected to the cause. This is the second kind of apprehended conceptualization, there are nine kinds. What are the nine kinds of the first kind of grasping conceptualization? Grasping and separately abandoning, attention and the elements, all three are closely related, abiding and manifest clinging, designation as an object of dharma, attachment and antidote, and going and decaying as desired, know that this is the first grasping. It is said that grasping onto the nine dharmas such as grasping and separately abandoning, the conceptualization of grasping onto substance is the nine grasping conceptualizations. These are also the dharmas of ordinary beings because they have been abandoned by the noble ones. Their antidote, as it is in the sutra, is the sixth, which is non-conceptualization. To that, the question: Blessed One, etc., up to the point of not grasping and not abandoning, is the conceptualization of grasping and abandoning, and is said to be with the side of the antidote. The question: Blessed One, etc., up to the point of attaining enlightenment, is the attention of
Tibetan
མ་པར་རྟོག་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་གང་དང་ཡང་འདྲེ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཁམས་གསུམ་ཆར་དང་ཉེ་བར་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི། །གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དངོས་པོར་བཏགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལས་ཉམས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུའོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དགུ་གང་ཞེ་ན། ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་དང༌། །ལམ་དང་ལམ་མིན་ངེས་འཛིན་མེད། །འགག་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་དང༌། །དངོས་པོ་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང༌། །གནས་དང་རིགས་ནི་འཛིན་པ་དང༌། །དོན་དུ་གཉེར་དང་རྒྱུ་མེད་དང༌། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་དམིགས་པ་ལ། །འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཏགས་པར་ཡོད་པའི་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་འདིར་དྲུག་པའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དགུ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་དང་པོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་སུའི་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ གིས་ནི་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་དྲུག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དྲུག་པ་ནི་ལྔ་པོ་དག་གི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ཡིན་ལ། དྲུག་པ་མེད་ན་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ངས་པར་མི་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་འདི་
Chinese
末为分别也。请问：世尊，从“世尊”至“不与任何法相混杂”之间，是与三界一切相关的分别。请问：世尊，从“世尊”至“不会安住”之间，是安住的分别。请问：世尊，从“世尊”至“行于般若波罗蜜多”之间，是现前执着的分别。如果又从“如果”至“那不是安住”之间，是名言安立为实有之分别。从“此后具寿”至“是行”之间，是贪著的分别。请问：世尊，从“世尊”至“将会安住”之间，是对治的分别。善现，譬如说，从“善现，如此”至“于彼安住”之间，是随欲而行之退失的分别。这是第一能取分别之九种相。第二能取分别之九种相为何？有为决定不生等，道与非道无决定执，有灭之生与，有实与无实与，处与族为执，为义利与无因与，外道与所缘境，是能取之异分别。如是说，于假有不缘取者，此为第六。彼无者，如所作之事，如是决定不生等，有九种过失，是为第九分别。彼等亦非异生之法，以彼等于最初即有故。若如是，则为谁之法？是圣者声闻与独觉之法，以彼等未舍弃之故。如经所说，彼等之对治品即是第六，以于佛之菩提决定生故，第六是五者之舵，若无第六，则将生于下劣之菩提，是为如所作之事决定不生之分别，善现，此
English
The last is discrimination. Question: Blessed One, from "Blessed One" to "should not be mixed with any dharma," is the discrimination related to all three realms. Question: Blessed One, from "Blessed One" to "will not abide," is the discrimination of abiding. Question: Blessed One, from "Blessed One" to "practicing the Perfection of Wisdom," is the discrimination of manifest attachment. If again from "If" to "that is not abiding," is the discrimination of nominally establishing as real. From "Thereafter, the venerable" to "is conduct," is the discrimination of attachment. Question: Blessed One, from "Blessed One" to "will abide," is the discrimination of antidote. Subhuti, for example, from "Subhuti, like this" to "abide therein," is the discrimination of falling away from going as desired. This is the first apprehending discrimination of nine aspects. What are the nine aspects of the second apprehending discrimination? Intentionally, definitely not arising, etc., path and non-path without definite apprehension, birth with cessation, with reality and without reality, place and lineage are apprehension, for benefit and without cause, outsiders and objects, are other apprehending discriminations. Thus it is said, not focusing on the apprehension that exists nominally, this is the sixth. The absence of that is like the deed done, thus definitely not arising, etc., there are nine faults, this is the ninth discrimination. These are also not the dharma of ordinary beings, because they have it from the beginning. If so, whose dharma is it? It is the dharma of noble hearers and solitary Buddhas, because they have not abandoned it. As the sutra says, their antidote is the sixth, because it definitely arises in the Bodhi of the Buddha, the sixth is the rudder of the five, if there is no sixth, then it will arise in the inferior Bodhi, this is the discrimination of definitely not arising like the deed done, Subhuti, this