Tibetan
ད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། བྱས་པ་དགོངས་པར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །བྱེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱས་པ་དགོངས་པའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་གྱིས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ཀུན་ཏུ་འཇུག་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་འདི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་གསུངས་ས། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྐྱེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མ་མཐོང་བའི་དོན་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང༌། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་གསུམ་མོ། །དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་སྟེ། མཐོང་བར་བྱེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ནི་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་བརྗོད་པར་མཛད་པ་དང༌། ཤེས་པ་མཛད་པ་དང༌། སྟོན་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་སྟོན་པར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ཤེས་པར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འཇིག་རྟེན་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པར་མཛད་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །བསམ་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཞི་ཉིད་སྟོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཞི་བ་ཡང་འདི་ཡིན་ཞིང་དེའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཞི་བ་ཉིད་དོ། །དེ་སྟོན་པར་མཛད་པས་ན་དེ་སྟོན་པ་སྟེ། གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་ཞི་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཞི་བ་ཉིད་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འདུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་ བའོ། །དེ
Chinese
从“现在”到“应当观察所作”之间，讲述了恭敬等智慧。无所作为的智慧，是从“何者，善现，再者”到“应当观察所作”之间，讲述了无所作为之自性智慧。所谓“周遍入智”，是从“何者，善现，再者”到“示现此世间”之间，讲述了周遍行走的智慧。所谓“未见者令见，以及”，是从“何者，善现所请问”到“生起并示现世间”之间，讲述了示现未见之义的智慧。所谓“世间空性之相，说与知作现前，以及”，是三种智慧。依于根门之故，是现前，是令见之义。有些经文中则出现“令见”。以空性之相而作说，作知，作示现之义。其中，说，是从“善现，再者”到“示现世间”之间，讲述了于空性中宣说的智慧。作知，是从“善现，再者”到“示现世间”之间，讲述了了知空性之智慧。作示现，是从“善现，再者”到“示现世间”之间，讲述了于空性中示现的智慧。所谓“不可思议且寂静性示”，其中，不可思议亦是，寂静亦是此，并且是彼之事物，因此是不可思议且寂静之自性。彼作示现，故而是彼之示现者，是从“何者，善现，再者”到“于世间寂静”之间，讲述了不可思议且寂静之自性智慧。所谓“世间想之止息”，是从“何者，善现，再者”到“成为世间他方之想的法，如是者无有”之间，讲述了止息世间之想的智慧。所谓“于一切种智之理，说为智慧之体性”，是结尾。
English
From "now" to "should observe what has been done," it speaks of the wisdom of reverence and so on. The wisdom of non-action, from "What, Subhuti, furthermore" to "should observe what has been done," speaks of the wisdom of the nature of non-action. The so-called "all-pervading knowledge" is from "What, Subhuti, furthermore" to "showing this world," which speaks of the wisdom of all-pervading going. The so-called "making the unseen seen, and," from "What Subhuti asked" to "arising and showing the world," speaks of the wisdom of showing the meaning of the unseen. The so-called "the aspect of the emptiness of the world, speaking and knowing making manifest, and," are three kinds of wisdom. Because it relies on the sense faculties, it is manifest, it is the meaning of making seen. In some scriptures, it appears as "making seen." It is the meaning of making speech, making knowledge, and making manifestation with the aspect of emptiness. Among them, speaking is from "Subhuti, furthermore" to "showing the world," which speaks of the wisdom of speaking in emptiness. Making knowledge is from "Subhuti, furthermore" to "showing the world," which speaks of the wisdom of knowing emptiness. Making manifestation is from "Subhuti, furthermore" to "showing the world," which speaks of the wisdom of manifesting in emptiness. The so-called "inconceivable and peacefulness shows," among them, inconceivable is also, peacefulness is also this, and because it is the thing of that, therefore it is the nature of inconceivable and peacefulness. Because it makes manifestation, therefore it is the one who shows that, from "What, Subhuti, furthermore" to "showing to the world peacefulness," which speaks of the wisdom of the nature of inconceivable and peacefulness. The so-called "cessation of the perception of the world," from "What, Subhuti, furthermore" to "becoming a dharma of the perception of the other side of the world, such a thing does not exist," which speaks of the wisdom of ceasing the perception of the world. The so-called "in the manner of all-knowing, it is said to be the nature of wisdom," is the conclusion.
Tibetan
་ལྟར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཁྱད་ཞུགས་བདན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་བཅུ་དྲུག་གིས། །ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མདོ་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གཞན་དག་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་དག་གིས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་མི་ཉམས་དང༌། །གཞལ་དང་བགྲང་ལས་ཡང་དག་འདས། །འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་མཁས་པ་ཡིས། །རིག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་ཤེས་ཉིད། །ཤེས་མྱུར་བྲི་དང་གང་མེད་དང༌། །སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང༌། །དམིགས་པ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང༌། །མཐའ་དག་པ་དང་ཡོངས་འཛིན་དང༌། །རོ་མྱོང་མེད་དང་ཁྱད་པར་ནི། །བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་ཤེས་བྱ་སྟེ། །གང་གིས་ལམ་ནི་གཞན་དག་ལས། །ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཁྱད་པར་ལམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསམ་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །མཉམ་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པའོ། །གཞལ་བ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པའོ། །བགྲང་བ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་གྲངས་མེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་པར་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་མི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། གང་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་དག་གོ །འཕགས་ཀུན་སྡུད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་འདི་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་མངོན་པར་ ཆགས་པ་མེད་པར་ཉེ་བར་གནས་སོ་ཞེས་པ་དང༌། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཆགས་པར་མི་བྱ། ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་གང་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའོ། །མཁས་པ་ཡིས། རིག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་ཤེས་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། མཁས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་དེ་ན
Chinese
如是知晓体性后，为了宣说差别体性，依此而说：以不可思等差别，具有七种差别之行境，以十六刹那，宣说差别体性。如是说。经中说，不可思议等将要阐述的差别道，从其他差别道中，具有差别，是四谛的行境，以十六刹那宣说了差别的体性。不可思议等又是哪些呢？不可思议不衰损，衡量与计数，完全超离，圣者总集，智者以，所知不共知性，知速退失与无有，成办与如实成办，所缘与具有所依，一切与完全执持，无有味受与差别，十六自性当知，以何道从其他，超胜为差别道。如是说。由于超离思虑，故不可思议。由于超离平等，故非平等。由于超离衡量，故无量。由于超离计数，故无数，即是佛陀。色等与一切知性之究竟亦是如此。此四种差别即是大性、非平等性与平等性。如所请问，世尊从成为佛陀之间所说，因此依次以四种差别，是具有差别的苦谛的四个刹那。圣者总集，是指总集一切圣法，即是世尊。如是说，此从色至一切种智之间，无有完全执持与显现执著而安住。从那时起，具寿善现从不应执著，不应完全执持之间所说，以总集一切圣者的差别，是集谛的第一个刹那。智者以所知不共知性，智者所应知与不共之知性。其中第一个是
English
After understanding the nature in this way, in order to explain the specific nature, it is said accordingly: With inconceivable and other distinctions, possessing the realm of activity of seven distinctions, with sixteen moments, the specific nature is explained. Thus it is said. In the sutra, it is said that the path of distinction, which will be explained as inconceivable and so on, has distinction from other paths of distinction, is the realm of activity of the four truths, and the specific nature is explained with sixteen moments. What are the inconceivable and so on? Inconceivable, non-deteriorating, completely transcending measurement and counting, the collection of noble ones, the wise, the knowledge of knowable uncommonness, knowing quickly, diminishing and non-existent, accomplishing and truly accomplishing, object of focus and possessing support, all and completely holding, without taste and distinction, the sixteen natures should be known, by which path from others, surpassing as the path of distinction. Thus it is said. Because it transcends thought, it is inconceivable. Because it transcends equality, it is unequal. Because it transcends measurement, it is immeasurable. Because it transcends counting, it is countless, which is the Buddha. The ultimate of form and so on and all knowledge is also the same. These four distinctions are the great nature, non-equality, and equality. As asked, the Blessed One said from becoming a Buddha, therefore, in order, with the four distinctions, are the four moments of the truth of suffering with distinction. The collection of noble ones means the collection of all noble dharmas, which is the Blessed One. Thus it is said, this from form to all-knowing wisdom, without complete holding and manifest attachment, abides closely. From then on, the venerable Subhuti said from not being attached, not being completely held, with the distinction of collecting all noble ones, is the first moment of the origin of suffering. The wise with the knowledge of knowable uncommonness, what the wise should know and the uncommon knowledge. The first of which is