Tibetan
སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་པའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་རློམ་པ་རྣམས་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་བཞིའི་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པ་ནི་མ་མཐོང་བའོ། །སྦྱོར་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་སྦྱོར་བའི་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །སྦྱོར་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཤེས་རྗེས་སུ་ཤེས་བཟོད་དང༌། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་དང༌། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་དག་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་རྟག་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྟན་ཞིང་གཅིག་པ་དང་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དག་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་ལ་དེ་དག་བྲལ་ཞིང་མེད་པས་ན་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟན་པ་དང་འཇིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་ བསྔལ་ནི་ཚོར་བ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འཆིང་བ་དང་ཐར་པའི་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའོ། །གཞན་གྱི་བདག་གི་དངོས་པོ་མེད་པས་སྟོང་པ་དང་དེ་མེད་པ་མི་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའོ། །རང་ཉིད་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདག་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་མ་འགགས་ཤིང༌། འཇིག་པ་མེད་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་མེད་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཉམས་པ་དང་འཕེལ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པས་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་ནི་གསོག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའོ། །ཚེ
Chinese
等等的知识就是证悟。这些的傲慢等是现行耽著等等，是了知四种境的四种相。完全不缘那些就是未见。结合的平等性就是结合的等同性。结合的平等性各别了知后等等，是趣入苦等等的词句等等。法智随法智忍和智，所谓智就是法智和随法智的忍和智等。这四者就是刹那不生，所以是刹那。具有它的自性就是苦等等。色无常等等的谛相的词句之义是说无自性之故等等。所谓无自性之故，就是彼性中执取等等的空性。色等等就是色和受等等。所谓常与无常，坚固而一与坏灭的自性等是事物的法，由于远离和没有那些，所以既不是常也不是无常，也不是坚固和坏灭。同样，苦就是不悦意的感受。没有它就不是苦。由于远离那些，所以远离系缚和解脱的常断二边。由于没有他者的自性之事物，所以是空性，没有它就不是空性。由于远离它，所以是清净。自己以自性的体性就是我，没有它就是无我。那些仅仅是它的体性，因为是如此观察的缘故。因此，由于未生的相互违背的两种方式，不应理生，如此无生，所以不灭，没有坏灭，不是贪欲等等的遍计烦恼，没有它就不是清净。等等的语词是不应理衰损和增上的。痛苦的作者是因，没有它就不是因。那些是积聚性，所以如同虚空。寿
English
Knowledge of etc. is realization. The arrogance of these, etc., is manifest attachment, etc., which are the four aspects of knowing the four objects. Not perceiving those in any way is not seeing. The equality of combination is the equality of combination. After realizing the equality of combination separately, etc., it enters into the words of suffering, etc. Dharma-knowledge, subsequent Dharma-knowledge, forbearance, and knowledge, so-called knowledge are Dharma-knowledge and subsequent Dharma-knowledge, forbearance, and knowledge, etc. These four are momentary non-arising, so they are momentary. Having its own nature is suffering, etc. The meaning of the words of the aspect of truth, such as form is impermanent, etc., is saying that it is without self-nature, etc. The so-called without self-nature is emptiness, such as grasping in that nature. Form, etc., are form and feeling, etc. The so-called permanent and impermanent, the nature of being firm and one and decaying, etc., are the Dharma of things, and since they are separated and without those, they are neither permanent nor impermanent, nor firm nor decaying. Similarly, suffering is unpleasant feeling. Without it, it is not suffering. Since it is separated from those, it is separated from the extremes of permanence and annihilation of bondage and liberation. Since there is no object of another's self-nature, it is emptiness, and without it, it is not emptiness. Since it is separated from it, it is pure. Oneself with the nature of self is self, and without it, it is selfless. Those are merely its nature, because it is observed in this way. Therefore, due to the two mutually contradictory ways of the unborn, it is not reasonable to arise, and since there is no arising in this way, it does not cease, there is no destruction, it is not the completely afflicted by desire, etc., and without it, it is not purified. The word "etc." is not reasonable for decline and increase. The maker of suffering is the cause, and without it, it is not the cause. Those are accumulative, so they are like space. Life
Tibetan
་འདིའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཁྲོ་བ་དང་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་དག་སྤངས་པའོ། །ཚེ་འདི་དང་ཡུན་རིང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་ཆགས་པས་སྟོང་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་རྐྱེན་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པས་ངོ་བོས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འགོག་པ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་འགོག་པ་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ན་དེ་དག་དང་མ་བྲལ་བ་དེའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་བདེན་པའི་དོན་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་བསྟན་པས་རྒྱུ་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཞི་བ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་མ་ཞི་བའོ། །འདི་དག་ནི་ ཡང་དག་པར་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མི་དམིགས་པར་ཤེས་པའོ། །བདེ་བ་དང་གཙང་བས་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པས་གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་ལས་འདས་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆད་པ་དང་རྟག་པའི་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའོ། །དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་ནད་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱི་དང་ནང་གི་མུ་སྟེགས་པའི་ལྟ་བ་འཇིག་པ་སྟེ་གནས་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ན་ལམ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པས་ལམ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངན་སོང་ཆད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པས་ན་རིགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ནི་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་མངོ
Chinese
此之痛苦之因是集，彼无则集无也。因不具彼故，烦恼乃贪欲等。近分的诸烦恼皆是忿怒与怀恨等，谓已舍彼等。此生与长久痛苦之因是转生，彼无则转生无，因无一切烦恼故，从执著中解脱，谓空于一切贪著。痛苦从一至一传递之因是缘，彼无则非缘也。因从彼等解脱故，以自性知自性，名曰自性不可说，因智慧之自性乃不可说故。唯离烦恼即是灭，彼无则灭无也。何之故为真实耶？以未离彼等故，是故灭谛之义，何为离烦恼之体性，彼乃以名为言说之语所显示，故于其他因不施予，因是空性故，不能施予也。痛苦不生即是寂静，彼无则非寂静也。此等乃 真实而言是无故，即是无所缘，谓无所缘而知也。唯离安乐与清净即是殊妙，彼无则非殊妙也。因离彼等故，超越二边故名曰极清净，因无断灭与常恒之边故，是无垢也。涅槃是决定出离，彼无则非决定出离也。因彼等无故，名曰一切病不生，因内外道之见解坏灭，即是无处所故。以能往解脱之城之义故是道，彼无则非道也。因离彼等故，是断恶趣也。因成一切烦恼之对治品故是正理，彼无则非正理，因与彼等不杂染故。果乃成佛，彼现
English
The cause of suffering here is origination, and its absence is the absence of origination. Because it does not possess that, afflictions are desire and so on. All the near afflictions are anger and resentment and so on, meaning having abandoned them. The cause of suffering in this life and for a long time is rebirth, and its absence is the absence of rebirth. Because there are no afflictions at all, it is liberation from grasping, meaning empty of all attachment. The cause of suffering passing from one to another is condition, and its absence is non-condition. Because one is completely liberated from those, knowing one's own nature by one's own nature, it is called inexpressible by nature, because the characteristic of wisdom itself is inexpressible. Being free from afflictions is cessation, and its absence is the absence of cessation. Why is it true? Because one is not separated from those, therefore the meaning of the truth of cessation, whatever is the nature of being free from afflictions, that is shown by the word "utterance," so it is not given to other causes, because it is emptiness, so it is not able to give. The non-arising of suffering is peace, and its absence is non-peace. These are because they are truly non-existent, they make no object, meaning knowing without object. Being devoid of happiness and purity is excellence, and its absence is non-excellence. Because one is separated from those, having transcended the two extremes, it is called completely pure, because there is no extreme of annihilation and permanence, so it is without stain. Nirvana is definite emergence, and its absence is non-definite emergence. Because those are absent, it is called the non-arising of all diseases, because the views of external and internal heretics are destroyed, that is, without a place. Because of the meaning of going to the city of liberation, it is the path, and its absence is non-path. Because one is separated from those, it is the cutting off of bad destinies. Because it has become the opponent of all afflictions, it is reason, and its absence is non-reason, because it is not mixed with those. The result is enlightenment itself, that manifest