Tibetan
དགེ་འདུན་རྒྱུད་དང་ཆོས་ཀུན་ཡོངས་སུ་འཛིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་དོན་དང་ལྡན་པ་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་འགྲོ་བས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་གཏད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གསུངས་ཏེ་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཀྱི་རྟོགས་སླ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ལྷག་མ་བཞི་པོ་མ་གསུངས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་དུ་བསྟན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། ། རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་དང༌། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་རྣམས་བརྒྱད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པས་མདོའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ནས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའམ། མན་ངག་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་རྒྱན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ཏུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་པས་ཡང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་པར་བསྟན་པའམ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པའི་གདུལ་བྱ་མི་སྲིད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁོར་བཞི་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་དག་གིས་སྔར་གཞུང་རྒྱས་པ་མཉན་པས་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་བསྡུས་ནས་ཉན་དུ་རུང་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་མ་ནིང་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རམ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པས་འཁོར་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང༌། བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་ལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དན། དགེ་སློང་མ་དང༌། དགེ་བསྙེན་དང༌། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པ་དང་རྟག་པའི་འཁོར་རྣམས་བསྡུས་ནས་འཁོར་བཞི་པོ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། དེ་ནས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་སློབ་པ་དང༌། མི་སློབ་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་མ་རྣམས་དང༌། གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སློབ་པའི་དགེ་བསྙེན་རྣམས་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བསྙེན་མ་ས་ག་ལ་སོགས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་རྣམས་སྨོས་ཏེ། གླེང་གཞིའི་ལེའུར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་རྟོགས་པ་དང་འབྲེལ་པས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མ་བསྡུས་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མི་བརྟན་པའི་འཁོར་ཡིན་པས་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་སྨོས་སོ། །ཡང་དག་པར་དགའ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་བསྡུས་པ་འདོད་པས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་དོན་འདི་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དུ་ན་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་དོར་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ངག་ལ་དབང་བར་བསྟན་པས་བདག་ཉིད་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པས་ཡང་དག་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན་ཅེ་ན་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་འདི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་གསལ་བའི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕ་རོལ་ལོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཙོ་བོ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལམ་སྟེ། འབྲས་བུ་དེའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་དང་འདི་སྟེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་གཞན་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་གང་གིས་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་བསྟན་པའི་གཞུང་སྟེ། དེ་ཡང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་སྦྱོར་བས་ན་དེ་གཉིས་ནི་བརྟག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་གིས་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་བསྡུས་ནས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གསལ་བར་བྱེད
Chinese
僧众传承与诸法，悉皆受持。（藏文）以上等等。其后，为了使与此法类名义相符的证悟现前，并长久住世，所作的付嘱，乃是宣说一个圆满的偈颂，是为总摄之义。虽然如此，但因容易理解，故未宣说其余四义，而是宣说了八种现观的般若波罗蜜多。如是说：一切种智、道相智，由此而生一切智，一切种现正等觉，至顶渐次刹那觉，一刹那现正等菩提，法身以及彼等八。（藏文）如是宣说。现在，通过解释词义等，来阐述经的意义。从“此后”（藏文）等等开始。“此后”一词，是指广说之后的紧接着，或是从窍诀简略宣说的场合。 “又”字是词藻的装饰。从词的决定意义上说，因为降伏了烦恼等，所以是“又”或“薄伽梵”（藏文，梵文Bhagavan，梵文罗马音：Bhagavan，汉语字面意思：世尊），或者是因为具有自在等。因为声闻等无法教化所化众生，所以是薄伽梵自己宣说的。（藏文）这样联系起来。为什么呢？因为对于“四众”（藏文）等等，他们先前听闻了广大的经典，因此对于那些能够总摄而听闻的人，是就他们的意愿而说的。“彼等”一词，是因为不男等烦恼深重，或者因为不具备证悟法性的能力，所以不是眷属，因此对于行为不端，远离贪欲和未远离贪欲的男女，为了存在，比丘（藏文，梵文Bhikkhu，梵文罗马音：bhikṣu，汉语字面意思：乞士），比丘尼（藏文，梵文Bhikkhuni，梵文罗马音：bhikṣuṇī，汉语字面意思：乞女），优婆塞（藏文，梵文Upasaka，梵文罗马音：upāsaka，汉语字面意思：近事男），优婆夷（藏文，梵文Upasika，梵文罗马音：upāsikā，汉语字面意思：近事女）等，总摄了利益自身和恒常的眷属，从而摄持了四众。之后，提到了圣者善现（藏文）等有学和无学的比丘，以及同样的大生主母（藏文）等比丘尼，以及具寿（藏文）等有学的优婆塞，以及同样的优婆夷萨迦（藏文）等主要人物。作为开端
English
Holding the lineage of the Sangha and all the Dharmas. (Tibetan) And so on. After that, in order to manifest the realization that is in accordance with the meaning of this category of Dharma, and to make it last long, the entrustment is the utterance of a complete verse, which is the meaning of summarizing. Although this is the case, because it is easy to understand, the other four meanings are not explained, but the eight Abhisamayas of the Prajñāpāramitā are explained. As it is said: All-knowingness, knowledge of the path, from which arises all-knowingness, all kinds of perfect enlightenment, reaching the peak and gradual, one moment of perfect enlightenment, Dharmakāya and those eight. (Tibetan) Thus it is said. Now, by explaining the meaning of the words, etc., let us explain the meaning of the Sutra. Starting from "Then" (Tibetan) and so on. The word "Then" refers to the immediate aftermath of the extensive explanation, or the occasion of briefly explaining from the key instructions. The word "Also" is an ornament of words. From the definitive meaning of the word, because the afflictions, etc., have been subdued, it is "Also" or "Bhagavan" (Tibetan, Sanskrit: Bhagavan, Romanized Sanskrit: Bhagavan, Literal Chinese meaning: World Honored One), or because it possesses freedom, etc. Because the Shravakas, etc., cannot tame the beings to be tamed, it is the Bhagavan himself who explains it. (Tibetan) This is how it is connected. Why? Because for the "Four Assemblies" (Tibetan) and so on, they have previously heard the extensive scriptures, so for those who can summarize and listen, it is said according to their wishes. The word "Those" is because the hermaphrodites, etc., have deep afflictions, or because they do not have the ability to realize the nature of Dharma, so they are not retinues, therefore, for men and women who behave improperly, are free from desire and not free from desire, for existence, Bhikshu (Tibetan, Sanskrit: Bhikkhu, Romanized Sanskrit: bhikṣu, Literal Chinese meaning: Beggar), Bhikshuni (Tibetan, Sanskrit: Bhikkhuni, Romanized Sanskrit: bhikṣuṇī, Literal Chinese meaning: Beggar Woman), Upasaka (Tibetan, Sanskrit: Upasaka, Romanized Sanskrit: upāsaka, Literal Chinese meaning: Male Lay Follower), Upasika (Tibetan, Sanskrit: Upasika, Romanized Sanskrit: upāsikā, Literal Chinese meaning: Female Lay Follower), etc., summarize the retinues who benefit themselves and are constant, thereby holding the four assemblies. After that, the Arhat Subhuti (Tibetan) and other Bhikshus who are learners and non-learners, as well as the Great Mother of the Living Beings (Tibetan) and other Bhikshunis, as well as the Bhikshus who are learners such as Shariputra (Tibetan), and the Upasikas such as Sagala (Tibetan) and other main figures are mentioned. As the beginning.
Chinese
如是教导。由于与证悟极殊胜之法相关，且远离彼等之体性，故未被比丘等所摄。由于成办有情之义，故为受他支配之不稳固之眷属，故此处未提及菩萨。名为“令极欢喜”者，由于具有不颠倒之精进，欲摄集现观之次第，故通达生起听闻等之智慧，以随顺真实趣入之教导，即是为增长对如是功德之极喜与欢喜。如是，此处将执持此义。否则，以不合道理故，应舍弃。又，名为“令极欢喜”者，乃以显示自己于语自在，为生起对自身之恭敬，以摄略而显示，故为令极欢喜。何以故宣说耶？谓已说“言说”等。又，名为“又”者，乃相对于广说，又此即于彼之后立即显示，如所说“般若波罗蜜多”。生起听闻之智慧等，通达一切相智，故至极清明之边际，即是度。彼岸乃是真如自性之彼岸。智慧乃是善能辨别诸法体性之彼岸。般若波罗蜜多之主尊乃是佛陀薄伽梵，即如幻之自性。名为“此”者，乃是显示善能分别。初之加行等乃是体性之道，为彼果之义而加行，即非主之般若波罗蜜多。彼与此，即是显明之世俗，以他之力而趣入，以何趣入者，若善能分别，乃是教之经，彼即十万颂等，以彼而加行，故彼二者乃是寻思之般若波罗蜜多。名为“此”者，乃是无余极善分别而显示。是故，如是所教之义，以显示之经，摄集彼自性而近显示，令其明了。
English
Thus it is taught. Because it is related to the realization of the most extraordinary Dharma, and because it is free from the characteristics of those, it is not included by monks and so on. Because it accomplishes the meaning of sentient beings, it is an impermanent retinue under the control of others, so the Bodhisattva is not mentioned here. The one called "making very happy", because he has undeviating diligence, wants to collect the stages of manifestation, so he understands the generation of knowledge such as hearing, and by conforming to the teaching of truly entering, it is to increase the extreme joy and happiness for such merits. Likewise, this meaning will be held here. Otherwise, because it is unreasonable, it should be abandoned. Also, the one called "making very happy" is to show that he is free in speech, to generate respect for himself, to show it in brief, so it is to make very happy. Why is it said? It is said that "speech" and so on have been said. Also, the one called "again" is relative to the extensive explanation, and this is shown immediately after that, as it is said "Prajnaparamita". Generating the wisdom of hearing and so on, understanding all aspects of knowledge, so it reaches the ultimate limit of clarity, that is, crossing over. The other shore is the other shore of the true nature. Wisdom is the other shore of the characteristic of being able to distinguish all dharmas. The main deity of Prajnaparamita is the Buddha Bhagavan, that is, the nature of illusion. The one called "this" is to show the ability to distinguish well. The initial application and so on are the path of characteristics, and the application for the meaning of that result is the Prajnaparamita that is not the main one. That and this, that is, the clear conventional, entering by the power of others, whoever enters, if one can distinguish well, it is the sutra of teaching, that is, the hundred thousand verses and so on, applying with that, so those two are the Prajnaparamita of contemplation. The one called "this" is to show without remaining extremely well distinguished. Therefore, the meaning of what has been taught in this way, with the sutra of showing, gathers that nature and shows it closely, making it clear.