Tibetan
འི་དོན་དུ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་རྩོམ་པར་གསུངས་པ་དེ་འདིར་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ། །མདོ་དོན་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ཡིས། །དགོས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་བཅས་དང༌། །ཚིག་དོན་བཅས་དང་མཚམས་སྦྱར་བཅས། །རྒལ་ལན་བཅས་པས་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་རིགས་པ་བརྗོད་པ་དེ་ཁོ་ན་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མདོའི་དོན་འཕྱང་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང༌། འཆད་པ་པོ་བདེ་བླག་ཏུ་བཤད་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་བསྡུས་པའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དོན་དུ་དང་པོར་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དགའ་དང་གུས་དང་དད་པའི་མཆོག་ནི་ཉེར་གཞག་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་གྱུར་པ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པར་མེད་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ བསྟན་པ་ནི། གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་མི་གནས་ཚོར་ལ་མི་གནས་ཤིང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་འབྲས་བུ་དག་དང་གཟུགས་དག་པ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཚུངས་ཏེ་དབྱེར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པར་མ་ཡིན་པས་དེའི་རྗེས་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། དཔའ་བོ་གར་སྤྱོད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཉི་མ་སྒྲ་གཅན་གཟའ་བྲལ་ལྷང་ངེར་འདུག་པ་དང༌། །མེ་བཏང་རྩྭ་དང་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་བསྲེགས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ཐོབ་པ་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། ལམ་དང༌། དངོས་པོ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་བསྡུས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དག་ཅིང་ཡོངས་དག་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་མི་སྟོན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ས་ཡི་ཆོས། །མི་འཆད་དེ་ནི་ལུང་མ་བསྟན་པ་ཡིན་རིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་གསལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་དང་རྐྱེན་
Chinese
之义故，世尊所说之十万颂之论著，于此亦当受持。欲说经义者，当以必要摄义，及词义，及连结，及问答而宣说。如是，唯说理路乃为必要，为使听者之辈，能无滞碍地了知经之义理，并为使讲说者易于讲说，故且先说总摄之义。其中，为使以成佛为目的之菩萨，能完全了知发心等一切相，故首先显示果位一切智性，即从“喜、敬、信之最胜乃为近取”开始，直至“诸法通达无自性，此乃般若波罗蜜多之殊胜行”为止。又，为显示声闻等之道，若不完全了知则不能，故显示道智，即从“若不住于色，不住于受”开始，直至“一切智性、诸果位及色清净，与虚空界等同，无别，不可思议”为止。又，若不完全了知一切事物则不能，故于其后显示一切智性，即从“勇士如何行，以般若波罗蜜多”开始，直至“如日远离罗睺星，光明朗然安住，如火焚烧草木与森林”为止。其后，为于一切相中，获得并自在三一切智性，复将一切相、道、事物之知相总摄，而修三一切智性，即为一切相现观，即从“诸法一切自性清净且极清净”开始，直至“不示故，为不退转地之法，不宣说，彼乃无记性当知”为止。其后，以获得一切相现观，并具足之殊胜道，而趋入极明耀之顶端，即为顶加行现观，即阿罗汉及缘
English
Therefore, what the Blessed One said in the treatise of one hundred thousand verses should also be taken here. One who wants to speak the meaning of the sutra should explain it with the meaning of the necessity, the meaning of the words, the connection, and the questions and answers. Thus, it is necessary to speak only the reason, so that the listeners can understand the meaning of the sutra without any hindrance, and for the sake of making it easy for the speaker to explain, the meaning of the summary will be explained for a while. Among them, in order for the Bodhisattva, who aims at becoming a Buddha, to fully understand all aspects such as generating the mind, the fruit, the omniscient nature, is shown first, starting from "the best of joy, respect, and faith is the near attainment," up to "all dharmas are completely understood to be without self-nature, this is the supreme practice of prajnaparamita." Moreover, in order to show that the path of the hearers and others cannot be fully understood, the path knowledge is shown, starting from "whoever does not abide in form, does not abide in feeling," up to "the omniscient nature, all fruits, and the purity of form are equal to the space element, inseparable, and inconceivable." Moreover, since it is not possible without fully understanding all things, the omniscient nature is shown after that, starting from "how does the hero act, with prajnaparamita," up to "like the sun is away from Rahu, bright and clear, like fire burns grass, trees, and forests." After that, in order to obtain and control the three omniscient natures in all aspects, the aspects of knowing all aspects, paths, and things are summarized again, and the three omniscient natures are meditated upon, which is the complete realization of all aspects, starting from "all dharmas are pure in nature and completely pure," up to "because it is not shown, it is the dharma of the irreversible ground, it is not declared, it should be known as the unindicated." After that, with the excellent path of obtaining the complete realization of all aspects and possessing it, and entering the extreme end of the extremely bright, it is the peak realization, that is, Arhat and condition
Tibetan
གྱི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགྲ་བཅོམ་རང་རྒྱལ་ཐེག་བྲལ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ངེས་ན། །དཔའ་བོ་རྟག་ཏུ་མཉམ་གཞག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པས་སོ་སོ་དང་བསྡུས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིམ་པས་བསྒོམ་པ་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གང་ཟག་གཞན་ཕྱིར་སེམས་པ་རྣམ་དག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྒོམ་པ་དང་ལྡན་པས་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། སྤྱོ་བ་བྱས་སམ་འོན་ཏེ་ རྟག་ཏུ་བརྡེག་ཀྱང་རུང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། བདག་གི་བདེ་བ་བཏང་ནས་རེ་བ་མེད་སེམས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡུམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཉན་པས་རྗེས་སུ་བཙལ་བས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཡུན་རིང་འཁོར་འདོད་ཅིང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་བདག་གིས་བཟོད་སྙམ་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་རྗེས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་ཞི་བ་འདོད་རྣམས་འཕགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མཐུ་ཆེན་འཕེལ་གྱུར་ཏེ། །སྤྲིན་མེད་འོད་གསལ་ཟླ་དཀྱིལ་ཡར་གྱི་ངོ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་གདམས་ངག་བཟུང་བ་དང་ལྡན་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རིམ་པ་ཅི་འདྲ་བར་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པས་ཡི་དྭགས་འགྲོ་བ་གཅོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་རྒྱུད་དང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན། །དེ་བཞིན་
Chinese
的佛陀智慧等。从那里开始，如果确定阿罗汉、独觉是脱离乘道的无上菩提，那么要知道勇士恒常处于等持中。到此为止。在那之后，由于具有获得顶峰现观的功德，为了显示通达各自和总合的意义，次第修习是渐次的现观，即：心怀为他众利益的清净心。从那里开始，用一个偈颂。在那之后，由于具有修习渐次现观的功德，为了极度串习，将那些证悟的法在一刹那间显现，即一刹那现证菩提，即使受到责骂或者恒常殴打也行。从那里开始，用两个偈颂。在那之后，由于具有在一刹那间现证圆满菩提的功德，在第二个刹那，远离了包括习气在内的一切障碍，如实地现见了所有相的真如，即法身现证菩提，舍弃自己的安乐，以无希求之心。从那里开始等的一个偈颂。在那之后，为了生起听闻等的智慧，听闻如母般的八种现观的获得原因，随后寻觅，即现前宣说：哪位菩萨长久希求轮回。从那里开始，想到众生的痛苦无论有多少，我都愿意忍受。菩萨安住于忍辱波罗蜜多。到此为止。在那之后，对于具有寻觅者，善知识如实地给予教诲：以戒律，希求寂静者将成为圣者。从那里开始，因此，善根的巨大力量增长，如同无云晴空中皎洁的满月。到此为止。在那之后，对于具有领受教诲者，应当如何通达次第呢？菩萨的布施断除饿鬼的境地。从那里开始，也完全受持佛陀的种姓和正法的种姓。如此
English
Of the Buddha's wisdom, etc. From there, if it is determined that Arhats and Pratyekabuddhas are unsurpassed Bodhi free from vehicles, then know that the heroes are always in Samadhi. Up to that point. After that, because of having the merit of attaining the peak of Abhisamaya, in order to show the understanding of the meaning of each and the aggregate, the gradual cultivation is the gradual Abhisamaya, that is: a pure mind that thinks for the benefit of other sentient beings. Starting from there, with one verse. After that, because of having the merit of cultivating gradual Abhisamaya, in order to become extremely familiar, manifesting those enlightened dharmas in one instant is the instant Abhisambodhi, even if scolded or constantly beaten. Starting from there, with two verses. After that, because of having the merit of cultivating complete enlightenment in one instant, in the second instant, being free from all obscurations including habitual tendencies, truly manifesting the Suchness of all aspects, that is, Dharmakaya Abhisambodhi, abandoning one's own happiness, with a mind without expectations. Starting from there, with one verse and so on. After that, in order to generate the wisdom of hearing and so on, listening to the reasons for obtaining the eight Abhisamayas like a mother, and then searching, that is, declaring in front: Which Bodhisattva desires Samsara for a long time. Starting from there, thinking that no matter how much suffering sentient beings have, I am willing to endure it. The Bodhisattva abides in the Paramita of Patience. Up to that point. After that, for those who have seekers, the virtuous friend truly gives instructions: With discipline, those who desire peace will become noble. Starting from there, therefore, the great power of the root of virtue increases, like a bright full moon in a cloudless clear sky. Up to that point. After that, for those who have received instructions, how should the order of understanding be? The Bodhisattva's generosity cuts off the realm of the pretas. Starting from there, also completely upholding the lineage of the Buddha and the lineage of the Dharma. Likewise