Tibetan
་དོགས་པ་བསལ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བཤད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱན་གྱི་སྣང་བ་ལས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།ད་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་གསོལ་བ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་རེ་རེ་ཞིང་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། ཆོས་ཤེས་པ་དང༌། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང༌། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བདེན་པ་ལ། །ཆོས་ཤེས་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། །བཟོད་ཤེས་སྐད་ཅིག་བདག་ཉིད་འདི། །ཀུན་ཤེས་ཚུལ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །མིང་དེ་ཡང་འདིའོ་ཞེས་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་ཞེས་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། ངག་གི་དངོས་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ། །རྣམ་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་ཞེས་གསོལ་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུགས་རྟག་པ་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་རྟག་པ་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྣམ་པ་དང་པོའོ། །གཟུགས་བཅིངས་པ་མ་ཡིན་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པས་མཐའ་ལས་འདས་ཤིང་རྣམ་པར་དག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་ཅིང་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །རབ་འབྱོར་རྒྱུ་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དག་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གཟུགས་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་དང་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་གསོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །གཟུགས་གོས་པ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའོ། །རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་རབ་ཏུ་མི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའོ། །ནམ་མཁའ་དང་བྲག་ཅ་སྒྲར་མེད་ཅིང་བརྗོད་དུ་མེད་ལ་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་དང་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་བྲག་ཅ་དང་འདྲ་བར་རང་གི་ངོ་བོས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འགོག་པ་དང་འགོག་པ་མེད་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་དེའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་བདེན་པའི་དོན་བརྗོད་པས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་གཞན་ལ་ཐོབ་པར་བྱར་མེད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགུ་པའོ། །ཞི་བ་དང་མ་ཞི་བ་མེད་པས་དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་པའོ། །ཉེ་བར་གོས་པ་དང་མ་གོས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་གོས་པའི་ཆོས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་གོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཟག་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་ལས་འདས་ཤིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ། །ཅི་སྨོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ཡིན་པ་སྟེ། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ལ་ནི་མིག་གི་ནད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནད་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་པའོ། །མང་དུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་སོགས་པར་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་རྟོག་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཉན་པ་པོ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དགོངས་སོ། །ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་རབ་འབྱོར་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ལ་དགོངས་པ་མེད་པས་དེ་འཆད་པ་རྣམས་ལ་དེ་རྣམས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པའི་དགོས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རིན་པོ་ཆེ་བླ་ན་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་དགའ་བརྒྱས་པར་བྱེད་པས་ལྷའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ངན་སོང་གཅོད་པར་བྱེད་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་གསུམ་པའོ། །ཡང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་བླ་ན་མེད་པའི་དགའ་བ་སྦྱིན་པ་ལས་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཟད་ཀྱི། ཆོས་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཞི་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་གཞན་ཡང་འོན་ཀྱང་རབ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མཐུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་བཞིན་དུ་ཡང་བར་ཆད་མང་བ་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན་ཞེས་བྱ་བས་བསུ་ནས། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དགྲ་མང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མང་པོའི་མངོན་པར་འདོད་པ་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །ཇི་ཙམ་དུ་གཙེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་གང་གིས་གོང་ནས་གོང་དུ་གཅེས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དགྲ་མང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལྟར་སྤྱིར་བསྟན་ནས་ད་ནི་ཁྱད་པར་དུ་སྟོན་པས་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དགེ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐབས་ལ་རྣ
Chinese
是为遣除疑惑而宣说的意义。般若波罗蜜多的解说，现观庄严论的显现中，名为极清净之章，即第八品。现在为了见道的意义，祈请所谓的般若波罗蜜多。于一一谛中，法智忍、法智、类智忍、类智，如是十六刹那之自性，于一切种智之时，是名为见道的同义语。如是说：于苦等谛，法智及类智，忍智刹那此自性，于一切智为见道。此乃仅是名之同义语，此仅是分别之影像而已。名亦不可指为是此，因其于胜义中无自性故。何谓名耶？谓语之事物，乃分别之影像。为显示之义，请问何为谛之体相？即世尊为何之故等。色非常亦非无常，谓以无自性故，色离常与无常等，故说非常亦非无常，是为第一相。色非系缚亦非解脱，以超脱边且极清净故，以离苦及非苦之故，无系缚与解脱，故说极清净且离常断二边，是为第二相。善现，以彼因故，谓以不颠倒现证一切法之因故，此般若波罗蜜多将如实宣说诸法之真如，因其他不具彼宣说如是法之真如之能力。色以极清净故，谓以离空与不空之故，说为极清净，是为第三相。色无生灭，
English
It is the meaning of explaining to dispel doubts. The explanation of the Prajñāpāramitā, in the appearance of the Abhisamayālaṅkāra, is called the chapter of complete purification, which is the eighth. Now, for the sake of the path of seeing, we request what is called the Prajñāpāramitā. In each truth, the forbearance of knowing the Dharma, the knowledge of the Dharma, the forbearance of subsequent knowledge, and the subsequent knowledge, thus the sixteen moments of self-nature, at the time of all-knowing, is the synonym for what is called the path of seeing. As it is said: In the truths such as suffering, the Dharma knowledge and subsequent knowledge, the forbearance knowledge, this self-nature of moments, in all knowledge is the path of seeing. This is just a synonym for name, this is just an image of discrimination. The name cannot be pointed out as this, because it is without self-nature in the ultimate sense. What is name? It is said that the object of speech is the image of discrimination. For the sake of showing the meaning, what is the aspect of truth? That is, for what reason, O Blessed One, and so on. Form is neither permanent nor impermanent, because it is without self-nature, form is separated from permanence and impermanence, so it is said to be neither permanent nor impermanent, this is the first aspect. Form is neither bound nor liberated, because it transcends the extremes and is completely pure, because it is free from suffering and non-suffering, there is no bondage and liberation, so it is said to be completely pure and free from the extremes of permanence and annihilation, this is the second aspect. Subhuti, because of that cause, because of the cause of directly realizing all dharmas without inversion, this Prajñāpāramitā will truly explain the suchness of all dharmas, because others do not have the ability to explain the suchness of such dharmas. Form is completely pure, because it is free from emptiness and non-emptiness, it is said to be completely pure, this is the third aspect. Form has no birth and cessation,
Chinese
名为“清净，无有遍一切烦恼，无有清净，完全清净”者，以非我与无我之自性，故不生不灭，非遍一切烦恼，非清净。如是名为清净者，是第四。名为“虚空完全清净”者，以是因与非因之积聚，故如虚空般清净，是第五。名为“形色无染且完全不执取”者，以远离生起与不生起，故无有被一切烦恼与近烦恼所染污，是第六。名为“无有极生与极不生”者，以无有遍一切烦恼，故无有完全执取，是第七。名为“虚空与山谷无声，不可言说且无所缘”者，以非从缘与非缘中解脱，故如虚空与山谷般，以自性不可言说，是第八。因何故，不杂灭与不灭，故以宣说灭谛之义所显示之门，于他相续中不可获得，是第九。名为“以无寂静与不寂静而作无所缘”者，是第十。名为“以不染一切近染与不染之法故”者，以远离非丰饶故。以不染一切近染之有漏法与不染之无漏法故，超越二边且清净，是第十一。所谓“何须说”者，谓作执取等是极难得之善得，谓以耳识所体验，执取等是极殊胜之义。所谓“彼等则不生眼病”等者，以远离决定生起与不决定生起，故一切疾病不生，是第十二。所谓“将增长广大”者，谓于八法等中，帝释等众生皆入于分别。
English
That which is called "pure, without all afflictions, without purification, completely pure," is unborn and unceasing because it is not the nature of self and non-self, and is not all afflictions and not purification. Thus, that which is called pure is the fourth. That which is called "space completely pure" is pure like space because it is the accumulation of cause and non-cause, which is the fifth. That which is called "form is not stained and does not completely grasp" is not stained by all afflictions and near afflictions because it is separated from arising and not arising, which is the sixth. That which is called "without extreme birth and extreme non-birth" is without complete grasping because there are no all afflictions, which is the seventh. That which is called "space and valley are without sound, unspeakable, and without object" is unspeakable by its own nature like space and valley because it is not liberated from conditions and non-conditions, which is the eighth. For what reason, not mixed with cessation and non-cessation, therefore, through the door shown by speaking the meaning of the truth of cessation, it cannot be obtained in other continuums, which is the ninth. That which is called "making no object by having no peace and no non-peace" is the tenth. That which is called "because it is not stained by all near-stained and unstained dharmas" is because it is separated from non-abundance. Because it is not stained by all near-stained contaminated dharmas and unstained uncontaminated dharmas, it transcends the two extremes and is pure, which is the eleventh. What is meant by "what need to say" is that doing grasping, etc., is a very rare and well-obtained thing, that is, what is experienced by ear consciousness, grasping, etc., is a very superior meaning. That which is called "they will not have eye diseases," etc., is that all diseases do not arise because they are separated from definite arising and indefinite arising, which is the twelfth. That which is called "will increase greatly" means that Indra and other beings all enter into discrimination in the eight dharmas, etc.
Chinese
因为听众非常多之故，这是结尾语。领会吧！在道上知法的忍耐，是指善现，种姓之子或种姓之女等所说。以般若波罗蜜多，对天子们没有领会，因此对讲说者们，守护彼等之类的原因是什么呢？以“为何执着”来迎接这样的必要，善现，般若波罗蜜多是等所说。无上珍宝，是指所有罪业完全寂灭之因，远离道与非道之故，以无上的喜悦充满，对天子等有利益之故，是无上珍宝，能断恶趣之故，这是第十三。又，善现等，听众很多，以及给予无上喜悦，不仅是生起福德，执持正法本身之因，从获得佛陀本身的因，成为基础，会生起福德。 这是结尾语。在道上知法，还有，然而善现等所说。虽然威力强大，但障碍很多，原因是什么呢？以“为何疑惑”来迎接这样的疑惑，善现，如此等所说。敌人众多，是指威力强大之故，多数人的显现欲望所致。无论如何被珍视，等，无论以何种方式越来越珍视，那样敌人就越多。这样总的显示之后，现在特别显示，善现，如此等所说。这个大珍宝是无上的珍宝，是指为了利益和安乐一切有情而安住，因此对一切法没有分别，以无分别的善性珍宝之义，因为与理与非理不混杂，为了显现果，对一切都善巧。
English
Because there are so many listeners, this is the concluding remark. Understand! Patience in knowing the Dharma on the path refers to what is said, such as Subhuti, son of good family, or daughter of good family. With the Prajnaparamita, the sons of gods have no understanding, so for those who explain, what is the reason for protecting them and so on? Welcoming such a necessity with "Why cling?", Subhuti, the Prajnaparamita is what is said and so on. The unsurpassed jewel refers to the cause of complete pacification of all sins, because it is far from the path and non-path, it is filled with unsurpassed joy, and because it is beneficial to the sons of gods and so on, it is the unsurpassed jewel, because it can cut off evil destinies, this is the thirteenth. Also, Subhuti, etc., there are many listeners, and giving unsurpassed joy, not only does it generate merit, but the cause of holding the Dharma itself, from the cause of obtaining Buddhahood itself, becomes the basis, and merit will arise. This is the concluding remark. Knowing the Dharma on the path, also, however, what is said such as Subhuti. Although the power is strong, but there are many obstacles, what is the reason? Welcoming such doubts with "Why doubt?", Subhuti, thus, etc. What is said. Many enemies refer to the fact that the power is strong, and the desire for manifestation of most people. No matter how cherished, etc., no matter in what way it is increasingly cherished, so there are more enemies. After showing this in general, now show it in particular, Subhuti, thus, etc. What is said. This great jewel is the unsurpassed jewel, which refers to abiding for the benefit and happiness of all sentient beings, so there is no distinction for all dharmas, with the meaning of the jewel of non-discriminating goodness, because it is not mixed with reason and non-reason, in order to manifest the fruit, it is skillful in everything.