Tibetan
ཉིས་པ་ལས་ལངས་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་སུ་བྱེད་དོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ །བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་ལངས་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་སུ་བྱེད་དོ། །དེ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་ཤིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་སུ་ཞིག་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་བསྔོ་བར་བྱ་བ་དང༌། གང་དུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་གསུམ་གྱི་བློ་མི་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། །། སྒོམ་ལམ་རྩེ་སྦྱོར། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གནས་མང་པོར་ཡང་བསླབ་པར་བགྱི་ལ། གང་ལ་ཡང་བསླབ་པར་མི་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གནས་མང་པོར་ཡང་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། གང་ལ་ཡང་བསླབ་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་མི་དམིགས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་འདི་དག་མདོ་དང་རྒྱས་པར་བསྟན་ན། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འཚལ་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་མདོ་དང་རྒྱས་པར་ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིའོ། །ཀུན་ ཆུབ་པར་བགྱིས་ནས་ཚིག་གིས་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བགྱིའོ། །ཚིག་གིས་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བགྱིས་ནས་ཡིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བགྱིའོ། །དེ་ཡང་ཅི་ནས་ཀྱང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་མི་རྒྱུ་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་མདོ་དང་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་འདི་དག་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འ
Chinese
其次，从（禅定）中起身，作意于不寂止之心。从不寂止之心进入初禅。从初禅起身，作意于不寂止之心。他安住于这种超越的等持中，证得一切法之平等性。并且将此善根与一切有情共同回向于无上正等觉。回向时，不生起谁回向、如何回向、回向于何处这三种念头，如此回向。善现，因此，菩萨摩诃萨安住于般若波罗蜜多，完全受持禅定波罗蜜多。这即是所说的修道。 修道之顶。 善现请问道：世尊，菩萨摩诃萨应于众多处所学习，又应于何处不学习？世尊开示道：善现，正是这样，正是这样。菩萨摩诃萨应于众多处所学习，但不应于任何处所学习。这是什么原因呢？因为菩萨摩诃萨所应学习的法，皆不可得。请问：世尊，如来已于经中广说此等法，那么，欲证得无上正等觉之菩萨摩诃萨，应于经中广为通达此六波罗蜜多。通达之后，应以言辞极度熟练。以言辞极度熟练之后，应以意领悟。并且无论如何也要如实领悟心及心所法之不迁流。世尊开示道：善现，正是这样，正是这样。修学此等经中广说之六波罗蜜多之菩萨摩诃萨，将能了知一切法之经与广说。请问：世尊啊
English
Secondly, having arisen from (meditation), one makes the mind non-abiding. From the non-abiding mind, one enters the first dhyana. Having arisen from the first dhyana, one makes the mind non-abiding. He abides in this transcendent samadhi and attains the equality of all dharmas. Moreover, he dedicates this root of virtue together with all sentient beings to unsurpassed perfect enlightenment. When dedicating, he does so without generating the three thoughts of who dedicates, how to dedicate, and to where to dedicate. Subhuti, therefore, the Bodhisattva Mahasattva abides in the Prajnaparamita and completely upholds the Dhyana Paramita. This is what is said to be the path of cultivation. The Peak of the Path of Cultivation. Subhuti asked: "Venerable One, should the Bodhisattva Mahasattva learn in many places, and in what should he not learn?" The Blessed One said: "Subhuti, it is so, it is so. The Bodhisattva Mahasattva should learn in many places, but should not learn in any place. Why is that? It is because the dharmas that the Bodhisattva Mahasattva should learn are not perceived." Asked: "Venerable One, since the Tathagata has extensively taught these dharmas in the sutras, then the Bodhisattva Mahasattva who wishes to attain unsurpassed perfect enlightenment should thoroughly understand these six paramitas extensively in the sutras. After thoroughly understanding them, he should become extremely proficient in words. After becoming extremely proficient in words, he should understand with the mind. And in any case, he should truly understand the non-movement of the mind and mental factors." The Blessed One said: "Subhuti, it is so, it is so. The Bodhisattva Mahasattva who studies these six paramitas extensively taught in the sutras will know the sutras and extensive teachings of all dharmas." Asked: "Venerable One,
Tibetan
དས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་འཚལ་བར་འགྱུར་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཁམས་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། ཚད་མེད་པ་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང༌། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོབས་བཅུ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལ་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས། འཇིག་པ་མི་དམིགས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསླབ་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལ་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས། འཇིག་པ་མི་དམིགས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་
Chinese
何时菩萨摩诃萨才能寻求到一切法的纲要和广说呢？世尊开示说：如果了知色的真如，就能了知一切法的纲要和广说。感受、认识、诸行和识的真如，如果了知，就能了知一切法的纲要和广说。十二处、十八界和缘起之真如，如果了知，就能了知一切法的纲要和广说。一切波罗蜜多和一切空性，以及菩提分法三十七品的真如，如果了知，就能了知一切法的纲要和广说。圣谛和禅定、四无量、无色定和解脱、渐次住定和空性、无相、无愿、神通、等持和陀罗尼门之真如，如果了知，就能了知一切法的纲要和广说。十力和四无畏、四无碍解和十八不共佛法之真如，如果了知，就能了知一切法的纲要和广说。乃至一切相智之间的真如，如果了知，就能了知一切法的纲要和广说。禀告说：世尊，色的真如是怎样的呢？世尊开示说：在真如中，不观察到生，不观察到灭，不观察到从住而变异，这就是色的真如。对此，菩萨摩诃萨应当修学。禀告说：世尊，感受、认识、诸行和识的真如是怎样的呢？乃至一切相智之间的真如是怎样的呢？世尊开示说：在真如中，不观察到生，不观察到灭，不观察到从住而变异，这就是感受、认识、诸行和识的真如。
English
How does a Bodhisattva Mahasattva seek the essence and extensive explanation of all dharmas? The Blessed One said: If you know the suchness of form, you will know the essence and extensive explanation of all dharmas. If you know the suchness of feeling, perception, formations, and consciousness, you will know the essence and extensive explanation of all dharmas. If you know the suchness of the sense bases, elements, and dependent origination, you will know the essence and extensive explanation of all dharmas. If you know the suchness of all perfections, all emptinesses, and the thirty-seven wings of enlightenment, you will know the essence and extensive explanation of all dharmas. If you know the suchness of the noble truths, meditative stabilizations, immeasurables, formless absorptions, liberations, the successive abidings, emptiness, signlessness, wishlessness, superknowledges, samadhi, and the doors of dharani, you will know the essence and extensive explanation of all dharmas. If you know the suchness of the ten powers, the four fearlessnesses, the four analytical knowledges, and the eighteen unshared qualities of a Buddha, you will know the essence and extensive explanation of all dharmas. If you know the suchness up to all-knowingness, you will know the essence and extensive explanation of all dharmas. They asked: Blessed One, what is the suchness of form like? The Blessed One said: In suchness, birth is not observed, cessation is not observed, and change from abiding is not observed. This is the suchness of form, and Bodhisattvas Mahasattvas should train in it. They asked: Blessed One, what is the suchness of feeling, perception, formations, and consciousness like? What is the suchness up to all-knowingness like? The Blessed One said: In suchness, birth is not observed, cessation is not observed, and change from abiding is not observed. This is the suchness of feeling, perception, formations, and consciousness.
Tibetan
ཉིད་དེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ལ་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས། འཇིག་པ་མི་དམིགས། གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མཐའ་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟེ། མཐའ་འདི་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ལ་ཆད་པ་དང་པོ་དང་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མི་ དམིགས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་འཚལ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཅི་ནས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ལགས། མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ལགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཁམས་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། ཚད་མེད་པ་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང༌། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ
Chinese
即是如此。菩萨摩诃萨应当于此修学。于何如是之性，不见生，不见灭，不见从住而变异，此乃遍知性之间的如是之性。菩萨摩诃萨应当于此修学。若知真实之边际，则能知一切法的纲要与广说。请问：世尊，何为真实之边际？世尊告曰：无边际即是真实之边际。于此边际修学的菩萨摩诃萨，则能知一切法的纲要与广说。若知法界，菩萨摩诃萨则能知一切法的纲要与广说。请问：世尊，何为法界？世尊告曰：无法界即是法界。于此法界，不见最初之断灭与完全之断灭。如是知法界的菩萨摩诃萨，则能知一切法的纲要与广说。请问：世尊，如何能通达一切法的纲要与广说？世尊告曰：无论如何，应当了知一切法，既非有合，亦非无合。请问：世尊，何为既非有合，亦非无合之法？世尊告曰：色既非有合，亦非无合。受、想、行、识，既非有合，亦非无合。诸处、诸界、缘起，既非有合，亦非无合。一切波罗蜜多、一切空性、菩提分法三十七品，既非有合，亦非无合。圣谛、禅定、无量、无色定、解脱、次第住定、空性、无相、无愿、神通、三摩地、陀罗尼门
English
It is thus. Bodhisattva-Mahasattvas should train in this. In what suchness, birth is not seen, destruction is not seen, and change from abiding is not seen, this is the suchness between the omniscient ones. Bodhisattva-Mahasattvas should train in this. If the ultimate reality is known, then the essence and elaboration of all dharmas will be known. Question: Blessed One, what is the ultimate reality? The Blessed One said: The absence of limit is the ultimate reality. The Bodhisattva-Mahasattva who trains in this limit will know the essence and elaboration of all dharmas. If the realm of dharma is known, the Bodhisattva-Mahasattva will know the essence and elaboration of all dharmas. Question: Blessed One, what is the realm of dharma? The Blessed One said: The absence of a realm of dharma is the realm of dharma. In that realm of dharma, the initial cessation and the complete cessation are not seen. The Bodhisattva-Mahasattva who knows the realm of dharma in this way will know the essence and elaboration of all dharmas. Question: Blessed One, how should one seek the essence and elaboration of all dharmas? The Blessed One said: In any case, all dharmas should be known as neither associated nor unassociated. Question: Blessed One, what are those dharmas that are neither associated nor unassociated? The Blessed One said: Form is neither associated nor unassociated. Feeling, perception, formations, and consciousness are neither associated nor unassociated. The sense bases, the elements, and dependent origination are neither associated nor unassociated. All the perfections, all emptinesses, and the thirty-seven factors of enlightenment are neither associated nor unassociated. The noble truths, meditative stabilizations, immeasurables, formless absorptions, liberations, successive abidings in meditative stabilization, emptiness, signlessness, wishlessness, higher knowledges, samadhi, and the doors of dharani