Tibetan
་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་སླའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ༌། །ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ༌། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ༌། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང༌། ཚད་མེད་པ་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་དང༌། འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་དང༌། སྟོབས་བཅུ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ༌། །རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་དཀའ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་མོས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
Chinese
容易显现证悟圆满正等觉。那是什么缘故呢？这是因为色以色的自性而空。受、想、行、识以识的自性而空。同样，蕴、界、处、缘起、缘起的支分以缘起的支分的自性而空。一切波罗蜜多、一切空性、菩提之道的诸法、无量、禅定、无色界的等至、圣谛、空性、无相、无愿、一切解脱、等持、等至、陀罗尼门、十力、无畏和种种正知、佛的不共法以佛的不共法的自性而空。一切种智以一切种智的自性而空，这与解脱之分非常一致。然后，具寿舍利子对具寿善现这样说道：具寿善现，因此，通过这些名相，难以显现证悟无上圆满正等觉。那是什么缘故呢？具寿善现，例如，虚空不会这样想：我将显现证悟无上圆满正等觉。具寿善现，同样，菩萨摩诃萨也不会这样想：我将显现证悟无上圆满正等觉。那是什么缘故呢？善现，因为一切法与虚空平等。然而，菩萨摩诃萨对一切法与虚空平等生起信解，从而显现证悟无上圆满正等觉。如果菩萨摩诃萨
English
It is easy to manifest and realize complete perfect enlightenment. What is the reason for that? It is because form is empty of the nature of form. Feeling, perception, formations, and consciousness are empty of the nature of consciousness. Similarly, the aggregates, elements, sense bases, dependent origination, and the limbs of dependent origination are empty of the nature of the limbs of dependent origination. All perfections, all emptinesses, all the dharmas of the path to enlightenment, the immeasurables, the meditations, the formless absorptions, the noble truths, emptiness, signlessness, wishlessness, all liberations, samadhi, absorption, the doors of dharani, the ten powers, the fearlessnesses, the individual perfect knowledges, and the unmixed dharmas of the Buddha are empty of the nature of the unmixed dharmas of the Buddha. Omniscience is empty of the nature of omniscience, which is very much in accordance with the aspect of liberation. Then, the venerable Shariputra said to the venerable Subhuti: Venerable Subhuti, therefore, through these terms, it is difficult to manifest and realize complete perfect enlightenment. What is the reason for that? Venerable Subhuti, for example, space does not think, 'I will manifest and realize complete perfect enlightenment.' Venerable Subhuti, similarly, a Bodhisattva Mahasattva also does not think, 'I will manifest and realize complete perfect enlightenment.' What is the reason for that? Subhuti, because all dharmas are equal to space. However, a Bodhisattva Mahasattva, having faith in all dharmas being equal to space, manifests and realizes complete perfect enlightenment. If a Bodhisattva Mahasattva
Tibetan
པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མོས་པར་བྱེད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་སླ་སྟེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་དཀའ་བ་མེད་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་དེས་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ནི་དཀའ་སྟེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་སླ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆུང་དུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གཟུགས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྡོག་གམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྡོག་གམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང༌། ཚད་མེད་པ་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་དང༌། འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་རྣམས་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང༌། སྟོབས་བཅུ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་དང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྡོག་གམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གཟུགས་ལས་གུད་ན་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྡོག་པའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་དམིགས་སམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར
Chinese
如果认为一切法都如虚空，那么要现证无上正等菩提就容易了。如果现证成佛没有困难，那么如恒河沙数般的菩萨就不会从无上正等菩提中退转了。具寿善现，因此，认为现证无上正等菩提是困难的，认为现证成佛是容易的，这种说法与解脱分不相符。然后，具寿善现对具寿舍利子说：舍利子，你怎么想？色会从无上正等菩提中退转吗？舍利子说：具寿善现，不会的。善现说：舍利子，你怎么想？受、想、行、识会从无上正等菩提中退转吗？舍利子说：具寿善现，不会的。同样，广而言之，蕴、界、处、缘起、缘起的支分、一切波罗蜜多、一切解脱、禅定、等至、陀罗尼门、菩提分法、无量、禅定、无色等至、圣谛、解脱门、神通、十力、无畏、各别正智、不共佛法，乃至一切种智，会从无上正等菩提中退转吗？舍利子说：具寿善现，不会的。善现说：舍利子，你怎么想？在色之外，还能找到从无上正等菩提中退转的法吗？舍利子说：具寿善现，不会的。善现
English
If one considers all dharmas to be like the sky, then it is easy to realize unexcelled, perfect enlightenment. If there is no difficulty in realizing enlightenment, then bodhisattvas as numerous as the sands of the Ganges River will not turn back or change from unexcelled, perfect enlightenment. Therefore, venerable Subhuti, the notion that it is difficult to realize unexcelled, perfect enlightenment and that it is easy to realize enlightenment is not in accordance with the aspect of liberation. Then, the venerable Subhuti said to the venerable Shariputra: Shariputra, what do you think? Does form turn away from unexcelled, perfect enlightenment? Shariputra said: Venerable Subhuti, it does not. Subhuti said: Shariputra, what do you think? Do feeling, perception, formations, and consciousness turn away from unexcelled, perfect enlightenment? Shariputra said: Venerable Subhuti, it does not. Similarly, in detail, do the aggregates, the elements, the sources, dependent origination, the limbs of dependent origination, all the perfections, all the liberations, meditative stabilization, attainments, the gateways of dharani, the dharmas of the aspects of enlightenment, the immeasurables, the concentrations, the formless attainments, the noble truths, the gateways of liberation, the superknowledges, the ten powers, the fearlessnesses, the individual perfect knowledges, the unmixed Buddha-dharmas, up to all-knowingness, turn away from unexcelled, perfect enlightenment? Shariputra said: Venerable Subhuti, it does not. Subhuti said: Shariputra, what do you think? Apart from form, do you perceive such a dharma that turns away from unexcelled, perfect enlightenment? Shariputra said: Venerable Subhuti, it does not. Subhuti
Tibetan
་གྱིས་སྨྲས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གུད་ན་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྡོག་པའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་དམིགས་སམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང༌། ཚད་མེད་པ་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་དང༌། སྟོབས་བཅུ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་དང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལས་གུད་ན་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྡོག་པའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་དམིགས་སམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྡོག་གམ། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྡོག་གམ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྡོག་གམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང༌། ཚད་མེད་པ་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དང༌། སྟོང་པ་ཉི་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་དང༌། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། སྟོབས་བཅུ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་དང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྡོག་གམ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་
Chinese
说。舍利子，你怎么想？感受、思想、行和识之外，还有与无上正等觉相违背的法吗？舍利子说：不，具寿善现。同样，蕴、界、处、缘起、缘起支、一切波罗蜜多、一切空性、一切菩提分法、无量、禅定、无色定、十力、无畏、各别正智、 不共佛法，乃至一切种智之外，还有与无上正等觉相违背的法吗？舍利子说：不，具寿善现。善现说：具寿舍利子，你怎么想？色的如是性与无上正等觉相违背吗？感受、思想、行和识的如是性与无上正等觉相违背吗？同样，广而言之，蕴、界、处、缘起、缘起支的如是性与无上正等觉相违背吗？一切波罗蜜多、一切空性、三十七菩提分法、无量、禅定、无色定、一切解脱、等持、等至、陀罗尼门、空性、无相、无愿、圣谛、神通、十力、无畏、各别正智、不共佛法的如是性与无上正等觉相违背吗？乃至一切种智之间。
English
said: Shariputra, what do you think? Is there any dharma apart from feeling, perception, formations, and consciousness that is contrary to unsurpassed perfect complete enlightenment? Shariputra said: No, venerable Subhuti. Likewise, are there any dharmas apart from the aggregates, elements, sense bases, dependent origination, limbs of dependent origination, all perfections, all emptinesses, all aspects of enlightenment, immeasurables, meditations, formless absorptions, ten powers, fearlessnesses, individual correct knowledges, non-common Buddha dharmas, and even omniscience that are contrary to unsurpassed perfect complete enlightenment? Shariputra said: No, venerable Subhuti. Subhuti said: Venerable Shariputra, what do you think? Is the suchness of form contrary to unsurpassed perfect complete enlightenment? Is the suchness of feeling, perception, formations, and consciousness contrary to unsurpassed perfect complete enlightenment? Likewise, in detail, is the suchness of the aggregates, elements, sense bases, dependent origination, and limbs of dependent origination contrary to unsurpassed perfect complete enlightenment? Is the suchness of all perfections, all emptinesses, the thirty-seven aspects of enlightenment, immeasurables, meditations, formless absorptions, all liberations, samadhis, attainments, dharani gates, emptiness, signlessness, wishlessness, noble truths, superknowledges, ten powers, fearlessnesses, individual correct knowledges, and non-common Buddha dharmas contrary to unsurpassed perfect complete enlightenment? Even up to omniscience.