Tibetan
པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དང༌། སྔོན་གྱི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དང༌། དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང༌། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མེད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཉིད་མེད་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མེད་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དབེན་པ་ཉིད་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་དབུས་རྣམས་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པ་ནས། ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་དུ་མེད་པ་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དབེན་པ་ཉིད་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་མི་དམིགས་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་མེད་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ མ་ཡིན། དབེན་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་དབུས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། ཡང་དག་པའི་མཐའི་བར་དུ་མེད་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དང༌། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །ཉན་ཐོས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །ཉན་ཐོས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །ཉན་ཐོས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །ཉན་ཐོས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །ཉན་ཐོས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་རང་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་ སོ། །རང་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ།། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་གསུམ་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཉན་ཐོས་མེད་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་མེད་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་མི་དམིགས་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་མེད་པ་ཡང་གཞན་ མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། དབེན་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ཉན་ཐོས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་མེད་པ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་མེད་པ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་བར་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དང༌། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་གང་ཡིན་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་དབུས་རྣམས་སུ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཟུགས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་དམིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་མི་དམིགས་ཏེ། མཐའ་ཡས་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་ཞེས་མིང་དུ་བརྗོད་དོ། །ཚེ་ད
Chinese
以及菩萨是何，前际是何，后际是何，中间是何，那些全部都是无二，是不可作二的。具寿舍利子，以此理趣也不可得菩萨于前际、后际、中间。具寿舍利子，再者，因为一切等持皆无，一切陀罗尼门皆无，法界无，真如无，实际无，实际空性，实际寂静，实际无自性，所以菩萨的前际、后际和中间都不可得。那是什么缘故呢？具寿舍利子，从等持无，到实际之间无，以及实际空性，实际寂静，实际无自性，对这些来说，前际、后际和中间是不可得的。具寿舍利子，无也并非他者，空性也并非他者，寂静也并非他者，无自性也并非他者，菩萨也并非他者，等持也并非他者，陀罗尼门也并非他者，法界也并非他者，真如也并非他者，实际也并非他者，前际和后际和中间也并非他者。具寿舍利子，这样一来，从等持无是什么，到实际之间无，以及空性，以及寂静，以及无自性，以及菩萨是什么，以及前际，以及后际，以及中间是什么，那些全部都是无二，是不可作二的。具寿舍利子，以此理趣，菩萨的前际、后际和中间都是无所缘的。具寿舍利子，再者，因为声闻没有的缘故，菩萨于前际不可得。因为声闻是空性、寂静和无自性的缘故，菩萨于前际不可得。声闻不
English
and what a Bodhisattva is, and what the prior limit is, and what the posterior limit is, and what the middle is, all of those are non-dual, they cannot be made into two. Shariputra, endowed with life, by this mode also, a Bodhisattva is not closely observed in the prior limit, the posterior limit, and the middle. Shariputra, endowed with life, furthermore, because all samadhis are absent, all dharani gates are absent, the realm of dharma is absent, suchness is absent, reality is absent, the reality of emptiness, the reality of solitude, the reality of no self-nature, therefore the prior limit, posterior limit, and middle of a Bodhisattva are not observed. Why is that? Shariputra, endowed with life, from the absence of samadhi up to reality, and the reality of emptiness, the reality of solitude, the reality of no self-nature, the prior limit, posterior limit, and middle are not observed. Shariputra, endowed with life, absence is also not other, emptiness is also not other, solitude is also not other, no self-nature is also not other, a Bodhisattva is also not other, samadhi is also not other, the dharani gate is also not other, the realm of dharma is also not other, suchness is also not other, reality is also not other, the prior limit, posterior limit, and middle are also not other. Shariputra, endowed with life, thus, from what the absence of samadhi is, up to reality, and emptiness, and solitude, and no self-nature, and what a Bodhisattva is, and the prior limit, and the posterior limit, and what the middle is, all of those are non-dual, they cannot be made into two. Shariputra, endowed with life, by that mode, the prior limit, posterior limit, and middle of a Bodhisattva are without an object. Shariputra, endowed with life, furthermore, because a Hearer is absent, a Bodhisattva is not observed in the prior limit. Because a Hearer is emptiness, solitude, and no self-nature, a Bodhisattva is not observed in the prior limit. A Hearer does not
Chinese
因为声闻的缘故，菩萨不缘于未来的边际。因为声闻的空性、寂静和无自性，菩萨不缘于未来的边际。因为没有声闻，菩萨不缘于中间。因为声闻的空性、寂静和无自性，菩萨不缘于中间。具寿舍利子，再者，因为没有独觉，菩萨不缘于过去的边际。因为独觉的空性、寂静和无自性，菩萨不缘于过去的边际。因为没有独觉，菩萨不缘于未来的边际。因为独觉的空性、寂静和无自性，菩萨不缘于未来的边际。 因为没有独觉，菩萨不缘于中间。因为独觉的空性、寂静和无自性，菩萨不缘于中间。第二十三品。具寿舍利子，再者，因为没有菩萨，菩萨不缘于过去的边际。因为菩萨的空性、寂静和无自性，菩萨不缘于过去的边际。因为没有菩萨，菩萨不缘于未来的边际。因为菩萨的空性、寂静和无自性，菩萨不缘于未来的边际。因为没有菩萨，菩萨不缘于中间。因为菩萨的空性、寂静和无自性，菩萨不缘于中间。具寿舍利子，再者，因为没有佛，菩萨不缘于过去的边际。因为佛的空性、寂静和无自性，菩萨不缘于过去的边际。因为没有佛，菩萨不缘于未来的边际。因为佛的空性、寂静和无自性，菩萨不缘于
English
Therefore, Bodhisattvas do not focus on the future limit because of the Shravakas. Because of the emptiness, seclusion, and absence of inherent existence of the Shravakas, Bodhisattvas do not focus on the future limit. Because there are no Shravakas, Bodhisattvas do not focus on the middle. Because of the emptiness, seclusion, and absence of inherent existence of the Shravakas, Bodhisattvas do not focus on the middle. Furthermore, Shariputra, because there are no Pratyekabuddhas, Bodhisattvas do not focus on the past limit. Because of the emptiness, seclusion, and absence of inherent existence of the Pratyekabuddhas, Bodhisattvas do not focus on the past limit. Because there are no Pratyekabuddhas, Bodhisattvas do not focus on the future limit. Because of the emptiness, seclusion, and absence of inherent existence of the Pratyekabuddhas, Bodhisattvas do not focus on the future limit. Because there are no Pratyekabuddhas, Bodhisattvas do not focus on the middle. Because of the emptiness, seclusion, and absence of inherent existence of the Pratyekabuddhas, Bodhisattvas do not focus on the middle. Twenty-third fascicle. Furthermore, Shariputra, because there are no Bodhisattvas, Bodhisattvas do not focus on the past limit. Because of the emptiness, seclusion, and absence of inherent existence of the Bodhisattvas, Bodhisattvas do not focus on the past limit. Because there are no Bodhisattvas, Bodhisattvas do not focus on the future limit. Because of the emptiness, seclusion, and absence of inherent existence of the Bodhisattvas, Bodhisattvas do not focus on the future limit. Because there are no Bodhisattvas, Bodhisattvas do not focus on the middle. Because of the emptiness, seclusion, and absence of inherent existence of the Bodhisattvas, Bodhisattvas do not focus on the middle. Furthermore, Shariputra, because there are no Buddhas, Bodhisattvas do not focus on the past limit. Because of the emptiness, seclusion, and absence of inherent existence of the Buddhas, Bodhisattvas do not focus on the past limit. Because there are no Buddhas, Bodhisattvas do not focus on the future limit. Because of the emptiness, seclusion, and absence of inherent existence of the Buddhas, Bodhisattvas do not focus on the
Chinese
于后际不观察。因为没有佛，故于中菩萨不观察。因为佛是空性、远离、无自性的缘故，菩萨于中不观察。这是什么缘故呢？具寿舍利子，没有声闻，以及空性、远离、无自性，乃至到一切相智之间，没有以及空性、远离、无自性，于前际、后际、中际不观察。舍利子，没有也不是他，空性也不是他，远离也不是他，无自性也不是他，声闻也不是他，独觉也不是他，菩萨也不是他，一切相智也不是他，前际、后际、中际也不是他。具寿舍利子，这样一来，没有声闻，以及空性、远离、无自性是什么，乃至到一切相智之间没有以及空性、远离、无自性之间，以及菩萨是什么，以及前际、后际、中际是什么，这些全部都是无二，是不可作二的。具寿舍利子，用这些名目，菩萨于前际不观察。于后际和中际等不观察，这被称为是对所应获得的遮破。具寿舍利子，如果有人这样说：‘为什么色是周遍无边的缘故，菩萨应当了知为周遍无边呢？’受、想、行、识等是周遍无边的缘故，菩萨应当了知为周遍无边。具寿舍利子，色是与虚空等同的，受、想、行、识等是与虚空等同的。这是什么缘故呢？具寿舍利子，例如虚空不观察前际、后际和中际，因为是无边周遍无边的缘故，所以名为虚空。具
English
One does not observe the ultimate end. Because there is no Buddha, a Bodhisattva is not observed in the middle. Because the Buddha is emptiness, devoidness, and without inherent existence, a Bodhisattva is not observed in the middle. Why is that? Shariputra, the venerable one, there is no Shravaka, and emptiness, devoidness, and without inherent existence, up to all-knowingness, there is no and emptiness, devoidness, and without inherent existence, the former end, the latter end, and the middle are not observed. Shariputra, non-existence is not other, emptiness is not other, devoidness is not other, without inherent existence is not other, a Shravaka is not other, a Pratyekabuddha is not other, a Bodhisattva is not other, all-knowingness is not other, the former end, the latter end, and the middle are not other. Shariputra, the venerable one, in this way, the absence of a Shravaka, and emptiness, devoidness, and without inherent existence, whatever it is, up to the absence of all-knowingness, and emptiness, devoidness, and without inherent existence, and whatever a Bodhisattva is, and whatever the former end, the latter end, and the middle are, all of these are non-dual, they cannot be made into two. Shariputra, the venerable one, by these terms, a Bodhisattva does not observe the former end. Not observing the latter end and the middle, this is called the negation of what is to be obtained. Shariputra, the venerable one, if someone says, 'Why is form completely limitless? A Bodhisattva should be known as completely limitless.' Feeling, perception, formations, and consciousness are completely limitless, so a Bodhisattva should be known as completely limitless. Shariputra, the venerable one, form is equal to space. Feeling, perception, formations, and consciousness are equal to space. Why is that? Shariputra, the venerable one, for example, space does not observe the former end, the latter end, and the middle, because it is limitless and completely limitless, it is called space. Venerable