Tibetan
ལུས་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། ཡིད་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། གཟུགས་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། སྒྲ་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། དྲི་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། རོ་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། རེག་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། ཆོས་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བ་འམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། དབང་པོ་རྣམས་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། སྟོབས་རྣམས་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། ལམ་རྣམས་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེས་ན་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་བརྩོན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པས་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་དེ། མཚན་མ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པས་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་དེ། སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་མི་སྦྱོར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཡང་མ་ཡིན། མི་སྦྱོར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ན་གཟུགས་ལ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། ཚོར་བ་ལ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་འབྱེད་པར་མི་བྱེད། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །གཟུགས་ལ་སྔོན་གྱི་མཐར་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །གཟུགས་ལ་ཕྱི་མའི་མཐར་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །གཟུགས་ལ་ད་ལྟར་བྱུང་བས་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །ཚོར་བ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐར་སྦྱོར་པར་མི་བྱེད་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ༌། །ཚོར་བ་ལ་ཕྱི་མའི་མཐར་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ
Chinese
對於身之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於意之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於色之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於聲之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於香之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於味之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於觸之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於法之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於念住等之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於正斷等之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於神足等之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於根等之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於力等之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於菩提分等之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於道等之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於四無畏之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於四無礙解之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於神通等之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於如來十力之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。對於十八不共佛法之勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察，乃至於一切種殊勝具足一切種智智之間，勤奮或不勤奮，不能正確地隨順觀察。舍利子，因此，以此等類，你應當
English
One does not correctly observe diligence or non-diligence in the body. One does not correctly observe diligence or non-diligence in the mind. One does not correctly observe diligence or non-diligence in form. One does not correctly observe diligence or non-diligence in sound. One does not correctly observe diligence or non-diligence in smell. One does not correctly observe diligence or non-diligence in taste. One does not correctly observe diligence or non-diligence in touch. One does not correctly observe diligence or non-diligence in dharmas. One does not correctly observe diligence or non-diligence in the mindfulnesses. One does not correctly observe diligence or non-diligence in the right abandonments. One does not correctly observe diligence or non-diligence in the legs of magical power. One does not correctly observe diligence or non-diligence in the faculties. One does not correctly observe diligence or non-diligence in the powers. One does not correctly observe diligence or non-diligence in the limbs of enlightenment. One does not correctly observe diligence or non-diligence in the paths. One does not correctly observe diligence or non-diligence in the four fearlessnesses. One does not correctly observe diligence or non-diligence in the four analytical knowledges. One does not correctly observe diligence or non-diligence in the superknowledges. One does not correctly observe diligence or non-diligence in the ten powers of the Tathagata. From diligence or non-diligence in the eighteen unshared qualities of the Buddha up to the all-surpassing, all-knowing wisdom, one does not correctly observe diligence or non-diligence. Shariputra, therefore, with these categories, you should
Chinese
应当如是了知。菩萨摩诃萨精勤于般若波罗蜜多，即名为精勤。舍利子，复次，菩萨 摩诃萨于般若波罗蜜多行时，不以空性与空性结合，亦非空性之瑜伽。不以无相与无相结合，亦非无相之瑜伽。不以无愿与无愿结合，亦非无愿之瑜伽。何以故？如是空性非结合，亦非不结合。如是无相与无愿亦非结合，亦非不结合。舍利子，如是精勤之菩萨摩诃萨，即名为精勤于般若波罗蜜多。舍利子，复次，菩萨摩诃萨于般若波罗蜜多行时，诸法之自性入于空性，如是入时，不结合亦不分离色，不结合亦不分离受，想与行与识亦不结合亦不分离。不结合亦不分离色于过去际，何以故？舍利子，如是菩萨不以正见随观过去际。不结合亦不分离色于未来际，何以故？舍利子，如是菩萨不以正见随观未来际。不结合亦不分离色于现在生起，何以故？舍利子，如是菩萨不以正见随观现在生起。不结合亦不分离受于过去际，何以故？舍利子，如是菩萨不以正见随观过去际。不结合亦不分离受于未来际，何以故？
English
It should be understood as follows: A Bodhisattva-Mahasattva who strives in the Perfection of Wisdom is said to be striving. Shariputra, furthermore, when a Bodhisattva, Mahasattva engages in the Perfection of Wisdom, he does not combine emptiness with emptiness, nor is it the yoga of emptiness. He does not combine signlessness with signlessness, nor is it the yoga of signlessness. He does not combine wishlessness with wishlessness, nor is it the yoga of wishlessness. Why is that? Thus, emptiness is neither combination nor non-combination. Likewise, signlessness and wishlessness are neither combination nor non-combination. Shariputra, a Bodhisattva-Mahasattva who strives in this way is said to be striving in the Perfection of Wisdom. Shariputra, furthermore, when a Bodhisattva-Mahasattva engages in the Perfection of Wisdom, the own-nature of all dharmas enters into emptiness. When it enters in this way, he neither combines nor separates form, he neither combines nor separates feeling, perception, formation, and consciousness. He neither combines nor separates form at the past extreme. Why is that? Shariputra, thus a Bodhisattva does not see the past extreme with correct view. He neither combines nor separates form at the future extreme. Why is that? Shariputra, thus a Bodhisattva does not see the future extreme with correct view. He neither combines nor separates form arising in the present. Why is that? Shariputra, thus a Bodhisattva does not see the arising in the present with correct view. He neither combines nor separates feeling at the past extreme. Why is that? Shariputra, thus a Bodhisattva does not see the past extreme with correct view. He neither combines nor separates feeling at the future extreme. Why is that?