Tibetan
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །འདི་ལྟར་ཡང་ཁྱོད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྲས། ཐུགས་ལས་སྐྱེས་པ། ཞལ་ནས་བྱུང་བ། ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ། ཆོས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ། ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཟང་ཟིང་གི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ། མངོན་སུམ་གྱི་མིག་དང་ལྡན་པ་ཆོས་རྣམས་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟར་འདི་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་ཞིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དྲོད་དུ་གཏོགས་པ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་བསླབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ། གཟུང་བར་བྱ། བཅང་བར་བྱ། ཀླག་པར་བྱ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ། གཟུང་བར་བྱ། བཅང་བར་བྱ། ཀླག་པར་བྱ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན
Chinese
直至菩提之间没有改变且没有分别念吗？ 具寿善现说： 具寿舍利子，是这样的。 如同心没有改变且没有分别念一样，色蕴、受蕴、想蕴、行蕴、识蕴，界，处，缘起，度到彼岸的法类，神通，菩提之支分法类，如来十力，四无畏，四无碍解，十八不共佛法，直至无上正等菩提之间也没有改变且没有分别念。 之后，具寿舍利子对具寿善现说了称赞语： 具寿善现，好啊好啊！ 像这样，您是薄伽梵之子，从意生，从口生，从法生，法的化身，享用法的份额，不享用世俗的份额，具有现见的眼，以身体现证诸法，被称为安住于无烦恼者之中的最胜者，如薄伽梵所说之最胜者一样，这已经近似地显示了。 具寿善现，菩萨摩诃萨应当如是修学般若波罗蜜多。 因此，菩萨摩诃萨不退转也应当观察，并且应当了知不离般若波罗蜜多，这即是关于道谛，属于暖位，微小的所缘和行相的差别。 具寿善现，想要修学声闻地者，也应当听闻此般若波罗蜜多，受持，读诵，通达，如理作意。 想要修学独觉地者，也应当听闻此般若波罗蜜多，受持，读诵，通达，如理作意。 想要修学菩萨地的菩萨摩诃萨，也应当修学般若波罗蜜多。
English
Is it unchanging and without conceptualization until enlightenment? The Venerable Subhuti said: Venerable Shariputra, it is so. Just as the mind is unchanging and without conceptualization, so are the aggregates, the elements, the sense bases, dependent origination, the perfections, the superknowledges, the factors of enlightenment, the ten powers of the Tathagata, the four fearlessnesses, the four analytical knowledges, the eighteen unshared qualities of a Buddha, and up to unsurpassed perfect and complete enlightenment, they are also unchanging and without conceptualization. Then the Venerable Shariputra gave praise to the Venerable Subhuti, saying: Venerable Subhuti, well done, well done! In this way, you are a son of the Bhagavan, born from his mind, born from his mouth, born from the Dharma, an emanation of the Dharma, enjoying the share of the Dharma, not enjoying the share of worldly things, possessing the eye of direct perception, having realized the Dharmas with your body, and you are called the best among those who abide without afflictions, as the Bhagavan has said is the best. This has been closely shown. Venerable Subhuti, thus should a Bodhisattva Mahasattva train in the Prajnaparamita. Therefore, the irreversibility of a Bodhisattva Mahasattva should also be examined, and it should be known that they are inseparable from the Prajnaparamita, which is the distinction of the object and aspect of the small belonging to the heat of the truth of the path. Venerable Subhuti, even one who wishes to train in the ground of a Hearer should listen to this Prajnaparamita, hold it, recite it, understand it, and properly apply the mind to it. Even one who wishes to train in the ground of a Pratyekabuddha should listen to this Prajnaparamita, hold it, recite it, understand it, and properly apply the mind to it. Even a Bodhisattva Mahasattva who wishes to train in the ground of a Bodhisattva should also train in the Prajnaparamita.
Tibetan
་པ་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ། གཟུང་བར་བྱ། བཅང་བར་བྱ། ཀླག་པར་བྱ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ། གཟུང་བར་བྱ། བཅང་བར་བྱ། ཀླག་པར་བྱ། ཀུན་ ཆུབ་པར་བྱ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་སྟེ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཞིག་གདམས་པར་བགྱི་ཞིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གང་ལགས་པས་ནི་དངོས་པོ་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་པོ་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བའི་བདག་དེས་ཆོས་གང་གིས་ཆོས་གང་ཞིག་ལ་གདམས་པར་བགྱི་ཞིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ཉིད་བདག་གི་འགྱོད་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེའམ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་མིང་ཙམ་གྱིས་འདུ་བ་དང་འགོད་པར་བགྱིས་ན་དེ་ཉིད་བདག་གི་འགྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ལགས་མོད་ཀྱི་མིང་དེ་ཡང་གནས་པ་མ་ལགས། མི་གནས་པ་མ་ལགས། གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས། གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་པ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། མིང་དེ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་མིང་དེ་གནས་པ་མ་ལགས། མི་གནས་པ་མ་ལགས། གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས། གནས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ལགས་པ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང༌། བཅོམ་ ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཚོར་བའི་འདུ་བ་དང་འགོད་པ་མ་འཚལ་མ་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་
Chinese
应当听闻此法，应当受持，应当背诵，应当读诵，应当通达，如理作意。希求于佛地的菩萨摩诃萨也应当听闻此般若波罗蜜多，应当受持，应当背诵，应当读诵，应当通达，如理作意。那是什么缘故呢？如此般若波罗蜜多，菩萨摩诃萨由此能广为显示声闻地，或缘觉地，或菩萨地，或佛所应修学的三乘，是一切因的殊胜之处。之后，具寿善现向薄伽梵如此禀告：世尊，我未曾知晓、未曾照见、未曾如实通达菩萨和般若波罗蜜多。因此，我应当为哪位菩萨宣说和指示哪种般若波罗蜜多呢？世尊，我既然未曾知晓、未曾照见、未曾如实通达事物，那么，世尊，未曾知晓、未曾照见、未曾如实通达事物的我，应当以何法向何法宣说和指示呢？世尊，这将会成为我的懊悔之处。世尊，我未曾知晓、未曾照见、未曾如实通达一切法，如果仅以名称来集聚和安立菩萨或般若波罗蜜多，那将会成为我的懊悔之处。世尊，即使如此，名称也不是常住的，也不是非常住的，也不是离常住的，也不是非离常住的。那是什么缘故呢？因为名称不存在。如此，名称不是常住的，也不是非常住的，也不是离常住的，也不是非离常住的。世尊，我未曾知晓、未曾照见、未曾如实通达色蕴的集聚和安立。世尊，我未曾知晓、未曾照见、未曾如实通达受蕴的集聚和安立。世尊，我
English
This should be listened to. It should be taken. It should be held. It should be read. It should be fully understood. It should be properly attended to. Bodhisattvas-Mahasattvas who wish to train in the Buddha-ground should also listen to this Perfection of Wisdom. It should be taken. It should be held. It should be read. It should be fully understood. It should be properly attended to. Why is that? In this way, from this Perfection of Wisdom, the Bodhisattvas-Mahasattvas extensively show the Hearer-ground, or the Solitary Buddha-ground, or the Bodhisattva-ground, or the three vehicles that the Buddhas should train in, which is the distinction of being the cause of all. Then, the Venerable Subhuti said this to the Blessed One: "Blessed One, I have not known, have not seen, have not truly understood Bodhisattvas and the Perfection of Wisdom. Therefore, to which Bodhisattva should I teach and show which Perfection of Wisdom? Blessed One, since I have not known, have not seen, have not truly understood things, then, Blessed One, how should I, who have not known, have not seen, have not truly understood things, teach and show which Dharma to which Dharma? Blessed One, this will become my regret. Blessed One, even though I have not known, have not seen, have not truly understood all Dharmas, if I gather and establish Bodhisattvas or the Perfection of Wisdom merely by name, that will become my regret. Blessed One, even so, that name is not permanent, nor is it impermanent, nor is it separate from permanence, nor is it not separate from permanence. Why is that? Because that name does not exist. Thus, that name is not permanent, nor is it impermanent, nor is it separate from permanence, nor is it not separate from permanence. Blessed One, I have not known, have not seen, have not truly understood the gathering and establishment of the form aggregate. Blessed One, I have not known, have not seen, have not truly understood the gathering and establishment of the feeling aggregate. Blessed One, I