Tibetan
མེད་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ། །དགེ་བ་དང༌། མི་དགེ་བ་ཡང་མི་ དམིགས་སོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཡོད་པ་དང༌། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །འཁོར་བ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ལ་རྟག་པ་དང༌། མི་རྟག་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །བདག་དང༌། བདག་མེད་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །ཞི་བ་དང༌། མ་ཞི་བ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་དང༌། འདོད་པའི་ཁམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། རབ་འབྱོར་འདས་པའི་གཟུགས་ནི་འདས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ༌། །རབ་འབྱོར་འདས་པའི་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། འདས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འདས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་ངོ༌། །རབ་འབྱོར་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་ནི་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ༌། །རབ་འབྱོར་མ་འོངས་པའི་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། མ་འོངས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་ངོ༌། །རབ་འབྱོར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གཟུགས་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ༌། །རབ་འབྱོར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་ངོ༌། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འདས་པའི་གཟུགས་དམིགས་སུ་མེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་དམིགས་སུ་མེད་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འདས་པའི་གཟུགས་ དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། རེ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འདས་པའི་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འདས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་དམིགས་སུ་མེད་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འདས་པའི་ཚོར་པ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་དམིགས་སུ་མེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་དམིགས་སུ་མེད་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། རེ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མ་འོངས་པའི་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མ་འོངས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་སུ་མེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་དམིགས་སུ་མེད་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མ་འོངས་པའི་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གཟུགས་དམིགས་སུ་མེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་དམིགས་སུ་མེད་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གཟུགས་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་སུ་མེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་དམིགས་སུ་མེད་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། རབ་འབྱོར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བར་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འདས་པའི་དུས་མི་དམིགས། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་མ་འོངས་པའི་དུས་མི་དམིགས། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་མི་དམིགས་ཏེ། མཉམ་ པ་ཉིད་ཀྱང་རེ་ཞིག་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་མི་དམིགས་ན། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འདས་པའི་དུས་དམིགས་པ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། མ་འོངས་པའི་དུས་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དམིགས་པ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། རབ་འབྱོར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བར་མི་དམིགས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འདས་པའི་དུས་མི་དམིགས། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་མ་འོངས་པའི་དུས་མི་དམིགས། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་མི་དམིགས་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་རེ་ཞིག་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་མི་དམིགས་ན། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འདས་པའི་དུས་དམིགས་པ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། མ་འོངས་པའི་དུས་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དམིགས་པ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། རབ་འབྱོར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ནི་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ནི་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བར་མི་དམིགས་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འདས་པའི་དུས་མི་དམིགས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་མ་འོངས་པའི་དུས་མི་དམིགས། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་མི་དམིགས་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་མི་དམིགས་ན། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འདས་པའི་དུས་དམིགས་པ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། མ་འོངས་པའི་དུས་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དམིགས་པ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། རབ་འབྱོར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་དང༌། དབང་པོ་རྣམས་དང༌། སྟོབས་རྣམས་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་དང༌། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ ལག་བརྒྱད་པ་ནི་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བར་མི་དམིགས་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འདས་པའི་དུས་མི་དམིགས། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་མ་འོངས་པའི་དུས་མི་དམིགས། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་མི་དམིགས་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་མི་དམིགས་ན། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འདས་པའི་དུས་དམིགས་པ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། མ་འོངས་པའི་དུས་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་དམིགས་པ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི
Chinese
也不可得。有为和无为也不可得。善和非善也不可得。有罪和无罪也不可得。有漏和无漏也不可得。遍染污和不遍染污也不可得。世间和出世间也不可得。遍染污和清净也不可得。轮回和涅槃也不可得。对此，常和无常也不可得。乐和苦也不可得。我和无我也不可得。寂静和不寂静也不可得。欲界和从欲界中完全超脱也不可得。色界和从色界中完全超脱也不可得。无色界和从无色界中完全超脱也不可得。那是什么缘故呢？因为这样它的自性不可得的缘故。 善现，过去的色以过去的色而空。 善现，过去的受和想和行们和过去的识以过去的识而空。 善现，未来的色以未来的色而空。 善现，未来的受和想和行们和未来的识以未来的识而空。 善现，现在产生的色以现在产生的色而空。 善现，现在产生的受和想和行们和现在产生的识以现在产生的识而空。 那是什么缘故呢？因为空性中过去的色是不可得的，空性也以空性而空所以不可得，空性中过去的色怎么会可得呢？更不用说了。 暂时空性中过去的受和想和行们和空性中过去的识是不可得的。 空性也以空性而空所以不可得，空性中过去的受和
English
are also not apprehended. Conditioned and unconditioned are also not apprehended. Virtue and non-virtue are also not apprehended. Faulty and faultless are also not apprehended. Tainted and untainted are also not apprehended. Completely afflicted and not completely afflicted are also not apprehended. Worldly and beyond worldly are also not apprehended. Completely afflicted and purified are also not apprehended. Samsara and Nirvana are also not apprehended. In that, permanent and impermanent are also not apprehended. Happiness and suffering are also not apprehended. Self and non-self are also not apprehended. Peaceful and unpeaceful are also not apprehended. The desire realm and completely transcending from the desire realm are also not apprehended. The form realm and completely transcending from the form realm are also not apprehended. The formless realm and completely transcending from the formless realm are also not apprehended. What is the reason for that? Because in this way, its own nature is not apprehended. Subhuti, past form is empty by past form. Subhuti, past feeling and perception and formations and past consciousness are empty by past consciousness. Subhuti, future form is empty by future form. Subhuti, future feeling and perception and formations and future consciousness are empty by future consciousness. Subhuti, present form is empty by present form. Subhuti, present feeling and perception and formations and present consciousness are empty by present consciousness. What is the reason for that? Because in emptiness, past form is not apprehended, and emptiness is also empty by emptiness, so it is not apprehended. How could past form be apprehended in emptiness? What more to say? For a moment, past feeling and perception and formations in emptiness and past consciousness in emptiness are not apprehended. Emptiness is also empty by emptiness, so it is not apprehended. Past feeling and
Chinese
识与想，行等，何须说识成为所缘？空性中未来之色无所缘，若空性亦以空性之空性而无所缘，何须说空性中未来之色成为所缘？略言之，空性中未来之受与想，行等，空性中未来之识无所缘，若空性亦以空性之空性而无所缘，何须说空性中未来之受与想，行等，识成为所缘？空性中现在生之色无所缘，若空性亦以空性之空性而无所缘，何须说空性中现在生之色成为所缘？空性中现在生之受与想，行等，识无所缘，若空性亦以空性之空性而无所缘，何须说空性中现在生之受与想，行等，识成为所缘？ 善现，布施波罗蜜多以三时平等性而不可缘，布施波罗蜜多于前际不可缘，布施波罗蜜多于后际不可缘，布施波罗蜜多于现在生不可缘。何以故？善现，平等性中过去时不可缘，平等性中未来时不可缘，平等性中现在生之时不可缘，若平等性亦且于平等性中不可缘，何须说平等性中可缘过去时？何须说可缘未来时与现在生之时？ 善现，持戒波罗蜜多与忍辱波罗蜜多与精进波罗蜜多与静虑波罗蜜多与般若波罗蜜多于前际不可缘，般若波罗蜜多于后际不可缘，般若波罗蜜多于现
English
What need to mention that consciousness becomes an object of focus, along with perception, formations, and consciousness? In emptiness, future form is not an object of focus. If emptiness itself is empty by the emptiness of emptiness and is not an object of focus, what need to mention that future form in emptiness becomes an object of focus? Briefly, future feeling, perception, formations, and future consciousness in emptiness are not objects of focus. If emptiness itself is empty by the emptiness of emptiness and is not an object of focus, what need to mention that future feeling, perception, formations, and consciousness in emptiness become objects of focus? Present form in emptiness is not an object of focus. If emptiness itself is empty by the emptiness of emptiness and is not an object of focus, what need to mention that present form in emptiness becomes an object of focus? Present feeling, perception, formations, and consciousness in emptiness are not objects of focus. If emptiness itself is empty by the emptiness of emptiness and is not an object of focus, what need to mention that present feeling, perception, formations, and consciousness in emptiness become objects of focus? Subhuti, the perfection of giving is not focused on by the equality of the three times. The perfection of giving is not focused on at the prior limit. The perfection of giving is not focused on at the later limit. The perfection of giving is not focused on as presently arising. Why is that? Subhuti, in equality, past time is not focused on. In equality, future time is not focused on. In equality, present time is not focused on. If equality itself is not focused on in equality, what need to mention that past time can be focused on in equality? What need to mention that future time and present time can be focused on? Subhuti, the perfection of morality, the perfection of patience, the perfection of diligence, the perfection of meditation, and the perfection of wisdom are not focused on at the prior limit. The perfection of wisdom is not focused on at the later limit. The perfection of wisdom is now
Chinese
不执著于现在所生起，般若波罗蜜多不执著于三时平等性。这是什么缘故呢？ 善现，平等性不执著于过去时，平等性不执著于未来时，平等性不执著于现在时，如果平等性尚且不执著于平等性，更何况执著于平等性的过去时呢？更何况未来时和现在时呢？ 善现，四念住不执著于过去际，四念住不执著于未来际，四念住不执著于现在所生起，四念住不执著于三时平等性。这是什么缘故呢？ 善现，平等性不执著于过去时，平等性不执著于未来时，平等性不执著于现在时，如果平等性尚且不执著于平等性，更何况执著于平等性的过去时呢？更何况未来时和现在时呢？ 善现，四正断和神足、根、力、菩提分、八圣道分不执著于过去际，八圣道分不执著于未来际，八圣道分不执著于现在所生起，八圣道分不执著于三时平等性。这是什么缘故呢？ 善现，平等性不执著于过去时，平等性不执著于未来时，平等性不执著于现在时，如果平等性尚且不执著于平等性，更何况执著于平等性的过去时呢？更何况未来时和现在时呢？ 善现，如来的十力、四无畏、四无碍解、十八不共佛法不执著于过去际，十八不共佛法不执著于未来际，十八不共佛法不
English
not apprehending what arises in the present. The Perfection of Wisdom does not apprehend the equality of the three times. Why is that? Because, Subhuti, equality does not apprehend past time, equality does not apprehend future time, equality does not apprehend present time. If equality does not even apprehend equality, what need is there to mention apprehending past time in equality? What need is there to mention future time and present time? Subhuti, the four mindfulnesses do not apprehend the past limit, the four mindfulnesses do not apprehend the future limit, the four mindfulnesses do not apprehend what arises in the present. The four mindfulnesses do not apprehend the equality of the three times. Why is that? Because, Subhuti, equality does not apprehend past time, equality does not apprehend future time, equality does not apprehend present time. If equality does not even apprehend equality, what need is there to mention apprehending past time in equality? What need is there to mention future time and present time? Subhuti, the four right abandonments, the legs of magical power, the faculties, the powers, the limbs of enlightenment, and the eightfold noble path do not apprehend the past limit, the eightfold noble path does not apprehend the future limit, the eightfold noble path does not apprehend what arises in the present. The eightfold noble path does not apprehend the equality of the three times. Why is that? Because, Subhuti, equality does not apprehend past time, equality does not apprehend future time, equality does not apprehend present time. If equality does not even apprehend equality, what need is there to mention apprehending past time in equality? What need is there to mention future time and present time? Subhuti, the ten powers of the Tathagata, the four fearlessnesses, the four analytical knowledges, and the eighteen unshared qualities of a Buddha do not apprehend the past limit, the eighteen unshared qualities of a Buddha do not apprehend the future limit, the eighteen unshared qualities of a Buddha do not