Tibetan
མའི་མཐར་མི་དམིགས་ སོ། །རང་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ།། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་གསུམ་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཉན་ཐོས་མེད་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་མེད་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་མི་དམིགས་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་མེད་པ་ཡང་གཞན་ མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། དབེན་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ཉན་ཐོས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན། སྔོན་གྱི་
Chinese
不在母亲的尽头中不见。因为没有独觉佛，所以在菩萨的中间不见。因为独觉佛是空性，寂静，无自性，所以在菩萨的中间不见。第二十三品。具寿舍利子，此外，因为没有菩萨，所以在菩萨的先前尽头中不见。因为菩萨是空性，寂静，无自性，所以在菩萨的先前尽头中不见。因为没有菩萨，所以在菩萨的后来尽头中不见。因为菩萨是空性，寂静，无自性，所以在菩萨的后来尽头中不见。因为没有菩萨，所以在菩萨的中间不见。因为菩萨是空性，寂静，无自性，所以在菩萨的中间不见。具寿舍利子，此外，因为没有佛，所以在菩萨的先前尽头中不见。因为佛是空性，寂静，无自性，所以在菩萨的先前尽头中不见。因为没有佛，所以在菩萨的后来尽头中不见。因为佛是空性，寂静，无自性，所以在菩萨的后来尽头中不见。因为没有佛，所以在菩萨的中间不见。因为佛是空性，寂静，无自性，所以在菩萨的中间不见。那是什么原因呢？具寿舍利子，因为没有声闻，空性，寂静，无自性，乃至没有一切相智，空性，寂静，无自性，所以在先前尽头，后来尽头，中间不见。舍利子，没有也不是其他的。空性也不是其他的。寂静也不是其他的。无自性也不是其他的。声闻也不是其他的。独觉佛也不是其他的。菩萨也不是其他的。一切相智也不是其他的。先前的
English
One does not perceive at the mother's end. Because there is no Pratyekabuddha, one does not perceive in the middle of a Bodhisattva. Because a Pratyekabuddha is emptiness, serenity, and without intrinsic nature, one does not perceive in the middle of a Bodhisattva. Chapter Twenty-Three. Furthermore, Shariputra, because there is no Bodhisattva, one does not perceive at the prior end of a Bodhisattva. Because a Bodhisattva is emptiness, serenity, and without intrinsic nature, one does not perceive at the prior end of a Bodhisattva. Because there is no Bodhisattva, one does not perceive at the later end of a Bodhisattva. Because a Bodhisattva is emptiness, serenity, and without intrinsic nature, one does not perceive at the later end of a Bodhisattva. Because there is no Bodhisattva, one does not perceive in the middle of a Bodhisattva. Because a Bodhisattva is emptiness, serenity, and without intrinsic nature, one does not perceive in the middle of a Bodhisattva. Furthermore, Shariputra, because there is no Buddha, one does not perceive at the prior end of a Bodhisattva. Because a Buddha is emptiness, serenity, and without intrinsic nature, one does not perceive at the prior end of a Bodhisattva. Because there is no Buddha, one does not perceive at the later end of a Bodhisattva. Because a Buddha is emptiness, serenity, and without intrinsic nature, one does not perceive at the later end of a Bodhisattva. Because there is no Buddha, one does not perceive in the middle of a Bodhisattva. Because a Buddha is emptiness, serenity, and without intrinsic nature, one does not perceive in the middle of a Bodhisattva. Why is that? Shariputra, because there is no Shravaka, emptiness, serenity, and without intrinsic nature, up to and including no All-Knowingness, emptiness, serenity, and without intrinsic nature, therefore, the prior end, the later end, and the middle are not perceived. Shariputra, non-existence is not other. Emptiness is not other. Serenity is not other. Absence of intrinsic nature is not other. A Shravaka is not other. A Pratyekabuddha is not other. A Bodhisattva is not other. All-Knowingness is not other. The prior
Tibetan
མཐའ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་མེད་པ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་མེད་པ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། དབེན་པ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་བར་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དང༌། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་གང་ཡིན་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་དབུས་རྣམས་སུ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གཟུགས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་དམིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་མི་དམིགས་ཏེ། མཐའ་ཡས་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་ཞེས་མིང་དུ་བརྗོད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་དམིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང༌། དབུས་མི་དམིགས། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་དམིགས། ཕྱི་མའི་ མཐའ་དང༌། དབུས་མི་དམིགས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཐའ་འམ་དབུས་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་གཟུགས་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང༌། ཁམས་རྣམས་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང༌། འཕགས་པའི་བདེན་པ་ད
Chinese
边和，后来的边和，中间也不是其他的。具寿舍利子，这样一来，从声闻没有，空性，寂静，无自性开始，到一切种智之间，没有，空性，寂静，无自性之间，以及菩萨是哪一个，以前的边和，后来的边和，中间是哪一个，这些全部都是无二的，是不可作二的。具寿舍利子，用这些方式，菩萨在前边的边上不观察，在后边的边和中间都不观察，这叫做对可以获得的进行遮止。具寿舍利子，无论谁这样说，为什么说色是周遍无边的缘故，菩萨应当了知为周遍无边。受和，想和，行和，识也是周遍无边的缘故，菩萨应当了知为周遍无边呢？具寿舍利子，色是和虚空相等，受和，想和，行和，识也是和虚空相等。这是为什么呢？具寿舍利子，例如虚空，前边的边不可观察，后边的边和中间也不可观察，因为是无边周遍无边的缘故，所以名为虚空。具寿舍利子，同样，色以空性之故，色前边的边不可观察，后边的边和中间也不可观察。受和，想和，行和，识以空性之故，识前边的边不可观察，后边的 边和中间也不可观察，因为在空性上边或者中间都不可观察。具寿舍利子，用这些方式，色是周遍无边的，受和，想和，行和，识是周遍无边的缘故，菩萨应当了知为周遍无边。具寿舍利子，诸处和，诸界和，缘起和，波罗蜜多和，一切空性和，菩提分法和，圣谛
English
And the edge, and the later edge, and the middle are not other. Possessed of life, Shariputra, thus, from the absence of hearers, emptiness, solitude, and absence of self-nature, to the all-knowingness, between absence and emptiness, solitude, and absence of self-nature, and whichever is the Bodhisattva, and the former edge, and the later edge, and whichever is the middle, all these are non-dual, and cannot be made dual. Possessed of life, Shariputra, in this way, the Bodhisattva does not observe the former edge. It is the negation of what is to be obtained that one does not observe in the latter edge and the middle. Possessed of life, Shariputra, whoever says this, why should the Bodhisattva be known to be all-pervadingly infinite, because form is all-pervadingly infinite? Because feeling, perception, formations, and consciousness are all-pervadingly infinite, the Bodhisattva should be known to be all-pervadingly infinite. Possessed of life, Shariputra, form is equal to space. Feeling, perception, formations, and consciousness are equal to space. Why is that? Possessed of life, Shariputra, it is like this. For example, space does not observe the former edge. The latter edge and the middle are not observed. Because it is infinite and all-pervadingly infinite, it is called space. Possessed of life, Shariputra, similarly, because form is emptiness, the former edge of form is not observed. The latter edge and the middle are not observed. Because feeling, perception, formations, and consciousness are emptiness, the former edge of consciousness is not observed. The latter edge and the middle are not observed, because neither edge nor middle is observed in emptiness. Possessed of life, Shariputra, in this way, form is all-pervadingly infinite. Because feeling, perception, formations, and consciousness are all-pervadingly infinite, the Bodhisattva should be known to be all-pervadingly infinite. Possessed of life, Shariputra, the sources and, the realms and, dependent arising and, the perfections and, all emptiness and, the dharmas of the path to enlightenment and, the noble truths