English
If asked, how is it known? It is shown by "How to become Suchness, without change, without discrimination," and so on. Fifteenth, the Tathagata realizes Suchness, and the sutra also says: "Subhuti, if so, then what is the Suchness that transcends movement, is separated from movement, gathers movement, and is vast?" The following explains it. Sixteenth, mainly explaining and examining, the sutra also says: "World Honored One, this Suchness illuminates the Bodhi of the Buddhas, World Honored Ones." and so on. After that, in terms of understanding the form of the path, there are sixteen types. If combined with the previous numbers, then the seventeenth is emptiness, the eighteenth is signlessness, the nineteenth is wishlessness, the twentieth is unborn, the twenty-first is unceasing, the twenty-second is without defilements, the twenty-third is without purification, The twenty-fourth is the selflessness of no entity, and the twenty-fifth is the nature of having no basis. These are in the sutra, starting from the beginning of the forty-third chapter, "From then on, in the three thousand great thousand worlds, if one wants to act in the desire realm," etc., quoting the sutra, starting only from below. "Sons of the gods, this Prajnaparamita is profound because it is emptiness!" Up to the words "the nature of non-abiding," it explains in order. The twenty-sixth is space, and the twenty-seventh is peace. The sutra says: It appears from the sequential explanation that peace is the nature of immeasurability, the nature of impermanence, and so on. Space is described below: "Because it is the nature of space, it is profound." The twenty-eighth, the Dharma nature is undisturbed, and the sutra also says: "Sons of the gods, the nature of Prajnaparamita is like this, so the Tathagata proclaims it in the world." The following explains it. The twenty-ninth, non-fabrication, the sutra says: "Sons of the gods, these natures are not manifestly fabricated by form." The following explains it. Thirtieth, non-discrimination, the sutra says: The World Honored One said: "Sons of the gods!"
Tibetan
་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ལ་སྤྱད་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང༌། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ལྷའི་བུ་དག་གཟུགས་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང༌། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཚན་ཉིད་བཅུ་དྲུག་འབྱུང་བ་གོང་མའི་གྲངས་དང་བསྡེབས་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐྱེ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་བས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་བ་གུས་པར་བྱ་བ་ནི་མདོ་ལས། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་འདི་ལ་བསྟི་སྟང་དུ་མཛད་ཅེས་པས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་པ་བླ་མར་བྱ་བར་ཡང་མདོ་ལས། བླ་མར་མཛད་ཅེས་པ་དང༌། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང༌། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པ་མཆོད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རི་མོར་མཛད། མཆོད་པར་མཛད་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རིམ་བཞིན་སྦྱར་བས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བྱས་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སུམ་ཅུ་རྩ་དུག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། དོན་དམ་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་བྱས་པ་མེད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་བརྡས་ཞུགས་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་པ་མ་མཐོང་པའི་དོན་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐྱེད་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་ཡིན་དེ་ཡང་གཟུགས་མ་མཐོང་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་མདོ་ལས་བྱུང་སྟེ་དོན་གྱིས་བསྟན། བཞི་བཅུ་
Chinese
如来出现也好，如来不出现也好等等所显示。第三十一，善分别，也是经中所说：世尊，如此如来依止何者而现证无上正等菩提而成佛等等所显示。第三十二，无相，也是经中所说：此后，世尊对欲界和色界的诸天子如此说道：诸天子，色是可显现之相等等所显示。其后，出现了十六种遍知相，与前面的数目相加，第三十三，依于自性之法而住，也是经中所说：此后，世尊对具寿阿难说，般若波罗蜜多是如来、阿罗汉、正等觉之母等等所显示。第三十四，应恭敬，是经中所说：例如，应对此般若波罗蜜多之法恭敬对待等等所显示。第三十五，应视为上师，也是经中所说：应视为上师等等。第三十六，应令欢喜，第三十七，应供养，也是经中所说：应作图，应供养等等，依次结合而显示。第三十八，无作者，也是经中所说：善现，此外，因为无作者，如来未造作一切法等等以下所显示。第三十九，周遍一切，也是经中所说：善现，此外，如来依此般若波罗蜜多，因为胜义中无生，以无所作之智，以入一切法之表示而入等等所显示。第四十，显示未见之义，也是经中所说：善现，如此般若波罗蜜多是如来之母，是世间之导师，也是因为未见色而为导师等等所显示。第四十一，世间空性之相，出自经中，以意义显示。第四十
English
Whether the Tathāgatas appear or not, etc., is shown. The thirty-first, well distinguished, is also shown in the sutra: "O Bhagavan, how does the Tathāgata rely on what to manifest the unsurpassed, perfectly complete enlightenment and become a Buddha?" etc. The thirty-second, without characteristics, is also shown in the sutra: "Then, the Bhagavan said to the sons of the gods in the desire realm and the form realm: 'Sons of the gods, form is a characteristic that can be manifested as form,'" etc. After that, the sixteen aspects of omniscience appear, which are added to the previous number, the thirty-third, abiding by relying on the Dharma itself, is also shown in the sutra: "Then, the Bhagavan said to the venerable Ānanda, the Prajñāpāramitā is the mother of the Tathāgata, Arhat, perfectly complete Buddha," etc. The thirty-fourth, to be respected, is shown in the sutra: "For example, one should treat this Dharma of Prajñāpāramitā with respect," etc. The thirty-fifth, to be regarded as a teacher, is also shown in the sutra: "One should regard it as a teacher," etc. The thirty-sixth, to be pleased, the thirty-seventh, to be offered, is also shown in the sutra: "One should make a picture, one should make offerings," etc., shown by combining them in order. The thirty-eighth, without an agent, is also shown in the sutra: "Subhūti, moreover, because there is no agent, the Tathāgata has not created all dharmas," etc., shown below. The thirty-ninth, going everywhere, is also shown in the sutra: "Subhūti, moreover, the Tathāgata relies on this Prajñāpāramitā, because there is no arising in the ultimate sense, with the wisdom of non-action, he enters by the indication of entering all dharmas," etc. The fortieth, showing the meaning of the unseen, is also shown in the sutra: "Subhūti, thus the Prajñāpāramitā is the mother of the Tathāgata, is the teacher of the world, and is also the teacher because form is not seen," etc. The forty-first, the aspect of the emptiness of the world, comes from the sutra and is shown by meaning. The fortieth
Tibetan
གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ངོ་ཞེ་བརྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བུ་གསུམ་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་མཛད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེས་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པར་རིག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་བཞི་པ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ངོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་ལྔ་པ་འཇིག་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་དྲུག་པ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཞི་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་བདུན་པ་འཇིག་རྟེན་འགོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བཞི་བཅུ་བརྒྱད་པ་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཅི་ནས་འཇིག་རྟེན་འདིའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འོག་ཏུ་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཤེས་པ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན། པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་འབྱུང་བ་ལ་གོང་མ་བཞིན་དུ་གྲངས་དང་བསྡེབས་ཏེ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཛད་པ་ཆེན་པོས་ཉེ་བར་གནས་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ནས། མཛད་པ་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་མདོར་བསྟན་ནས། བཞི་བཅུ་དགུ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང༌། ལྔ་བཅུ་པ་གཞལ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང༌། ལྔ་བཅུ་གཅིག་པ་བགྲང་བ་ལས་ཡང་དག་བར་འདས་པ་དང༌། ལྔ་བཅུ་གཉིས་པ་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམས་ནི་
Chinese
第二，宣说世间空性，经中说： 善现，又般若波罗蜜多如何生起如来？ 若问世间是空性吗？ 善现，此般若波罗蜜多宣说世间是空性。等等经文已作开示。 四十三，是了知世间空性，经中也说： 善现，如来了知世间是空性。等等经文已作开示。 四十四，是开示世间空性，经中也说： 善现，又此般若波罗蜜多为如来开示世间是空性。等等经文已作开示。 四十五，是开示世间不可思议性，经中也说： 善现，又般若波罗蜜多为如来开示世间是不可思议。等等经文已作开示。 四十六，是开示寂静性，经中也说： 善现，又般若波罗蜜多为如来开示世间名为寂静。等等经文已作开示。 四十七，是世间止息，经中也说： 善现，又般若波罗蜜多为如来开示世间唯是空性。等等经文已作开示。 四十八，是止息想，经中也说： 善现，此般若波罗蜜多如何使此世间没有想。等等经文已作开示。 在知性的体性之下，相对于声闻等对四谛的道之知，菩萨的道之知显得更为殊胜。 具有十六种差别的体性，如前一样与数字结合。 善现请问： 世尊，此般若波罗蜜多是世尊以大事业安住。 从“事业不平等与平等而安住”之间的内容作了简要的开示。 四十九，不可思议。 五十，完全超越衡量。 五十一，完全超越计数。 五十二，不平等与平等性等是
English
Second, the emptiness of the world is spoken of. The sutra says: Subhuti, how does the Prajnaparamita generate the Tathagata? If asked whether the world is empty, Subhuti, this Prajnaparamita declares that the world is empty. And so on, the sutras have shown. Forty-three, is to know the emptiness of the world, the sutra also says: Subhuti, the Tathagata knows that the world is empty. And so on, the sutras have shown. Forty-four, is to show the emptiness of the world, the sutra also says: Subhuti, and this Prajnaparamita shows the Tathagata that the world is empty. And so on, the sutras have shown. Forty-five, is to show the inconceivable nature of the world, the sutra also says: Subhuti, and the Prajnaparamita shows the Tathagata that the world is inconceivable. And so on, the sutras have shown. Forty-six, is to show the nature of peace, the sutra also says: Subhuti, and the Prajnaparamita shows the Tathagata that the world is called peace. And so on, the sutras have shown. Forty-seven, is the cessation of the world, the sutra also says: Subhuti, and the Prajnaparamita shows the Tathagata that the world is only emptiness. And so on, the sutras have shown. Forty-eight, is the cessation of perception, the sutra also says: Subhuti, how does this Prajnaparamita make this world without perception? And so on, the sutras have shown. Under the nature of knowledge, the Bodhisattva's knowledge of the path is more excellent than the knowledge of the path of the Four Noble Truths by the Hearers and others. The sixteen kinds of characteristics of difference are combined with numbers as before. Subhuti asked: World Honored One, this Prajnaparamita is abiding in the great deeds of the World Honored One. From "abiding in unequal and equal deeds" to the content between, a brief explanation is given. Forty-nine, inconceivable. Fifty, completely beyond measure. Fifty-one, completely beyond counting. Fifty-two, inequality and equality, etc. are