Tibetan
་འདོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་པས་སྐུར་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། ལེའུ་ལྔ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཀླད་ནས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པས་བསྟན། ཁྱད་པར་གྱི་བཞི་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་དང༌། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། རབ་འབྱོར་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བདག་གིས་འདི་ལྟར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནས། དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་འཁོར་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ། བསྙིལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་བསོད་ནམས་མང་བའི་དཔེ་དང་བཅས་པར་བསྟན། རྣམ་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་དུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་དགུ་སྟེ། དེ་ལ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བར་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བར་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་ཤིང་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འབྲིང་གི་ཆུང་དུ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཞིག་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་ཤིང་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། འབྲིང་གི་འབྲིང་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོ
Chinese
无有系缚，以及色等本身并非他物，故无有诽谤之边，因此是甚深之修道。如经中所说，第五十一章的开头：如是说后，具寿善现对薄伽梵如是说：世尊，不退转之菩萨摩诃萨具有大功德。等等经文所示。特殊的四种是，于加行道和见道，以及修道中再三地作意和衡量等等所示。如经中所说：如是说后，薄伽梵对具寿善现如是说：善现，何时菩萨摩诃萨于如何所示之般若波罗蜜多，我当如是安住。乃至，于尔许劫中舍弃轮回，将被摧毁之间，以殊胜之基，连同众多福德之譬喻一起宣说。相是小之小等等的差别也有九种。其中小之小，如经中所说：善现，菩萨摩诃萨如是于如所说示之般若波罗蜜多勤奋瑜伽，以下经文所示。小之中等，如经中所说：善现，菩萨摩诃萨远离般若波罗蜜多，于恒河沙数劫中三宝等等所示。小之大等，如经中所说：善现，其他菩萨摩诃萨远离般若波罗蜜多，于恒河沙数劫中安住，并恒常布施入流者等等以下经文所示。中之小等，如经中所说：善现，汝作何思？菩萨摩诃萨远离般若波罗蜜多，于恒河沙数劫中安住并布施等等以下经文所示。中之中等，如经中所说：善现，汝作何思？菩萨摩诃萨远离般若波罗
English
Without attachment, and since form and so on are not other than themselves, there is no extreme of slander, therefore it is a profound path of meditation. As it says in the sutra, from the beginning of chapter fifty-one: After saying that, the venerable Subhuti said to the Blessed One: Blessed One, the irreversible Bodhisattva Mahasattva possesses great qualities. And so on, as shown. The four special ones are shown by repeatedly contemplating and measuring the path of joining, the path of seeing, and the path of meditation. As it says in the sutra: After saying that, the Blessed One said to the venerable Subhuti: Subhuti, when the Bodhisattva Mahasattva, in the Prajnaparamita as shown, how should I abide? Until, in so many kalpas, abandoning samsara, it will be destroyed, with the excellent basis, together with many examples of merit, it is proclaimed. The aspects are also nine kinds of distinctions such as small of small. Among them, the small of small, as it says in the sutra: Subhuti, the Bodhisattva Mahasattva, thus diligently practices yoga in the Prajnaparamita as shown, as shown by the following sutra. The small of medium, as it says in the sutra: Subhuti, the Bodhisattva Mahasattva, separated from the Prajnaparamita, in as many kalpas as the sands of the Ganges, the Three Jewels, etc., as shown. The small of great, as it says in the sutra: Subhuti, other Bodhisattva Mahasattvas, separated from the Prajnaparamita, abide for as many kalpas as the sands of the Ganges, and constantly give to those who have entered the stream, etc., as shown by the following sutra. The medium of small, as it says in the sutra: Subhuti, what do you think? The Bodhisattva Mahasattva, separated from the Prajnaparamita, abides and gives for as many kalpas as the sands of the Ganges, etc., as shown by the following sutra. The medium of medium, as it says in the sutra: Subhuti, what do you think? The Bodhisattva Mahasattva, separated from the Prajna
Tibetan
ལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཞིག་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་ ཤིང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་གིས་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་བརྩོན་པར་བྱས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཆེན་པོའི་ཆུང་དུ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་གིས་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་ཤིང་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཆེན་པོའི་འབྲིང་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་ཏེ། འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་མངོན་པར་འདུ་བགྱིས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དོན་དམ་པར་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་མདོ་ཀླས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་མ་མཆིས་པ་དང་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་དང་ཚད་མ་མཆིས་པ་ལ་ནི་བྱེ་བྲག་ཅི་མཆིས། ཐ་དད་དུ་བགྱི་བ་ནི་ཅི་མཆིས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པར་རྒོལ་བ་ཡང་མདོ་ལས། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་བ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་བཀའ་སྩལ་ལ་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན། དེའི་ལན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྔོ་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། དོན་དམ་པར་འཕེལ་འགྲི
Chinese
如若不离于度，于恒河沙数劫中安住，行持法布施等皆已阐释。中之大者，经中亦云：善现，汝作何念？菩萨摩诃萨若不离般若波罗蜜多，于恒河沙数劫中勤修四念住等皆已阐释。大之小者，经中亦云：善现，汝作何念？菩萨摩诃萨若不离般若波罗蜜多，于恒河沙数劫中安住，行持财布施与法布施等皆已阐释。大之中者，经中亦云：善现，汝作何念？若善男子或善女子不离般若波罗蜜多，于恒河沙数劫中安住，于过去、未来、现在诸佛薄伽梵等皆已阐释。大之大者，经中亦云：如是宣说之际，具寿善现向薄伽梵如是禀白：薄伽梵，所有现前所作皆是遍计所执，如是薄伽梵所宣说等皆已阐释。胜义中虽不可得无量福德等，然于世俗中，成为慈悲之同分，生起无量福德等，经中亦云：善现请问：薄伽梵，无量、无数、无等之间有何差别？有何不同？等皆已阐释。于不可说，以无减无增而反驳者，经中亦云：如是宣说之际，具寿善现向薄伽梵如是禀白：薄伽梵，如来所宣说之诸法法性，然此法性不可言说，甚为稀有等皆已阐释。为答复彼，如实回向菩提，于世俗中成办所欲之义，然于胜义中增减
English
It is explained that if one does not depart from transcendence and abides for as many eons as there are sands in the Ganges, practicing the giving of Dharma, etc. The great among the middling is also explained in the sutra: "Subhuti, what do you think? If a Bodhisattva Mahasattva does not depart from the Perfection of Wisdom and diligently practices the four mindfulnesses for as many eons as there are sands in the Ganges," etc. The small among the great is also explained in the sutra: "Subhuti, what do you think? If a Bodhisattva Mahasattva does not depart from the Perfection of Wisdom and abides for as many eons as there are sands in the Ganges, practicing the giving of material things and the giving of Dharma," etc. The middling among the great is also explained in the sutra: "Subhuti, what do you think? If a son or daughter of good family does not depart from the Perfection of Wisdom and abides for as many eons as there are sands in the Ganges, to the Buddhas, Bhagavat, of the past, future, and present," etc. The great among the great is also explained in the sutra: "When this was said, the venerable Subhuti said to the Bhagavat: 'Bhagavat, all that is manifestly done is completely imputed,' as the Bhagavat said," etc. Although immeasurable merit, etc., is not perceived in the ultimate sense, in the conventional sense, becoming the common cause of compassion, the arising of immeasurable merit, etc., is also explained in the sutra: "Subhuti asked: 'Bhagavat, what is the difference between immeasurable, countless, and without measure? What is the distinction?'" etc. It is also argued against the inexpressible as being without decrease and without increase, as explained in the sutra: "When this was said, the venerable Subhuti said to the Bhagavat: 'Bhagavat, how is it that the Tathagata has declared the suchness of all dharmas, and that suchness is inexpressible? It is wonderful!'" etc. In response to that, by dedicating to enlightenment as it is, one accomplishes the desired meaning in the conventional sense, but in the ultimate sense, increase and decrease.