Tibetan
ང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིད་ཅིང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བྱ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ནི་མདོའི་ཚིག །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་སླར་མི་ལྡོག་པ་ནི་དཀའ་བ་བགྱིད་པའོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྐལ་བ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི་མདོའི་ཚིག །བཅོམ་ ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་གིས་གོ་ཆ་འཚལ་བ་དེ་དག་ནི་ཕྱག་བགྱི་བར་འོས་པའོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། མིག་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མདོའི་ཚིག །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ལྟ་སྟེ། འདམ་བུའི་དབྱིངས་སམ་འོད་མའི་ཚལ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་སྙམ་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མི་འགྲོ་བ་ཉིད་ནི་མདོ་ལས་མ་བྱུང༌། སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་དགོས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་དེ་གང་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ནས། སྤྲུལ་པའི་མཚན་མར་ཡང་རློམས་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན། མཉམ་ཉིད། སྦྱོར་བའི་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་བསྒོམ་དགོས་པས་མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟེང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དང་ཞེས་པ་ནས། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་བདེན་པ་བཞི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། གཟུགས་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ཆོས་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་སྤངས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །གཟུགས་ སྡུག་ཅེས་བྱ་བ་དང་མི་སྡུག་ཅེས་བྱ་བར
Chinese
我。从“精进于此般若波罗蜜多”以下开始阐述。做难做之事是经文的词句。从“不退转于无上正等菩提是做难事”以下开始阐述。如其根器获得果实是经文的词句。从“世尊，凡是发起了菩提心的大菩萨，都值得礼敬”以下开始阐述。眼睛空性是经文的词句。那是为了什么缘故呢？世尊，假设三千大千世界，比如芦苇丛或光明的园林等，从那以后，直到“世尊，我礼敬般若波罗蜜多”之间都在阐述。不由他缘而行不是出自经文。那个瑜伽也必须从平等性的角度来修习，因此阐述平等性也是经文的词句。然后，天帝释对具寿善现说道：“尊者善现，菩萨摩诃萨如果修习此般若波罗蜜多，那是修习什么呢？”从那以后，直到“甚至不对化身的相状产生傲慢之心”之间都在阐述。 平等性。 因为在证悟瑜伽的平等性之后，必须修习见道，所以阐述见道也是经文的词句。然后，以佛陀的威力，三千大千世界中四大天王所属的天众等，直到第三十七品圆满为止，都在阐述具有四种行相的见道四谛。因为痛苦的真谛没有自性，所以色等不是常与无常，这也是经文的词句。世尊说：“善现，菩萨摩诃萨慈悲，在无上正等菩提中现证成佛之后，不会说法说色是常或无常。”从那以后开始阐述。因为远离了可爱与不可爱，所以舍弃了常断二边，这也是经文的词句。色是可爱或不可爱。
English
I. It is taught from "striving in this Prajñāpāramitā" onwards. Doing what is difficult to do is the word of the sutra. It is taught from "not turning back from the unsurpassed, perfectly complete enlightenment is doing what is difficult" onwards. Obtaining the fruit according to one's capacity is the word of the sutra. It is taught from "Bhagavan, those great Bodhisattvas who have donned armor are worthy of reverence" onwards. The emptiness of the eye is the word of the sutra. Why is that? Bhagavan, if this three-thousand great thousand world, like a reed thicket or a garden of light, from then on, until "Bhagavan, I pay homage to the Prajñāpāramitā" is being explained. Not going by other causes is not from the sutra. That yoga must also be practiced from the perspective of equality, so explaining equality is also the word of the sutra. Then, the Lord of the Gods, Indra, said to the venerable Subhuti, "Venerable Subhuti, if a Bodhisattva Mahasattva practices this Prajñāpāramitā, what is he practicing?" From then on, until "he does not even have an arrogant mind towards the form of the emanation" is being explained. Equality. Because after realizing the equality of yoga, one must cultivate the path of seeing, so explaining the path of seeing is also the word of the sutra. Then, by the power of the Buddha, the gods of the four great kings and so on in this three-thousand great thousand world, until the completion of the thirty-seventh chapter, are explaining the four truths of the path of seeing with their aspects. Because the truth of suffering has no essence, so form and so on are neither permanent nor impermanent, which is also the word of the sutra. The Bhagavan said, "Subhuti, the Bodhisattva Mahasattva Maitreya, having manifestly awakened to unsurpassed, perfectly complete enlightenment, will not teach the Dharma saying that form is permanent or impermanent." It is taught from then on. Because it is separated from the pleasant and unpleasant, it has abandoned the extremes of permanence and annihilation, which is also the word of the sutra. Form is pleasant or unpleasant.
Tibetan
་ཆོས་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག་ལས། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བདག་དང་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། འགག་པ་མེད་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་གསོག་ཉིད་དེ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཡང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་མེད་པ་མི་དམིགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་གོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གོས་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྐྱེན་དང་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་སྨྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་བསྟན། འགོག་པའི་རྣམ་པ་ཡང་བཞི་སྟེ། འགོག་པ་དང་འགོག་པ་མེད་པར་མ་འབྲེལ་བས་འགོག་པའི་དོན་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་རྒྱུད་གཞན་ལ་སྤྱིན་དུ་མེད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་སྨྲ་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ། ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལགས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཞི་བ་དང་ཞི་བ་མེད་པས་དམིགས་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གྱ་ནོམ་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བར་མཐའ་གཉིས་ལས་འདས་ཤིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་མདོ་ལས། རབ་འབྱོར་གཟུགས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་
Chinese
以下文句表明不会成为说法者。远离空与非空也出自经部文句：世尊，色非常清净，以下文句表明会成为说法者，因为非常清净。由于非我与非无我，远离生灭等也出自经部文句：世尊，色无生，无灭，无垢染，无清净，是色究竟清净。以下文句表明四种生起之相，即非因与非非因的积聚，如同虚空：世尊，又因虚空究竟清净，般若波罗蜜多也究竟清净。以下文句表明，由于不缘生起与非生起，断除了烦恼与近烦恼：世尊，因虚空无染，般若波罗蜜多也究竟清净。以下文句表明，由于极生与非生，从烦恼的执持中解脱：世尊，善现请问：世尊，如何虚空无染，般若波罗蜜多究竟清净？以下文句表明，由于从因与非因中解脱，不可言说：世尊开示说：善现，因虚空不可说，般若波罗蜜多也究竟清净。阻断之相也有四种，由于与阻断和非阻断无关，以言辞表达阻断之义，无法传授给他人也出自经部文句：善现请问：世尊，如何虚空不可说，般若 波罗蜜多究竟清净？以下文句表明，由于寂静与非寂静，成为有缘与无缘：世尊，因虚空无所缘，般若波罗蜜多也究竟清净。以下文句表明，远离丰饶与非丰饶，超越二边而清净：世尊，色非常
English
The following sentences indicate that one will not become a preacher. Being free from emptiness and non-emptiness is also from the sutra text: "Subhuti, form is extremely pure," the following sentences indicate that one will become a preacher because it is extremely pure. Because it is neither self nor non-self, being free from arising and ceasing, etc., is also from the sutra text: "Subhuti, form is without arising, without ceasing, without defilement, without purification, it is the ultimate purity of form." The following sentences indicate the four aspects of arising, which are the accumulation of non-cause and non-non-cause, like space: "Subhuti, moreover, because space is ultimately pure, the Perfection of Wisdom is also ultimately pure." The following sentences indicate that because one does not focus on arising and non-arising, one has abandoned afflictions and near afflictions: "Subhuti, because space is without stain, the Perfection of Wisdom is also ultimately pure." The following sentences indicate that because of extreme arising and non-arising, one is liberated from the clinging of afflictions: "Subhuti asked: "Bhagavan, how is space without stain, and the Perfection of Wisdom ultimately pure?" The following sentences indicate that because one is liberated from cause and non-cause, it is inexpressible: "The Bhagavan taught: "Subhuti, because space is unspeakable, the Perfection of Wisdom is also ultimately pure." There are also four aspects of cessation. Because it is unrelated to cessation and non-cessation, expressing the meaning of cessation in words cannot be transmitted to others. This is also from the sutra text: "Subhuti asked: "Bhagavan, how is space unspeakable, and the Perfection of Wisdom ultimately pure?" The following sentences indicate that because of peace and non-peace, one becomes with and without focus: "Subhuti, because space is without focus, the Perfection of Wisdom is also ultimately pure." The following sentences indicate that being free from abundance and non-abundance, one transcends the two extremes and is pure: "Subhuti, form is extremely