Tibetan
རིའི་བུ་གང་ཁྱོད་འདི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་མ་ཆགས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཉེན་པོ། མི་མཐུན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྦྱོར་བ། གཉེན་པོ་ནི་མདོའི་ཚིག །ཀཽ་ཤི་ཀ་གཞན་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་འདོད་པ་དང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ཅི་ལྟར་སྤངས་པ་དང༌། ཆོས་ཉིད་དང༌། རང་བཞིན་གྱིས་ཟབ་པ་དང༌། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་བསྟན་ཏེ། ཆགས་པ་ཕྲ་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་གན་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཆགས་པའི་མཐའ་དེ་དག་བསྟན་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེ་ཅི་ལྟར་སྤོང་བ་ཡང་མདོའི་ཚིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱང་རང་བཞིན་གཉིས་མ་ཡིན་ཏེ་གཅིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཟབ་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ནས། དེ་དག་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པའི་ཀླད་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བགྱིད་པ་ཆེན་པོ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བདག་ཕྱག་འཚལ་ལོ་སྙམ་མོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ནི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་སྦྱོར་བ་དང༌། ཆོས་དེ་དག་ཉིད་མི་རྟག་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང༌། སོ་སོར་མ་རྫོགས་པ་དང༌། རྫོགས་པ་ཉིད་དང༌། ཆགས་པ་མེད་པ་དང༌། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང༌། བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང༌། སྦྱོར་བ་དང༌། བྱ་བ་རྣམས་དཀའ་བ་ཉིད་དང༌། སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང༌། མིག་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མི་འགྲོ་བ་ཉིད་དུའང་མི་དམིགས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་མདོའི་ཚིག །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བགྱིད་པ་མ་མཆིས་པའོ། ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །གལ་ ཏེ་གཟུགས་རྟག་ཅེས་བྱ་བའམ་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་མི་སྤྱོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སོ་སོར་མ་རྫོགས་པ་དང༌། རྫོགས་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་སྤྱོད་ན་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆགས་པ་མེད་པ་ཡང་མདོའི་ཚིག །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་འམ་མ་ཆགས་པ་ལེགས་པར་བསྟན་པ་འདི་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་མདོའི་ཚིག །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་བསྟན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་འགྲིབ་ཅེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཉིད་ནི་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནམ་འཚོའི་བར་དུ་ནམ་མཁའི་ལེགས་པའམ་མ་ལེགས་པ་བརྗོད་ཀྱང་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་མདོའི་ཚིག །རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ལེགས་པ་བརྗོད་ཀྱང་འཕེལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན། སྦྱོར་བ་ནི་མདོའི་ཚིག །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་ཚེ་ཞུམ་པ་འམ་གཡེང་བར་མི་འགྱུར་བ་ད
Chinese
山的儿子，你这样说，菩萨摩诃萨们在般若波罗蜜多中行持的无执着是什么，以下作了阐述。 对治。 不相符也是经文的词句。此后，天帝释提桓因对具寿善现这样说道：尊者善现，以何种方式菩萨摩诃萨们会变得执着呢？这样说，以下作了阐述。 加行。 对治是经文的词句。乔尸迦，此外，为了无上正等菩提的缘故，想要向其他人宣说等等，以下作了阐述。如来等作意也是微细的执着，因此是不相符的一方，以及如何断除它，以及法性，以及自性甚深，以及难以证悟作了阐述。微细的执着也是经文的词句。此后，薄伽梵对具寿善现说道：善现，你为菩萨摩诃萨们开示了那些执着的边际，很好，很好，以下作了阐述。如何断除它也是经文的词句。薄伽梵 说道：善现，如此，法也不是二种自性，而是一味，以下作了阐述。甚深也是经文的词句。薄伽梵，般若波罗蜜多是难以证悟的，以下作了阐述。难以证悟本身是怎样的，也是经文的词句。善现请问：薄伽梵，般若波罗蜜多是不可思议的，以下作了阐述。这样说了不相符的一方等之后，那些进行如理作意的加行是从第三十七品的开头：此后，具寿善现对薄伽梵这样说道：薄伽梵，般若波罗蜜多是伟大的事业等等，直到薄伽梵，我不禁要向般若波罗蜜多顶礼，这样之间开示了十种加行。其中十种加行是对于色等一切法不观待而作意，以及对于那些法本身作意于无常和空性。
English
Son of the mountains, you say that, what is the non-attachment of Bodhisattva Mahasattvas who practice in the Prajnaparamita, the following is explained. Antidote. The incompatible is also the words of the sutra. Thereafter, the Lord of the Gods, Indra, said to the venerable Subhuti: Venerable Subhuti, by what means do Bodhisattva Mahasattvas become attached? Thus it is said, the following is explained. Application. The antidote is the words of the sutra. Kausika, moreover, for the sake of unsurpassed perfect enlightenment, wanting to teach others, etc., the following is explained. Considering the Tathagata, etc., is also a subtle attachment, therefore it is an incompatible side, and how to abandon it, and the nature of Dharma, and the nature of profound, and difficult to realize are explained. Subtle attachment is also the words of the sutra. Thereafter, the Blessed One said to the venerable Subhuti: Subhuti, you have shown those limits of attachment to the Bodhisattva Mahasattvas, well done, well done, the following is explained. How to abandon it is also the words of the sutra. The Blessed One said: Subhuti, thus, Dharma is also not of two natures, but is of one taste, the following is explained. Profound is also the words of the sutra. Blessed One, Prajnaparamita is difficult to realize, the following is explained. How difficult to realize itself is, is also the words of the sutra. Subhuti asked: Blessed One, Prajnaparamita is inconceivable, the following is explained. Having said the incompatible side, etc., in this way, the application of contemplating those as they are is from the beginning of the thirty-seventh chapter: Thereafter, the venerable Subhuti said to the Blessed One: Blessed One, Prajnaparamita is a great deed, etc., until the Blessed One, I cannot help but prostrate to Prajnaparamita, in between these, ten kinds of application are shown. Among them, the ten kinds of application are to apply without expecting all dharmas such as form, and to apply to the impermanence and emptiness of those dharmas themselves.
Chinese
不全分，各别未圆满，圆满性，无染著，不转异，无作者性，及为一切智性三者之故，所作，加行，诸事业艰难性，及如其分而得果，眼空性，及由他缘不生亦不缘虑。于彼一切色等诸法不缘虑者，是经之文。其后具寿善现白世尊言：世尊般若波罗蜜多是无所作等者，是已宣说。彼诸法之无常等亦是经之文。若 不于色起常想，或于无常起想，则行般若波罗蜜多等者，是已宣说。各别未圆满及圆满亦是经之文。善现复次菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，若不起色未圆满想等者，是已宣说。无染著亦是经之文。白言：世尊如是如来应供正遍觉者，于菩萨乘种姓之子或种姓之女等，善说染著或无染著，此甚希有等者，是已宣说。不转异是经之文。白言：世尊如是甚深之法虽已宣说，然亦不损减等者，是已宣说。无作者性是经之文。善现譬如如来应供正遍觉者，乃至寿存，若说虚空之善或不善等者，是已宣说。为事故是经之文。善现譬如幻士，若说善事亦无增长等者，是已宣说。加行是经之文。白言：世尊菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多，及说般若波罗蜜多时，不怯弱或不散乱者，
English
Incomplete divisions, individually unfulfilled, the nature of fulfillment, without attachment, unchanging, the nature of no agent, and for the sake of the three aspects of omniscience, the actions, applications, and all activities are difficult, and obtaining results according to one's share, the emptiness of the eye, and not arising from other conditions are also not considered. In that, not considering all phenomena such as form is the word of the sutra. Then, the venerable Subhuti said to the Blessed One, "Blessed One, the Perfection of Wisdom is without action," and so on, has been taught. The impermanence of those phenomena is also the word of the sutra. If one does not engage in thinking of form as permanent, or thinking of it as impermanent, then one engages in the Perfection of Wisdom, and so on, has been taught. Individually unfulfilled and fulfilled are also the words of the sutra. Subhuti, furthermore, when a Bodhisattva Mahasattva engages in the Perfection of Wisdom, if one does not engage in thinking of form as unfulfilled, and so on, has been taught. Without attachment is also the word of the sutra. He said, "Blessed One, in this way, the Tathagata, Arhat, Perfectly Awakened One, has well taught attachment or non-attachment to sons or daughters of noble families of the Bodhisattva vehicle, this is very wonderful," and so on, has been taught. Unchanging is the word of the sutra. He said, "Blessed One, although this profound Dharma has been taught in this way, it does not diminish," and so on, has been taught. The nature of no agent is the word of the sutra. Subhuti, for example, the Tathagata, Arhat, Perfectly Awakened One, even until the end of life, if one speaks of the goodness or badness of space, and so on, has been taught. For the sake of action is the word of the sutra. Subhuti, for example, a magical person, even if one speaks of good things, there is no increase, and so on, has been taught. Application is the word of the sutra. He said, "Blessed One, when a Bodhisattva Mahasattva engages in the Perfection of Wisdom and teaches the Perfection of Wisdom, one does not become timid or distracted,