Tibetan
ཡེ་ཤེས་ཟབ་མོ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་མ་གནས་ བརྟན་རབ་འབྱོར་འདི་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཟབ་པ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་སྟོན་པ་ཕྲ་བབས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་འཇུག་པའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་མི་རིག་པ་ནི་ཤེས་བ་ཟབ་པ་ཡིན་ལ། ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བརྗོད་པ་ནི་བརྗོད་པ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་ཀྱང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་ཉིད་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་དང༌། རྐྱེན་ཉིད་འདི་ལ་ཟབ་མོ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུའི་དོན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པར་བྱས་ནས་རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་པས་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །ཉན་ཐོས་ལའང་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཐལ་བའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཆེད་དུ་མཛད་པས་དེ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་རྟོགས་པ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་དང༌། ཇི་ཙམ་ཕ་ཡིན་པ་དག་གིས་རང་གིས་ཀྱང་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡང་གང་ཞིག་དང་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤང་ཕྱིར་དང༌། །འཛིན་པ་མ་སྤངས་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ནས་རྒྱ་ཆེར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་རང་བཞིན་ཟབ་པ་དང་ཕྲ་བ་ཉིད་འགོག་པ། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་སྤངས་པར་སྟོན་པ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལའོ། །གཟུགས་སུ་བཏགས་པའང་མེད་དམ་ཞེས་ བྱ་བ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བཏགས་པའམ་མེད་དམ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དེ་དག་གི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་རྣམས་སུ་བཏགས་པའང་མེད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་འདོད་པ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་
Chinese
甚深智慧即是此，嗟，住 持具德，此乃显明，示现比甚深更甚深，入于极微细亦极微细者，如是所说也。其中，住持具德所近似指示之义，无明乃甚深智慧，一字亦未言说乃甚深言说也。于其他经部中亦云，此等十善业道，自己现证，并于此缘起甚深随觉，即成办独觉乘也。自身唯一之义，以成为因缘，自己成佛故为独觉。于声闻亦非过失，因其依赖他人之近似指示故。于正等觉佛亦非过失，因其乃一切相智，为一切有情之义而精勤，故彼等较之超胜也。独觉等乃证悟之量为何，以及多少之彼等，亦由自己圆满菩提也。彼等之证悟量为何，以及多少耶？谓，所取义分别故当舍，执着未舍故，以及，如犀牛角之所依道，当知如实摄集。如是说者，何以故？谓彼等舍弃所取之分别之故，于蕴、界、处等乃至广及一切相智之自性甚深与微细遮止。独觉等显示舍弃所知障之一分，较之声闻等，彼等之证悟超胜故说也。此法之开示，乃就独觉而言。无有色之假立耶，从 至菩提之假立耶或无有耶，乃因彼等舍弃所取之分别故。亦无有于文字等之假立耶，乃因自己现证菩提故。何者欲住于入流果乃至获得独觉
English
Profound wisdom is this. Alas, O Sustainer Possessor of Excellence, this is what makes it clear: it shows what is even more profound than the profound, and enters into what is extremely subtle and fine. This is what was said. Therein, the meaning approximated by the Sustainer Possessor of Excellence is that ignorance is profound knowledge, and not uttering even a single letter is profound speech. In other sutras, it is also said that these paths of the ten virtuous actions are realized by oneself, and by deeply realizing this very condition, one accomplishes the vehicle of the solitary buddha. The meaning of being alone, having become the cause, one becomes a buddha by oneself, hence a solitary buddha. It is not a fault in the case of the Hearers either, because they depend on the approximate instruction of others. It is not a fault in the case of the perfectly complete Buddha either, because he is the one who knows all aspects, and he strives for the benefit of all sentient beings, therefore he is superior to them. The solitary buddhas are those who attain complete enlightenment by themselves, whatever the extent of their realization and however much it may be. What and how much is the extent of their realization? It is said: "Because the object of grasping is abandoned, and because grasping is not abandoned, and also, the path of dependence is like a rhinoceros horn, one should know that it is truly gathered." It is said, why? Because they have abandoned the conceptualization of the object of grasping, from the aggregates, elements, and sense bases, etc., to the vast nature of all-knowingness, they prevent profundity and subtlety. The solitary buddhas show that they have abandoned one aspect of the obscurations of knowledge, and they are said to have a superior realization compared to the Hearers. This teaching of the Dharma is about the solitary buddhas. Is there no imputation of form? From to the imputation of enlightenment or is there none? It is because they have abandoned the conceptualization of the object of grasping. Is there no imputation of letters, etc.? It is because one attains complete enlightenment by oneself. Those who wish to abide in the fruit of entering the stream up to attaining solitary buddhahood
Tibetan
འདོད་པས་བཟོད་པ་འདི་ལ་མི་བརྟེན་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་པ་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་མེད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི། སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཆོས་ཉན་པ་དེ་དག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འཛིན་པ་པོ་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དང་འདིའམ་འདི་དང་ཡང་དེ་མི་འགལ་བར་སྟོན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུའང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་སྒུ་མ་ལྟ་བུར་བརྗོད་པ་དང༌། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྱུ་མ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པའི་རྟེན་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལེན་པར་བྱེད་པར་བསྟན་པ་རང་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་དོན་ཅན་དང༌། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་ཕན་ཚུན་དུ་རྟོགས་པ་བཀག་པ་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་གང་ཡང་མ་བརྗོད་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆོས་འགའ་མ་བརྗོད་མ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་འདིར་ཏེ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་སུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་རྟེན་གྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། མི་འདོད་པར་ཐལ་བར་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱས་པ་དང༌། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་ཤིང་ཁྱད་ཞུགས་པའི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པའི་བར་དག་ཀྱང་བསྟན་ཏེ་དེའང་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པས་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་རྟེན་མེད་པར
Chinese
以“欲望不应依赖于此忍耐”等语，说明了知路本身就是所有道路的对境。考虑到那些没有舍弃执着者之分别念的情况而说的是：那些众生如幻术一般，听法的那些人也如幻术一般。因为独觉们没有证悟到执着者无实有，所以在先前一切相智的阶段，应当像幻化之人一样学习。从显示那与此或此与那不相违开始，乃至从蕴等一直到涅槃也说成像梦和像幻术一般。那为什么呢？因为幻术和涅槃等是无二且不可分的。考虑到证悟之所依种姓而说的是，显示不退转的大菩萨等取受般若波罗蜜多是具有独觉教义之意义的，从遮止那些的色等与其空性二者互相证悟开始，那为什么呢？因为是如此，没有说也没有显示任何法，如若没有说也没有显示任何法，那就像在此，即在独觉的场合，没有任何人取受一样，以至此说明了在所依之结合处，菩萨这个词的意义是无有且不可见的，如是所说之语得以阐明。具寿善现从这般若波罗蜜多中广为显示了这三种乘，即声闻乘、独觉乘和正等觉佛乘，从这开始，做了许多不如意之过失，以及具寿舍利子也是如此，从这开始，乃至也显示了大菩萨超胜一切世间且具有殊胜之无畏，那也是以不可见之方式，以至此，由于现量欲求之义如实成立，因此没有成为实有的所依。
English
It is stated that knowing the path itself is the object of all paths by the phrase "desire should not rely on this patience." Considering the case of those who have not abandoned the conceptualization of grasping, it is said that those sentient beings are like illusions, and those who listen to the Dharma are also like illusions. Because the Solitary Realizers have not realized that the grasper is without substance, they should learn like an illusory person in the stage of all-knowingness. Starting from showing that that and this, or this and that, are not contradictory, it is said that even from the aggregates and so on up to Nirvana, it is like a dream and like an illusion. Why is that? Because illusion and Nirvana, etc., are non-dual and indivisible. Considering the lineage of the basis of realization, it is said that showing that the great Bodhisattva who does not turn back and so on take the Prajnaparamita is meaningful in the doctrine of the Solitary Realizer, and from preventing the mutual realization of those forms and so on and their emptiness, why is that? Because it is like this, no Dharma is spoken or shown, and if no Dharma is spoken or shown, then it is like here, that is, in the case of the Solitary Realizer, no one takes it, and thus it is explained that in the place of the combination of the basis, the meaning of the word Bodhisattva is non-existent and invisible, and the words thus spoken are clarified. The venerable Subhuti extensively showed these three vehicles from this Prajnaparamita, namely the Hearer Vehicle, the Solitary Realizer Vehicle, and the Perfectly Complete Buddha Vehicle, starting from this, many undesirable faults were made, and the venerable Shariputra was also like that, starting from this, even showing that the great Bodhisattva is superior to all the worlds and has excellent fearlessness, that is also in an invisible way, and thus, because the meaning of the desired manifest is truly established, therefore it does not become a real basis.