Tibetan
་ཉིད་ཀྱི་བར་དག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་པོ་རྣམས་ལ་ཅུང་ཟད་མི་གནས་པའི་འཐད་པས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཨ་མྲ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་དཔེས་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འཐད་བས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཡང་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེས་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཐུབ་པར་ དཀའ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང༌། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་དགོངས་པ་མཛད་པས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་པོ་ཤེས་པའི་དོན་གྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མུ་བཞི་སྟེ། མུ་དང་པོ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དྲུག་ལ་འཇུག་གོ །གཉིས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་གྱི་དེ་ཉིད་དོ། །བཞི་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་དག་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རིགས་ཉིད་ཡིན་གྱི། རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཕྱི་མ་དང་སྦྱར་བ་སྟེ། རེ་ཞེས་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཉེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་དུས་ཀྱི་རིགས་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཉིད་ཡིན་གྱི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དཔེར་ན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་རིགས་བཞིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་སྔ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ། རེ་ཞིག་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་དམིགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ད་ཡིན་གྱི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་དཔེར་ན་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱོགས་འདིས་ལྷག་མ་ཡང་དཔག་པར་བྱའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་འདོད་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ། དེ་ཐོབ་པ་ཡང་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང༌། བྱང་ཆུབ་ལ་གཞན་སྟོན་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི་དགའ་བ་བགྱིད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ བརྩམས་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པའི་དགེ་སློང་དྲུག་སྟོང་ལུང་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་ཡོངས་གཏོད་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་པོ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་གཏད་པས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཐོབ་པར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་པུ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གི་སྤྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དཔེར་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་སྐད་ཅིག་དང་ཡུད་རྩམ་དང་ཐང་ཅིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང༌། འབྲིང་དང། ཐ་མ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་སྐད་ཅིག་ནི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཅིག་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་བསྐྱོད་པ་བསྟན་པ་དང༌། མི་སྣང་བར་གྱུར་པའི་དཔེས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བའི། །ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཡང་ཟད་པ་ཤེས་པ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་དག །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཀུན་དགའ་བོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ཟད་པར་འདོད་དུ་ཟད་དེ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཟད་པ་བརྗོད་པ་དང༌། ཆོས་དེ་དག་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་ལ་ཞེས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་བརྗོད་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་བཀོད་པས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཇི་ ལྟར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་ཞེས་ན། བདེན་པ་གསུང་བར་འོས་པའི་ལྗགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་དང༌། འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དང༌། དེ་བཟུང་བས་ནི་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཟད་པ་ཤེས་པ་མི་ཟད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་འཇིག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་ཡང༌། རབ་འབྱོར་གཟུགས་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་འདུག་གི་བར་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཟད་མི་ཤེས་པའི་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཏོད་པ་ཉིད་དང༌། དེ་ལྟར་ལྟ་པ་ནི་བདག་དང་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་མཐོང་བའི་ལམ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ན་ཕ་དང་མ་ཤི་བའི་སྐྱེས་བུའི་དཔེས་བདུད་རྣམས་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པར་སེམས་པས་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྡུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཟད་པའམ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན། འགོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་རིགས་ཅི་ཞིག་ཟད། །སྐྱེ་མེད་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་བསམ་པས་ཟད་པ་ལ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དང༌། མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་མི་སྐྱེ་བའི་བསམ་པས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཡིན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་འདིར་དངོས་པོའི་རིས་ཅི་ཞིག་ཟད་པའམ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཅི་ཞིག་འཐོབ་ཅེས་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ། གཞན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ལ། །ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་སྟོན་པ་ཡིན། །སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པ་གང༌། དེ་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན། འདི་ལ
Chinese
乃至於三世一切智，以略不住之理而宣說。關於種類破壞之分別念，譬如芒果等果實，以知法種類破壞之義而宣說。關於無所求之分別念，如欲獲得一切法自在，應修學般若波羅蜜多，以是義而宣說。關於無因之分別念，何以故？譬如大海乃贍部洲一切珍寶之因，以般若波羅蜜多乃一切聖者證悟之因之理而宣說。關於緣於外道法之分別念，又如啞者之師，顯示外道法難以征服，如是於一切無所緣而行之菩薩，諸佛以不緣之相而作意，以知能取分別念二者之義而宣說。所取之分別念是，能取之分別念非，此有四句。第一句是，入於色等六境。第二句是，具足一剎那之識。第三句是，異剎那之彼性。第四句是，遠離彼等相之般若波羅蜜多。是種類，然非種類之分別念，此與後句相合。暫且，凡是種類之分別念，彼亦是種類，譬如對治遍行時之種類。是種類，然非種類之分別念，譬如無有正確認識之種類。是正確認識之分別念，然非所緣之分別念，此與前句相合。暫且，凡是正確認識之分別念，彼亦是所緣之分別念，譬如與正確認識之所緣相應。是正確認識
English
Even up to the three omniscient ones, it is declared with the reason of slightly not abiding. Regarding the conceptualization of the destruction of types, it is declared with the meaning of knowing the destruction of types of phenomena, like mangoes and other fruits. Regarding the conceptualization of not seeking, it is declared with the meaning that one should study the Prajñāpāramitā, as one wishes to attain mastery over all phenomena. Regarding the conceptualization of being without cause, why is that? It is declared with the reason that the great ocean is the cause of all the jewels of Jambudvipa, and the Prajñāpāramitā is the cause of realization for all noble beings. Regarding the conceptualization of focusing on the doctrines of opponents, again, like the teacher of the mute, it shows that the doctrines of opponents are difficult to conquer. Thus, for bodhisattvas who practice without focusing on anything, all Buddhas contemplate the aspect of non-focus, and it is declared with the meaning of knowing the two aspects of grasping conceptualization. The conceptualization of what is grasped is, and the conceptualization of what grasps is not, this has four possibilities. The first possibility is, it enters into the six objects such as form. The second possibility is, the consciousness possessing one instant. The third possibility is, the suchness of another instant. The fourth possibility is, the Prajñāpāramitā that is separated from those aspects. It is a type, but not a conceptualization of type, this is combined with the latter phrase. For the time being, whatever is a conceptualization of type, that is also a type, like the type at the time of practicing antidotes. It is a type, but not a conceptualization of type, like the type without correct recognition. It is a conceptualization of correct recognition, but not a conceptualization of object, this is combined with the former phrase. For the time being, whatever is a conceptualization of correct recognition, that is also a conceptualization of object, like associating with the object of correct recognition. It is correct recognition
Chinese
是分别念本身，而不是对境的分别念本身，例如对境没有完全圆满一样。通过这种方式，其余的也应该衡量。见道的相违品已经解释完毕。 再次，为什么将此视为见道呢？是为了获得大菩提。获得它也有三种原因。 它们是： “向菩提展示他人， ” 这指的是，世尊所说的般若波罗蜜多甚深，菩萨们应该欢喜，从那里开始， 预言获得见道的六千比丘尼。 “它的原因是完全交付， ” 这指的是，圣者阿难陀将般若波罗蜜多完全交付，所说的话。 “获得它的不间断的原因， 是众多福德的特征。 ” 这指的是，从以三千大千世界的有情众生获得阿罗汉果的布施等福德事物为例开始， 广阔地，刹那、瞬间和片刻宣讲般若波罗蜜多的法，福德极其增长所说的话。 提到刹那等，是为了按顺序了解根器敏锐、中等和下等的人。 在这里，刹那应该理解为行为完全圆满的特征，因为一不是可以称为名称的事物。 如来不动如来所显示的，以及消失的比喻，是为了了解分别念不是见道所知的对境，这样也是为了获得圆满菩提的那三个。 再次，什么是大菩提呢？ “无垢尽和不生的， 智慧菩提被称为。 ” 这样说道。 再次，什么是知尽，什么是不生知呢？ “无尽无生故， 那些应该按顺序了解。 ” 这样说道。 如所说，阿难陀，任何
English
It is the very nature of conceptualization, and not the very nature of object-oriented conceptualization, just as the object is not completely fulfilled. The rest should also be measured in this way. The opposite aspects of the path of seeing have been explained. Furthermore, why is this regarded as the path of seeing? It is for the sake of attaining great Bodhi. Attaining it also has three causes. They are: "Showing others to Bodhi," which refers to the fact that the Blessed One said that this Prajnaparamita is profound, and that Bodhisattvas should rejoice, starting from there, predicting the six thousand bhikshunis who attained the path of seeing. "Its cause is complete entrustment," which refers to what was said by the noble Ananda completely entrusting the Prajnaparamita. "The uninterrupted cause for attaining it is the characteristic of many merits," which refers to what was said by greatly increasing the merits of extensively teaching the Dharma of Prajnaparamita for a moment, an instant, and a moment, starting from the example of the objects of merit such as the giving of sentient beings in the three thousand great thousand world systems who have attained the fruit of Arhat. Mentioning a moment and so on is for the purpose of understanding people with sharp, medium, and inferior faculties in order. Here, a moment should be understood as having the characteristic of completely accomplishing an action, because one is not something that can be called a name. The example of the Tathagata Akshobhya being shown, and of disappearing, is to understand that conceptualizations are not objects to be known by the path of seeing, and in that way also to attain those three of perfect and complete enlightenment. Again, what is this called great Bodhi? "The wisdom Bodhi that is without defilement and unborn is called." Thus it is said. Again, what is the knowledge of exhaustion, and what is the knowledge of non-arising? "Because they are inexhaustible and unborn, those should be understood in order." Thus it is said. As it is said, Ananda, any
Chinese
般若波罗蜜多尽灭想，犹如欲求虚空穷尽一般，这是广说尽灭；以及“于彼诸法无生”等语，宣说了知不生，以此善巧安立圆满菩提，如是宣说。于此当如何信解耶？谓显示堪说谛语之广大舌相，以及决定与圣者庆喜宣说般若波罗蜜多等相结合，又以执持彼等即执持一切陀罗尼及三摩地之门等，如是宣说。又当如何知尽灭之智是不尽之相，而非事物坏灭之相耶？谓以于加行之时亦云：“善现！以色不尽故，当现证般若波罗蜜多”等语开始，具有直至心要菩提安住之间亦不混杂之法，以及缘起如虚空般尽不可知之现证，于彼等观视乃是安立一切种智之智，如是观视乃是断除一切我法执，能使见道明晰之义，又菩萨如是行持时，以父母已死之士夫为例，诸魔心想已超出彼等之行境，唯有忧苦之箭，如是宣说。何以故，如是了知少分尽灭或不生，并非了知尽灭与不生耶？故说：“于无灭之自性，以见名为道，分别之种类，何者尽灭耶？无生之体性，何者获得耶？”此乃谓若有人以事物坏灭之想，而知尽灭是尽灭，以及以未来事物不生之想，而说知不生是不生者，当问彼等，于此处事物之种类何者尽灭，或于无生之中何者获得耶？是故如是说：“他法亦皆有，亦示于所知，何者说灭尽，我于彼惊奇。”如是宣说。是故，于此