Tibetan
་ཏོ།། །། རྩེ་མོའི་མངོན་པ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བཤད་པ། ད་ནི་དེའི་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སྐྱེ་བོ་སྙེད། །སང་རྒྱས་མཆོད་པའི་དགེ་ལ་སོགས། །རྣམ་མང་དུ་ནི་དཔེར་མཛད་ནས། །རྣམ་འཕེལ་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། དེ་ལ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་པོ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རིམ་གྲོང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྡོ་བར་བྱེད་པ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་བ་ཉིད་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྡོ་བར་བྱེད་པའི་བའི་བར་བས་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་བ་ཉིད་དང༌། དེའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་འོག་ཏུ་བྱམས་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་དང༌། དཀའ་བ་དང༌། བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྐྱེས་བུ་ཞིག་གི་ས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་རྙེད་མ་མྱོང་བ་ཞིག་རྙེད་པ་ལས་ཡང་སྟོར་བར་གྱུར་པའི་དཔེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ གཏོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་དང༌། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། གལ་ཏོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ན་བརྩམས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འཕེལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་བཀག་པས་མི་འབྲལ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་འཕེལ་བའམ་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་མེད་ད་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། རབ་འབྱོར་བཟོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བླ་ན་མེད་
Chinese
朵！ 论述顶峰现观的增长。 现在什么是它的增长呢？如经所说：“赡部洲之人众，供养佛陀之善等，以多种譬喻示之，即是十六种增长。”其中，第一种增长是：以赡部洲众生之数量，对如来作供养等承事，并将此善根回向于无上正等觉，胜过向他人宣说此般若波罗蜜多，与般若波罗蜜多相应的作意不分离，这才是福德最为增长。同样，以三千大千世界之众生数量，安置于无上正等觉，并将此善根回向于无上正等觉，胜过前者，后者的福德更为增长。为何如此呢？因为如来安住于慈、悲、苦行、舍等。以上是所说之内容。第二种是：譬如某人得到了一块从未得到过的巨大珍宝，但又失而复得，这说明唯一专注于般若波罗蜜多的作意，以及所有作意自性皆空，因此与这些作意不分离是不可能的。如果一切法都具有这样的自性且不分离，那么就开始阻止般若波罗蜜多的增长和衰减，从而证明了不分离性。以上是所说之内容。第三种是：从“善现，菩萨摩诃萨在般若波罗蜜多中行持时，没有增长或衰减”开始，善现，这是菩萨摩诃萨们获得了不生法忍。善现，具有如此忍辱的菩萨摩诃萨是无上
English
Ḍo! Explanation of the Increase of the Manifest Realization of the Peak. Now, what is its increase? As it is said: "The beings of Jambudvipa, the merit of offering to the Buddhas, etc., are shown with various examples, and are the sixteen increases themselves." Among them, the first increase is this: With the number of sentient beings in Jambudvipa, making offerings and services to the Tathāgatas, and dedicating that root of virtue to unsurpassed, perfect, complete enlightenment, is more virtuous than showing this Prajñāpāramitā to others. Being inseparable from the Prajñāpāramitā-related mental activity is the very increase of merit. Similarly, with the number of sentient beings in the three-thousand great-thousand world realm, establishing them in unsurpassed, perfect, complete enlightenment, and dedicating that root of virtue to unsurpassed, perfect, complete enlightenment, surpasses the former, and the latter's merit increases even more. Why is that? Because the Tathāgata abides in love, compassion, asceticism, equanimity, etc. The above is what was said. The second is: For example, a person finds a great precious jewel that he has never found before, but then loses it again. This illustrates the mental activity of focusing solely on the Prajñāpāramitā, and since all mental activities are empty in nature, it is impossible to be inseparable from them. If all dharmas have such a nature and are inseparable, then one begins to prevent the increase and decrease of the Prajñāpāramitā, thereby proving inseparability. The above is what was said. The third is: Starting from "Subhūti, when a Bodhisattva-Mahāsattva practices in the Prajñāpāramitā, there is no increase or decrease," Subhūti, this is because the Bodhisattva-Mahāsattvas have obtained the tolerance of non-arising dharmas. Subhūti, a Bodhisattva-Mahāsattva who possesses such tolerance is unsurpassed.
Tibetan
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང༌། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་བར་དུ་དེ་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེས་བའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དད་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་རམ་ཅི་ལགས། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པ་དང༌། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྡ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ངན་ངོན་དང་ལྡན་པ་བཀག་པས་དེ་ལ་སློབ་པའི་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉེ་བར་ དགོད་པའི་དོན་དང་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང༌། བསམ་གཏན་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་བས་ཆོས་འདི་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་འཕེལ་བ་ཉིད་དང༌། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མན་ནན་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལ་ལྷའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འདོད་པར་སེམས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། གཞན་གྱི་གནོད་པ་བྱས་པ་རྣམས་དང་ཁམས་མི་མཉམ་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ནད་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདུན་པ་ནི་སློབ་པའི་དུས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སར་ལྟུང་བ་དང༌། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བདུད་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། ཡང་དེ་རྣམས་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཟུག་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཡང་དེ་རྣམས་སྐར་མདའ
Chinese
获得圆满正等觉佛陀的智慧和伟大智慧，以及证得一切相智的智慧是不可能的。为什么呢？因为，就像这样，直到证得无上圆满正等菩提果位之间，他都会致力于此。这是佛所说的。第四个是，世尊，为了使一切法不生，菩萨摩诃萨会被授记为无上圆满正等菩提吗？善现，不是这样的。从“不可得”开始，不可得能证悟之法和能证悟者。为什么呢？因为，于此行持的菩萨没有那样的分别念。为什么呢？因为，最高的现观对于般若波罗蜜多来说是没有分别念的。这是佛所说的。第五个是，对于般若波罗蜜多精进者，阻止了与恶劣善根相应的，因此，学习它所积累的众多功德，以及赡部洲的众生获得十善业道、禅定和无色界的等至相比，对此法精进者，功德更为增长。为什么呢？因为，在一切世间，声闻等和不善巧方便的菩萨都被其压倒，必定会从中解脱出来。这是佛所说的。第六个是，如此行持，诸天众都会心生欢喜，并且阻止了他人所造成的损害以及因诸界不调而引起的疾病等。这是佛所说的。第七个是，在学习期间，菩萨会堕入声闻等果位，或者证得无上圆满正等菩提，无论获得哪一个，三千大千世界的魔众都会感到疑惑，并且他们会被悲伤的痛苦所折磨，而且他们会像流星一样
English
It is impossible to obtain the wisdom and great wisdom of the perfectly complete Buddha, and the wisdom of knowing all aspects. Why is that? Because, like this, until one attains the unsurpassed, perfectly complete enlightenment, one will be devoted to it. This is what the Buddha said. The fourth is: World Honored One, will the Bodhisattva Mahasattva be prophesied to attain unsurpassed, perfectly complete enlightenment for the sake of all dharmas being unborn? Subhuti, it is not so. Starting from "unattainable," the dharma to be realized and the one who realizes are not perceived. Why is that? Because, the Bodhisattva who practices this does not have such discriminations. Why is that? Because, the highest realization has no discrimination for the Prajnaparamita. This is what the Buddha said. The fifth is that for those who diligently practice Prajnaparamita, the roots of evil are prevented from being associated with evil, therefore, the many merits accumulated by learning it, and compared to the beings of Jambudvipa who obtain the path of the ten virtuous actions, dhyana, and formless attainments, those who diligently practice this dharma, their merits increase even more. Why is that? Because, in all the worlds, the Shravakas and others, and the Bodhisattvas who are not skilled in means, are all overwhelmed by it and will surely be liberated from it. This is what the Buddha said. The sixth is that by practicing in this way, all the assemblies of gods will feel delighted, and it prevents the harm caused by others and the diseases caused by the imbalance of the elements. This is what the Buddha said. The seventh is that during the learning period, the Bodhisattva may fall into the stage of Shravakas, etc., or attain unsurpassed, perfectly complete enlightenment, whichever one is attained, the demons of the three thousand great thousand worlds will be in doubt, and they will be tormented by the pain of sorrow, and they will be like meteors.