Tibetan
་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་དྲུག་པ་ལས་སོ་ཞེས་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་ཡུངས་ཀར་བསམ། །འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ཡུངས་ཀར་ལ། །གསང་བའི་སྔགས་ཀྱིས་རྟག་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་གནས་བསྒོམ་མོ། །རིན་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ། །ཡུངས་ཀར་གྱི་ནི་འབྲུ་ཚོད་ཙམ། །སྣ་ཡི་རྩེ་མོར་ནན་ཏན་དུ། །རྣལ་འབྱོར་རིག་པས་རྟག་ཏུ་བསྒོམ། །ཞེས་བྱ་བ་རྡོ་རྗེའི་མདོ་གཉིས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དྲུག་གིས་ངེས་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སྲིད་པ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་དང༌། རྟོག་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་དང༌། རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང༌། སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང༌། ལྷ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྟེང་དུ་གནས་པའི་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་དབང་པོ་གཉིས་ཡང་དག་པར་སྦྱར་ནས། ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་ཁྱད་པར་གྱི་དགའ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་པདྨའི་སྣའི་རྩེ་མོར་གང་ལྟུང་བ་དེས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྣའི་རྩེ་མོར་ནི་པདྨའི་སྣའི་རྩེ་མོར། །ཡུངས་ཀར་ནི་ཐིག་ལེ། བསམ་པ་ནི་ལྟུང་བ་སྟེ་སྐད་ཀྱི་བྱིངས་དོན་དུ་མར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་རིམ་པའོ། །འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ཡུངས་ཀར་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་མའི་པདྨའི་ནང་དུ་བསྒོམས་པའི་རང་གི་ལྷའི་སྐུ་ཐིམ་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྲ་བའི་ཡུངས་ཀར་གྱི་དབུས་སུ། འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ནི་གཞལ་ཡས་ཁང་པའི་ནང་དུ་བཞུགས་པའི་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཚད་ཙམ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་རྟག་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་གནས་སྒོམ་མོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་གནས་ཡུངས་ཀར་ཉིད་སྣའི་རྩེ་མོ་ནི་ཁའི་སྣའི་རྩེ་མོར་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་ཤར་བའི་དུས་སུ་དམར་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་གཡས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ཐུན་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་འཛིན་པར་བྱ་སྟེ། རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་སྔགས་དང་རླུང་དག་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སླར་ཡང་ལོག་ཅིང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཡུངས་ཀར་ནི་ཕྲ་མོའི་ཁམས་ཏེ། དེ་ལ་འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་གསུམ། བསམ་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །ཡེ་ཤེས་མཆོག་གི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུངས་ཀར་དེ་ཡེ་ཤེས་གནས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཏེ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཞུ་བཞིན་དུ་མཛེས་པ་དང༌། སྤས་པའི་ཕྱིར་གསང་བ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ལྷ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཛྙཱ་ན་སྟེ་ཛྙཱ་ནི་རྟོགས་པ་དང་ན་ནི་དགག་པ་ལའོ། །དེ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་སྟེ་འོད་གསལ་བའོ། །དེ་ལས་འབྱུང་བའི་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་གཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པས་ཐོབ་པའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་སྐུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་འདིར་རླུང་དང་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དགོས་ན་ཡང་སྔ་མའི་སློབ་དཔོན་གྱི་བཤད་པ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དྲུག་གི་མན་ངག་བསྟན་ཏོ། །ཡུངས་ཀར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིན་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ་ནི་རླུང་ལྔ་ཉེ་བར་བསྡུ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །རིན་ཆེན་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་འགྲུབ་པ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཡུངས་ཀར་གྱི་ནི་འབྲུ་ཚོད་ཙམ། །ཞེས་བྱ་བས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་རབ་རྡུལ་གྱི་ཚད་བསྟན་ཏོ། །སྣའི་རྩེ་མོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་བཤད་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །ནན་ཏན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་མོའི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སོ། །རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྲིད་སེམས་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པའི་དུས་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུའོ་ཞེས་ཐ་ཚིག་གོ །དགོངས་པས་བཤད་པ་ནི་འགལ་ བའི་ཚིག་གི་སྦྱོར་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པའོ། །རྡོ་རྗེ་ཚིག་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལྷ་མོ་བཞིས་ཡོངས་སུ་ཞུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྙིང་པོ་ལས་ནི་སྙིང་པོ་མཆོག །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་བ་ནི། །གང་དེ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་གནས། །དེ་ནི་ལྷ་མོ་བཤད་པར་བྱ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད། །ཡུངས་ཀར་གྱི་ནི་འབྲུ་ཚོད་ཙམ། །དེ་ཡི་དབུས་ན་གནས་པའི་ལྷ། །མི་གསལ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་དང་འདྲ་བའི་ཚིག་ཕྲད་གཏན་ཚིགས་ལ་འཇུག་གོ །གང་གི་ཕྱིར་ལྷ་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དྲིས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་གསང་བ་དེ་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་ཚིག་གི་འབྲེལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང་སྙིང་པོ་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་པོ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་སྟེ་དེ་ལས་ཀྱང་སྙིང་པོ་ནི་རྫོགས
Chinese
是第六品的特徵，這是句子的剩餘部分。為了說明這一點：觀想鼻尖上的芥子，行與不行在芥子上，以秘密的咒語，恆常地修習殊勝智慧的處所。五種珍寶的顏色，芥子只有穀粒般大小，在鼻尖上認真地，瑜伽士以智慧恆常修習。這是金剛經二部的六種真如，必須明確地解釋：有輪迴的次第，以及思維之神的瑜伽，以及風的真如，以及咒語的真如，以及智慧的真如，以及諸佛完全清淨的真如。其中，位於上方的命和勤奮二者完全結合，內在自性的方便和智慧平等進入，以特殊的歡喜的力量，菩提心的明點落在蓮花鼻尖上，由此產生有情眾生的界。鼻尖即蓮花鼻尖，芥子即明點，觀想即落下，因為在語言的根本意義上是存在的，所以這是輪迴產生的次第。行與不行在芥子上，這是說在智慧母的蓮花中觀想的自生本尊融入，從同類因中產生的微細芥子中央，行與不行即在宮殿中安住的，如毛髮尖端大小的金剛持壇城，應當修習，這是恆常之神的瑜伽。殊勝智慧的處所修習，這是說三種智慧的處所，芥子本身，鼻尖即口的鼻尖，在四個壇城顯現之時，以紅色等區分，以右側等的順序，在半個時辰的時間裡執持，這是風的真如。進入等是三字的自性，因為咒語和風沒有差別，所以也將顯示咒語的真如。再次重複並解釋，芥子是微細的界，對此，行與不行是其自性的三種智慧，觀想是應當了知的，這是智慧的真如。殊勝智慧的處所，這是說
English
It is the characteristic of the sixth chapter, this is the remainder of the sentence. In order to explain this: contemplate the mustard seed on the tip of the nose, going and not going on the mustard seed, with secret mantras, constantly meditate on the place of supreme wisdom. The five colors of jewels, the mustard seed is only the size of a grain, on the tip of the nose diligently, the yogi constantly meditates with wisdom. This is the six suchness of the two Vajra Sutras, which must be clearly explained: there is the order of samsara, and the yoga of the thought deity, and the suchness of wind, and the suchness of mantra, and the suchness of wisdom, and the suchness of all Buddhas completely purified. Among them, the life and effort located above are completely combined, the skillful means and wisdom of the inner self are equally entered, with the power of special joy, the bindu of bodhicitta falls on the tip of the lotus nose, thereby generating the realm of sentient beings. The tip of the nose is the tip of the lotus nose, the mustard seed is the bindu, contemplation is falling, because it exists in the fundamental meaning of language, so this is the order of the generation of samsara. Going and not going on the mustard seed, this is to say that the self-born deity contemplated in the lotus of the wisdom mother merges, in the center of the subtle mustard seed produced from the homogeneous cause, going and not going is the Vajradhara mandala of the size of a hair tip residing in the palace, should be practiced, this is the yoga of the constant deity. Meditating on the place of supreme wisdom, this is to say the place of the three wisdoms, the mustard seed itself, the tip of the nose is the tip of the mouth's nose, at the time when the four mandalas appear, distinguished by red etc., in the order of the right side etc., holding for half a session, this is the suchness of wind. Entering etc. is the nature of the three letters, because mantra and wind are not different, so the suchness of mantra will also be shown. Repeating and explaining again, the mustard seed is the subtle realm, to this, going and not going is the three wisdoms of its nature, contemplation is what should be known, this is the suchness of wisdom. The place of supreme wisdom, this is to say
Chinese
芥子即是智慧之所在，是智慧身之自性，如帝释天之弓般美丽。为了增胜，应当修持秘密，是诸天完全清净的真如。所谓智慧，即是（藏文：ཛྙཱ་ན་，梵文天城体：ज्ञाना，梵文罗马拟音：jñāna，汉语字面意思：智），（藏文：ཛྙཱ་，梵文天城体：ज्ञा，梵文罗马拟音：jñā，汉语字面意思：智）是证悟，（藏文：ན་，梵文天城体：ना，梵文罗马拟音：nā，汉语字面意思：无）是否定。因此，无有智慧，即是光明。从那之中生出的金刚身，以摄受次第获得的金刚持大尊之身，应当修持，如是作意。如果此处需要风和咒语的真如，也因为没有超出先前上师的解释，所以宣说了六真如的口诀。为了显示那芥子的差别，说了“珍宝五种颜色”。所谓五种颜色，是五气汇聚之相。珍宝是成办寂静等事业，圆满一切所愿。 “芥子的种子大小”，显示了极其微细的微尘之量。“在鼻尖上”等，是为了阐明先前所说的意义。所谓“精进”，是以无间断之心。所谓“瑜伽智慧”，是完全了知微细的修持。所谓“恒常”，是直至获得能自在控制心之时为止，是总结语。以密意解释，是以相违之语的组合来显示真如。 “此金刚语”等，为了显示四天女请问的续部的广说，为了显示将要宣说， “从心要中，乃心要胜。 诸佛之秘密。 何者一切自性住。 彼天女当说。 五智之体性彼。 芥子之种子量。 彼之中央所住之天。 非明明显之自性。” 如是说。所谓“彼”，是与一切名称相似的词，用在论证上。因为天女你问我风的真如，因此我将为你宣说那个秘密，这是语句的关联。那又是如何呢？ “从心要中，乃心要胜。” 所谓心要，是生起次第，而从那之中，心要则是圆满。
English
The mustard seed is where wisdom resides, it is the nature of the wisdom body, beautiful like Indra's bow. For the sake of enhancement, one should practice the secret, it is the Suchness of completely pure deities. What is called wisdom is (Tibetan: ཛྙཱ་ན་, Devanagari: ज्ञाना, Romanized Sanskrit: jñāna, literal Chinese meaning: wisdom), (Tibetan: ཛྙཱ་, Devanagari: ज्ञा, Romanized Sanskrit: jñā, literal Chinese meaning: wisdom) is realization, and (Tibetan: ན་, Devanagari: ना, Romanized Sanskrit: nā, literal Chinese meaning: no) is negation. Therefore, there is no wisdom, which means it is luminous. The Vajra body that arises from that, the body of the Great Vajradhara obtained through the stages of reception, should be practiced, thus is the intention. If the Suchness of wind and mantra is needed here, it is because it does not go beyond the explanation of the previous teacher, therefore the instructions of the six Suchness are taught. To show the difference of that mustard seed, it is said, "Precious five colors." The so-called five colors are the aspect of gathering the five winds. Precious is the accomplishment of peaceful and other activities, fulfilling all desires. "The size of a mustard seed" shows the measure of extremely fine dust. "At the tip of the nose" and so on, is to clarify the meaning previously explained. The so-called "diligently" is with an uninterrupted mind. The so-called "yoga wisdom" is the complete knowledge of subtle practice. The so-called "constantly" is until the time when one obtains the ability to freely control the mind, it is the concluding statement. Explaining with intention is to show Suchness with the combination of contradictory words. "This Vajra word" and so on, in order to show the extensive explanation of the tantra inquired by the four goddesses, in order to show what is to be declared, "From the essence, the essence is supreme. The secret of all Buddhas. Whatever dwells in the nature of all. That goddess should be spoken of. The very substance of the five wisdoms. The size of a mustard seed. The deity dwelling in its center. The nature of the non-manifest manifest." Thus it is said. The so-called "that" is a word similar to all names, used in argumentation. Because goddess, you asked me about the Suchness of wind, therefore I will tell you that secret, this is the connection of the sentences. And how is that? "From the essence, the essence is supreme." The so-called essence is the generation stage, and from that, the essence is the completion.