Tibetan
འི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་སྤྱིའི་དོན་ཏོ། །རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ཕྱོགས་ནི། བདག་བྱིན་བརླབ་དང་འོད་གསལ་དང༌། །དེ་ཉིད་རིག་པས་རིམ་ཤེས་ནས། །དེ་དག་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་རིམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བདག་བྱིན་བརླབ་པ་ལས་ཅིག་ཅར་ལྷའི་རྣམ་པར་སྤྲོ་བ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་རིམ་པ་གཉིས་པ་དང་བཞི་པ་དག་གིས་གཞུག་པའོ། །དེ་དག་རིམ་སྟེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་ཤེས་ཤིང་མངོན་དུ་བྱས་ནས་ཕྱིས་རིམ་པ་ལྔ་པས་གཉིས་པོ་དེ་དག་འདུས་པ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་ཐ་མི་དད་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦས་པའོ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི། རིལ་པོར་འཛིན་དང་རྗེས་གཞིག་གིས། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་གཞིར་འཇུག་དང༌། །དེ་ལ་མཉམ་དུ་ལྔ་པ་གང༌། །དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་ནི་རྣལ་ འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ནི་གཉིས་པ་སྟེ་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པའོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་རིལ་པོར་འཛིན་པ་དང་རྗེས་སུ་གཞིག་པའོ། །རིལ་པོར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགོ་ནས་རྐང་པའི་བར་དང་དེ་དག་ཡང་མ་གོ་བོའི་བར་དུ་འོད་ཟེར་གྱི་འཁོར་ལོས་རང་བདག་ཉིད་སྣང་བ་མེད་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྗེས་གཞིག་ནི་རིམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དང་པོར་ཁམས་གསུམ་པ་སྣང་བ་མེད་པར་བྱ་ཞིང་དེ་ནས་བདག་ཉིད་སྣང་བར་མེད་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་དག་ནི་རིལ་པོར་འཛིན་པ་དང་རྗེས་སུ་གཞིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་སྟེ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱ་བ་དང་དེའི་རྗེས་ལ་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་ཤེས་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཏེ་འོད་གསལ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ལས་མཉམ་ཞིང་དུས་མཚུངས་པར་སྐད་ཅིག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཅིག་ཅར་ལྡང་བ་སྟེ། སྐུ་སྤྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་པའི་ལྷའི་སྐུ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལྷག་མ་སྟེ་མཐར་ཐུག་པའོ། །རིམ་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་དག །ཐ་དད་བྱེ་བྲག་མེད་ཤེས་ནས། །གང་དུ་ཡང་དག་འདྲེས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཟུང་འཇུག་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དོན་དམ་ནི་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ཀམྦ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཀྱང༌། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་མེད་པའི། །རྣམ་རྟོག་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ནི། །ལོག་པར་བྱེད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པར་གནས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ལས་ལོགས་ ཤིག་ཏུ་དོན་དམ་པ་ནི་མི་དམིགས་ཏེ་དོན་དམ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དོན་དམ་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཆོས་ཅན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང༌། བུ་རམ་གྱིས་ནི་མངར་དང་མེའི། །ཚ་བ་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །སྟོང་པ་རང་བཞིན་ཡིན་པར་འདོད། །བྱས་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་བཞིན། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང༌། གཟུགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའོ། །གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་དག་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཤེས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་དུ་ཡང་དག་པར་འདྲེས་ཏེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་སྤྱིའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་དག་ནི་བསྐྱེད་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་དག་སྟེ་དེ་དག་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཤེས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཡང་དག་པར་འདྲེས་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་བཞི་སྟེ། འདི་ཉིད་ལས། ཇི་སྲིད་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པ། །དེ་སྲིད་དང་པོའི་ལས་ཅན་ཡིན། །ཞེས་གང
Chinese
的体性是自性，是共同的意义。圆满次第方面是：自身加持与光明，以智慧次第了知彼，彼等聚合为何者，彼即双运次第也。如是说，自身加持而刹那生起天之相，乃是世俗谛之自性。光明之名为，彼亦以次第第二与第四而摄持。彼等次第，知晓随顺与不随顺之因与果并现证之后，后以第五次第使二者聚合，成为一体且无有差别者，彼即名为双运之次第，此乃隐秘之义。现证菩提次第之方便方面是：以圆满执持与随坏灭，如是即以真如为基而入，于彼同时第五者，彼即是双运。如是说。现证菩提之次第，瑜伽士之方便有二，即手印次第与三摩地次第。其中，三摩地次第有两种，即圆满执持与随顺坏灭。所谓圆满执持，即从头至脚，乃至彼等亦不觉知之间，以光芒之轮使自身显现消失。其后之随坏灭，即以彼次第首先使三界显现消失，之后使自身显现消失，此即是圆满执持与随顺坏灭之三摩地。以彼等三摩地，以真如之基，即一切皆空性之自性而趣入现证菩提，且瑜伽士亦应随顺趣入彼之自性，于彼之后知晓此乃胜义之方面而非世俗，如梦幻般了知后，为利有情故，从彼即光明彼性之中，平等且同时以刹那间二三摩地之离于分别之心而刹那生起，何为身之幻化，彼即双运，乃从二三摩地之因所生之
English
Its nature is self-nature, which is the common meaning. The aspect of the Completion Stage is: Self-blessing and luminosity, Knowing them in order with wisdom, Whatever is the union of those, That is the stage of union. Thus it is said, From self-blessing, the instantaneous arising of the form of a deity is the nature of conventional truth. The name "luminosity" is also held by the second and fourth stages in that very state. Those stages, knowing and realizing the causes and effects that are in accordance and not in accordance, later, with the fifth stage, those two are united, becoming one and undifferentiated, that is called the stage of union, which is hidden. The means of the aspect of the stage of manifest enlightenment are: By holding completely and subsequent destruction, Thus entering the basis of suchness, And what is the fifth simultaneously with that, That is union. Thus it is said. The stage of manifest enlightenment, the means of yogis are two, namely the stage of mudra and the stage of samadhi. Among them, there are two types of samadhi stage, namely complete holding and subsequent destruction. Complete holding means that from head to toe, and even without being aware of them, the wheel of light makes the self-appearance disappear. After that, subsequent destruction is that in that order, first the three realms are made to disappear, and then the self-appearance is made to disappear, which is called the samadhi of complete holding and subsequent destruction. With those samadhis, one enters manifest enlightenment with the basis of suchness, that is, the nature of emptiness of all, and the yogi should also follow and enter into that nature, and after that, knowing that this is the aspect of ultimate truth and not conventional, knowing it like a dream, for the sake of benefiting sentient beings, from that, that is, from the nature of luminosity, equally and simultaneously, in an instant, with the mind free from the conceptualization of the two samadhis, arising instantaneously, whatever is the emanation of the body, that is union, which arises from the cause of the two samadhis.
Chinese
应当说这是究竟的剩余之词。从其他的次第来说：世俗与胜义，知其无有差别后，于何处完全融合，那便称为双运。如是说，所谓世俗，即是于有分别的识前显现的瓶等分别。胜义则是依凭殊胜道，遣除能取与所取分别者，如堪布阿瓦达拉说：无有其他分别之，分别即名曰世俗，彼分别即是，能破之世俗。彼等虽以轮回与涅槃之差别而安立为各别，然于胜义中则无有差别而住。胜义谛不是在世俗之外可以见到的，因为胜义谛是事物唯一的法性。而且，它与胜义谛不是他体的，因为在法性之外是见不到有法者的。在《菩提心释》中也说：如蔗糖之甜味，与火之热性是自性一样，如是诸法之空性，亦应知为自性。如造作性与无常性一般，若无则定不生。以及《般若波罗蜜多经》中也说：色自性为空。色即是空。空性亦非异于色。色亦非异于空性等等。如是，了知世俗与胜义无有差别后，于何处三摩地中完全融合，成为一体，无有差别，那便应说为双运，这是总义。或者，世俗与胜义即是生起次第与圆满次第，了知彼等无有差别后，瑜伽士于何处三摩地中完全融合，那便应说为彼之双运。或者，世俗之金刚念诵等四种次第，于此中说：如是具有修习，彼时是最初之业者。
English
It should be said that this is the ultimate remaining word. From another order: Conventional and ultimate, Knowing they are without difference, In what place they are completely merged, That is said to be union. Thus it is said, what is called conventional is the appearance of vases and so on to the consciousness with distinctions. Ultimate is that which, relying on a special path, eliminates the distinctions of grasper and grasped, as Kambala Avadhutipa also said: Without other distinctions, Distinction is called conventional, That distinction itself is, The conventional that destroys. Although they are established as distinct by the difference of samsara and nirvana, yet in the ultimate they abide without difference. The ultimate is not seen apart from the conventional, because the ultimate is the only nature of things. Moreover, it is not different from the ultimate, because the subject of the law is not seen apart from the nature of the law. In the commentary on the Mind of Enlightenment, it is also said: Just as the sweetness of sugar cane, And the heat of fire are its nature, Likewise, the emptiness of all things, Should be known as its nature. Like fabrication and impermanence, If there is no, then it will certainly not arise. And in the Perfection of Wisdom Sutra it is also said: Form is empty by its very nature. Form itself is emptiness. Emptiness is also not other than form. Form is also not other than emptiness, and so on. Thus, knowing that conventional and ultimate are without difference, in what samadhi they are completely merged, becoming one, without difference, that should be said to be union, this is the general meaning. Or, conventional and ultimate are the generation stage and the completion stage, knowing that they are without difference, in what samadhi the yogi completely merges, that should be said to be their union. Or, the four stages of the conventional vajra recitation and so on, in this it is said: Thus possessing practice, At that time is the first worker.