Tibetan
་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་འབྱུང་བའོ། །ལམ་ནི་སྐུ་དང་ཐིག་ལེ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ལ་དམིགས་པ་ལུགས་ལས་བཟློག་པའོ། །དཔེའི་སྣང་བ་ནི་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དང༌། མུན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་གསུམ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དུས་ལ་ལྟོས་པ་དང༌། ཕོ་དང་མོའི་རྟེན་ལ་ལྟོས་པ་དང༌། དབང་པོའི་རྟེན་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེ་ལ་དུས་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་འཁྲུལ་བ་ཡང་རིམ་གྱི་འབྱུང་ངོ༌། །ཕོ་དང་མོའི་རྟེན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་བརྒྱ་དང་བཅུ་ཕྲག་ལྔ་དང་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་གོ་སླའོ། །དེ་ཡང་གང་ལས་ཤེས་ཞེས་སམ་ཉིས་གྱུར་ནས་དྲིས་པ་དང༌། ལན་དུ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་གང་དང་གང་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དང་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དབང་པོ་ནི་དབང་པོ་ལྔའོ། །ཡུལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །དབང་པོ་དང་ཡུལ་གཉིས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ །སྐྱོབ་བ་ནི་ངན་འགྲོ་སྲིད་པ་ལས་སྐྱོབ་པའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་གང་ལས་ ཉོན་མོངས་པ་གང་འབྱུང༌། །འོན་ཏེ་མི་འབྱུང་ན་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་ནི་རྩ་བ་སྟེ་ས་བོན་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བས་འབྲས་བུ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་གཞན་འབྱུང་བས་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བའི་དབྱེ་བ་སྟེ། འདི་བསྡུས་ན་ནི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བར་འདུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལོག་པར་སྤྱད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དཔེའི་སྣང་བ་དོན་དང་བཅས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་དང་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་གིས་སྙིང་གའི་ཐིག་ལེ་ལ་བློ་གཏོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་དཔེ་ནི་ཉི་མའི་སྣང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་གི་འོད་ཀྱིས་གང་ལ་ཁྱབ་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྣང་བ་ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡུལ་དང་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་སྟེ། མཚམས་ཀྱི་མུན་ནག་གི་དཔེ་དགོད་པ་སྟེ། འདིར་ཐམས་ཅད་ཐིག་ལེ་གཅིག་གི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནས་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་བཤད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའོ། །རྣམ་པ་མེད་པ་ནི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའོ། །འགྲོ་དང་འོང་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་པ་སྟེ། གང་ལ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དེ་ནི་སེམས་ཉིད་འོད་གསལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་སེམས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་འདྲི་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་ཉིན་དང་མཚན་དུ་ལུས་ལ་སྤྲོ་ཞིང་སྡུད་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཉིན་དང་མཚན་དུ་ཡུལ་ལ་སྤྲོ་ཞིང་སླར་སྡུད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །གང་ཞིག་འདིར་མེ་ལ། ཚེ་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་སེམས་གང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་མི་རིགས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སུ་ཞིག་ནི་སེམས་པ་མེད་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་དོན་ལ་སེམས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་སུ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ནི་འདིར་སེམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་རང་བཞིན་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང༌། ལྟ་བ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་དྲིས་པ་དང༌། དེ་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ཡང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་སྨྲས་པ་ཞེས་པ་ནི་ལན་འདེབས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་རྒྱན་ནོ། །སྣང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་ཡུལ་དང་བཅས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཤད་དོ། །རླུང་གི་ཁམས་དང་ལྷན་ཅིག་མེ་ལ་ཚེ་བྱེད་ཅེས་པ་ནི། རླུང་ལ་ཤེས་པ་ཞོན་ནས་དེས་མེལ་ཚེ་བྱེད་པའོ། །རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཟུགས་མེད་པ་སྟེ། གཟུགས་རགས་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེའི་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཡོ་ཞིང་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ནི་ཡང་བ་ཉིད་དང་གཡོ་བ་ཉིད་དང༌། རང་ལ་ཡོད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །ངེས་གཞན་ལ་དེ་ལྟ་བུ་བྱེད་པའི་ལས་སོ། །དེ་གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཏེ། གང་གི
Chinese
自性及俱生。道在于身和明点等。果是针对胜义谛和世俗谛二者，而从规律中逆转。譬喻的显现如月亮和太阳，以及黑暗等。于此当说三种错觉的显现，其中也有三种相：依赖于时间，依赖于男女的所依，依赖于根的所依。其中依赖于时间，如逐渐的错觉，如从微细至微细等次第产生。依赖于男女的所依是一百六十。依赖于眼等根的是一百一十五和六。其他容易理解。又从何而知，或者重复提问，回答说如《密集外续》所说等，提到从缘起的是什么和什么，即是境和分别念那个和那个。根是五根。境是色等。从根和境二者所生的是六识聚。救护是从恶趣轮回中救护。此外，从什么自性中 产生什么烦恼？如果不是产生，那为什么说是错觉呢？提到从八十种自性等，其中八十种自性是根本，如种子一般。九十八种烦恼是愤怒等，此是从彼所生，如果实一般。从彼之外产生六十二种见，是坏聚见的区别，此若归纳则会归于坏聚见。那会变成什么呢？以邪行的力量会转生到三种恶趣。之后为了显示具有意义的譬喻显现，是智慧和空性的智慧。为了显示彼之譬喻，如月亮一般，凡是以心专注于心间明点者，就称彼为彼。方便的智慧是显现增长的智慧。彼之譬喻如太阳的显现一般，凡是以光芒遍布何处者，就称彼为彼。显现近获得的智慧是获得对境和心的自在，是边际黑暗的譬喻。
English
Arising with self-nature and co-emergence. The path lies in the body and bindu, etc. The result is to target both the ultimate truth and the conventional truth, and to reverse from the rule. The appearance of metaphors is like the moon and the sun, and darkness, etc. Here, three kinds of illusory appearances should be explained, and there are also three aspects: depending on time, depending on the support of male and female, and depending on the support of the senses. Among them, depending on time, such as gradual illusions, such as the gradual occurrence from subtle to subtle. Depending on the support of male and female is one hundred and sixty. Depending on the senses such as the eyes is one hundred and fifteen and six. The rest is easy to understand. Also, from what is it known, or asked repeatedly, the answer is as stated in the Outer Tantra of Guhyasamaja, etc., mentioning what and what arises from conditions, that is, the object and the discrimination that and that. The senses are the five senses. The objects are form, etc. What arises from the two, the senses and the objects, is the six aggregates of consciousness. Salvation is to save from the evil realms of samsara. Furthermore, from what self-nature does what afflictions arise? If it does not arise, then why is it called illusion? Mentioning from eighty kinds of self-nature, etc., among them, the eighty kinds of self-nature are the root, like a seed. The ninety-eight afflictions are anger, etc., this is born from that, like a fruit. From that, sixty-two kinds of views arise, which are the distinctions of the view of the aggregates of destruction, and if this is summarized, it will be included in the view of the aggregates of destruction. What will that become? By the power of wrong practice, one will be reborn in the three evil realms. Then, in order to show the metaphorical appearance with meaning, it is wisdom and the wisdom of emptiness. In order to show the metaphor of that, like the moon, whoever focuses on the bindu in the heart, that is called that. The wisdom of means is the wisdom of the growth of appearance. The metaphor of that is like the appearance of the sun, whoever is pervaded by light, that is called that. The wisdom of near attainment of appearance is to obtain freedom over objects and mind, it is the metaphor of marginal darkness.
Chinese
是光，此處一切轉變成一個明點之相者，就稱之為彼。然後宣說光明之智慧。三種識已於前述說。若是問是何種相？具虛空之體性者，即與虛空相似。無相者，即遠離所緣之相。遠離去來者，即無有去來，凡是具有所緣與遠離所緣及遠離相者，就稱之為彼。如是之心即是心性光明，如是心於勝義中是無生無滅之自性，若是問如何能成辦事業？為了顯示此，如何於日夜於身上舒放與收攝耶？此乃為何日夜於境上舒放而又收攝之同義詞。何者於此火上，作生命者，意指凡是能遣除心之種種分別等怖畏者，是不應理的。為何呢？因為心是遠離能取所取之故。誰是使無心者，意指事實上，作意者又是誰呢？因為是遠離彼之相之故。以貪與離貪等，若心是無自性，如何從彼生出自性及煩惱與見解等耶？如是提問，彼等一切，即使心是無自性，然卻能生起之故。金剛阿闍梨說者，是給予答覆。識等已述說完畢。然字是不相符之莊嚴。具有顯現者，即具有對境，此是於世俗諦中宣說。風界與火作生命者，意指風乘於識，而彼作火之生命。風之體性又是如何呢？是無色，即遠離粗色之相。為了顯示彼之作用，搖動與生起等，顯示輕與動，自性即是體性。決定於他者，如是作之是作用。從何得知耶？從隨念而知，凡是。
English
Is light, here all that transforms into the aspect of a single bindu is called that. Then the wisdom of luminosity is explained. The three consciousnesses have already been described above. If asked, what kind of aspect is it? That which possesses the nature of space is similar to space. That which is without aspect is devoid of the aspect of an object of focus. That which is free from going and coming is without going and coming. Whatever has an object of focus, is free from an object of focus, and is free from aspect, is called that. Such a mind is the mind itself, luminosity. Thus, if the mind in ultimate truth is of the nature of unborn and unceasing, if asked how it can accomplish activities, in order to show this, how does it expand and contract on the body day and night? This is a synonym for why it expands on objects and then contracts again day and night. Whoever here on fire, That which makes life means that it is unreasonable to dispel the fears of various discriminations, etc., of the mind. Why? Because the mind is free from grasping and being grasped. Who is the one who makes the mind absent? It means that in fact, who is the one who makes the mind? Because it is free from that aspect. With attachment and detachment, etc., if the mind is without self-nature, how can self-nature, afflictions, and views, etc., arise from it? Thus asked, all of them arise even though the mind is without self-nature. What the Vajra Acharya says is giving a reply. Consciousness, etc., have been described. The word 'but' is a decoration of incongruity. That which has appearance is that which has an object, this is explained in conventional truth. The wind element and fire make life, which means that the wind rides on consciousness, and it makes the life of fire. What is the nature of wind like? It is formless, that is, it is free from the aspect of coarse form. In order to show its function, moving and arising, etc., showing lightness and movement, self-nature is the nature. Determining in others, doing so is the action. How is that known? From inference, whatever.