Tibetan
ཅས་པའོ། །ཁམས་ཕྲ་བ་ཞེས་པ་ལ། འོད་གསལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །སྣང་བ་མཆེད་པ་ ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་འམ་ཅིག་ཅར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་དེ་ལས་འབྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ལ་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་དམ། རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པའི་འོད་ཟེར་ལྔ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་རྒྱུ་བ་དང་རྣམ་པར་རྒྱུ་བ་དང་ཡང་དག་པར་རྒྱུ་བ་དང༌། རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་དང་ངེས་པར་རྒྱུ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ལག་གི་རླུང་ལྔ་སྟེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སྦྲུལ་དང་རུས་སྦལ་རྩངས་པ་དང༌། །ལྷ་སྦྱིན་དང་ནི་གཞུ་ལས་རྒྱལ།། ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་རྣམས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ནི་ཡུལ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་འཇུག་གོ །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་སོ་སོར་སྡུད་པ་དང་བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་དག་གིས་ཡུལ་དང་དབང་པོའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །ཇི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་མཐོང་བ་རེག་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་བཞིན་མཐོང་སྟེ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མི་གནས་པས། །སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་མཚོན་པར་བྱ། །དབང་པོ་གང་དང་གང་ལམ་གྱིས། །དེ་དང་དེ་ཡི་རང་བཞིན་འགྲོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་སྦྱོར་བ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ལྷ། །གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དེ་བཞིན་དྲི། །རོ་དང་རེག་བྱ་ཉིད་དག་ལ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ནི། །སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་མཚོན་པར་བྱ། །འདིར་ནི་མང་པོ་སྨོས་ཅི་དགོས། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར་དེ་ཉིད་ལ། །གང་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པས་དམིགས་པའི། དེ་དེ་སྒྱུ་མ་བཞིན་གཞན་མིན། །ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །ཡུལ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་ནི་སོ་སོར་སྡུད་པའི་རིམ་པས་གཟུང་སྟེ། བསམ་གཏན་གྱི་རིམ་པས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། ཁྲག་དང་ཤ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་ཀྱང༌། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཁོང་སྟོང་མེད། །ཤ་དང་རུས་པ་ཁྲག་ཀྱང་མེད། །ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་དང་མཚུངས་པའི། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད། །སྐུ་ལ་སྙུན་དང་མི་གཙང་མེད། །བཀྲེས་དང་སྐོམ་པ་མི་སྲིད་དེ། །ཁྱོད་ ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་བསྟན་པར་མཛད། །ཅེས་འབྱུང་ངོ༌། །དབང་པོ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དྲི་ཟའི་སེམས་ཅན་གཟུགས་དང་དབང་པོ་ཕྲ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མའི་སྐུ་ཡང་གཟུགས་དང་དབང་པོ་ཕྲ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་པོ་ཚང་བའི་དྲི་ཟ་ནི། །དེ་ཉིད་དྲི་ཟའི་སེམས་ཅན་ཏེ། །རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཞེས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྐུའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བར་འཇུག་ཅིང་ཞེས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་དཀྱིལ་ནི་སྙིང་པོའོ། །དེ་ལེན་ཞིང་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པའམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པས་ཡང་དག་པའི་མཐར་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་རིམ་པ་བཞི་པས་འོད་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །སྐད་ཅིག་མའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཅིག་ཅར་དུ་སྤྲོ་བའོ། །རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་སྐུ་ཞེས་པ་ལ་རྡོ་རྗེ་སྐུའི་རྣམ་གྲངས་ཅན་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་སོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་གི་དབུས་སུ་ཞེས་པ་ནི། སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་རོ་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ལ། དེ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་དང་བརྟགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་སྔགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའོ། །བདག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་རང་གི་སྐུའོ། །ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱའོ། །དེས་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་རིམ་པ་བསྟན་པའོ། །རིམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་གྱི་རྫོགས་པའི་རིམ་པས་སོ། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པར་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲུག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྐུའོ། །བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བའི་དབྱེ་བས་ཞེས་པ་ནི་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །རང་གི་བདག་ཉིད་བསྐྱེད་པ་ལ། །ཞེས་པ་ནི་སྤྲོས་ནས་སོ། །བདག་གི་དོན་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་ཀྱང་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྐུ་རྫོགས་པའི་རིམ་པས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ལས་འབྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ལྷའི་སྐུའོ། །འདི་ཉིད་ནི་རིམ་པ་ལྔའི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པའོ། །བརྟེན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུངས་ཏེ་ནི་སྡུད་པ་པོའི་ཚིག་ཅེས་ལྷག་མའོ། །འོད་གསལ་བའོ་ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་པ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིམ་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའམ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པས་ཐོབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱས་ནས་སོ། །བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་ཞེས་པ་ལ་རྫོགས་པའི་རིམ་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ནམ་རྡོ་རྗེའི་སྐུའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིའི་དོན་ནི་བཤད་པའི་རྒྱུད་ལས་ཞེས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བའི་རྒྱུད་ལས་སོ། །ཨོཾ་ནི་དང་པོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ། དེ་ནི་ཨོཾ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྷརྨ་ཞེས་བྱ་གཉིས་པའོ། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཏེ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་སོ། །དྷཱ་ཏུ་ཞེས་བྱ་གསུམ་པར་བཤད། །ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ནི་མི་བསྐྱོད་པའོ། །སྭ་བྷཱ་བར་གྲགས་བཞི་པའོ། །ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནོ། །ཨཱཏྨ་ཀོ྅ ནི་ལྔ་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལས་ཐམས་ཅད་པ་སྟེ་དོན་ཡོད་པར་གྲུབ་པའོ། །ཨ་ཧཾ་དུ་གྱུར་དྲུག་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ནི་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྔགས་ནི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པའོ། །འདི་བརྗོད་ནས་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲུག་གི་མོས་པ་བྱས་ནས་སོ། །རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་ཀྱང༌། དབང་པོ་
Chinese
如是。所谓细微界者，即是光明之自性。显现增盛等次第，或以顿入之瑜伽，由此生起之圆满次第是也。所谓一切事物之本体者，即是坚固与动摇之自性，或自与他之相续，以幻化之十二譬喻而近似显示之自性也。所谓流布等五光者，即是流布、遍流布、正流布、极流布与决定流布，此为分支之五气，非如字面所示，故于金刚门名为大瑜伽续中云：“蛇与龟、鳄鱼，天授与弓胜。”如是出也。彼等之光芒，乃为取境之故，眼等诸根得以进入。与彼等相应者，即以各别摄持与禅定之支分，与境及根之邻近行持相应，是为此等词句之意。如是云：“凡所见所触，一切如幻而见，不滞于世俗，故如幻而显示。任何根之道路，即行彼之自性。未入等持之结合，即诸佛之自性天。色与声及如是香，味与触之自体上，眼等之进入，如幻而显示。于此何须多言，金刚乘中于彼，凡瑜伽士所缘者，彼彼如幻非他。”如是出也。于诸境邻近受用者，即以各别摄持之次第而执持，以禅定之次第而获得清净者是也。所谓五根者，即眼等也。所谓以彼等庄严者，即具有如幻之根，而非血与肉等之自性也。于《分别》中亦云：“汝之身无空隙，无肉与骨血，如虚空之彩虹，汝之身乃显示。身无疾病与不净，无饥渴之可能，汝为令世间进入故，世间为……”
English
Thus it is. The so-called subtle realm is the very nature of luminosity. The stages of manifestation and increase, or the perfection stage arising from the yoga of sudden entry, is what is meant. The so-called essence of all things is the nature of stability and movement, or the nature of self and other continuums, closely represented by the twelve similes of illusion. The so-called five rays of light, such as flowing, are flowing, pervasive flowing, correct flowing, extreme flowing, and definite flowing. These are the five branch winds, not literal, hence in the Vajra Gate, in the great yoga tantra it says: "Snake, turtle, crocodile, Deva-given and bow victorious." Thus it appears. The rays of those, for the sake of grasping objects, the senses such as the eyes are able to enter. Being in accordance with those, is to be in accordance with the separate holding and the branches of meditation, and the close conduct of objects and senses, this is the meaning of these words. As it is said: "Whatever is seen and touched, all is seen as illusion, not dwelling in the conventional, therefore display as illusion. Whatever path of the senses, that is the nature it goes. The union not placed in equipoise, is the divine nature of all Buddhas. Form, sound, and likewise smell, taste and touch themselves, the entry of the eyes and so on, display as illusion. Here, what need is there to say much, in the Vajra Vehicle, in that, whatever is meditated upon by the yogi, that is illusion, not other." Thus it appears. To closely enjoy objects, is to hold onto the stages of separate holding, and to obtain purity through the stages of meditation. The so-called five senses are the eyes and so on. The so-called adorned by those, is to have senses like illusion, and not the nature of blood and flesh and so on. In the Differentiation it also says: "Your body has no emptiness, no flesh and bones and blood, like a rainbow in the sky, your body is displayed. The body has no sickness and impurity, no possibility of hunger and thirst, you are for the sake of the world entering, the world is..."
Chinese
示现调伏。如是说。所谓“因为具足诸根”是指，如同乾闼婆众生具有微细的色身和诸根一般，幻化之身也具有微细的色身和诸根。具足诸根的乾闼婆即是彼乾闼婆众生，金刚身也是如此。如是说。所谓“如是之相”是指如幻之身。所谓“明亮地进入佛之坛城”中，佛是指如来等，坛城是指心要。因为彼坛城能摄取和执持，所以是佛之坛城。是法界、如是、般若波罗蜜多、真实之边、法性之自性光明等的同义词。所谓“进入其中”是指通过手印次第或三摩地次第进入真实之边。如是，通过“自性”等语，以对自我的加持，进入具有四种次第之特征的身光明中。刹那间的识是指瞬间的舒展。所谓“大金刚持之身”是指具有金刚身之名称的，吉祥金刚萨埵的大手印之形相。所谓“在轮回和涅槃的中央”是指，具有轮回和寂灭味道相同之自性。所谓“远离有和无之边”是指，这仅仅是略微的表示，远离有和无、事物和非事物、常和断、世俗和胜义、分别和圆满、咒之身和智慧之身，方便和智慧、空性和慈悲等的分别。所谓“自性”是指自己的身。对于所知之境应当随念。因此，这是在显示双运的次第。通过“此次第本身”等语，是以具有金刚念诵等次第之特征的圆满次第。所谓“毗卢遮那等”是指六如来的大手印之身。所谓“以如是想法的差别”是指通过愚痴等烦恼习气的差别之门。
English
Manifested the teachings. Thus it is said. The reason for "being complete with faculties" is that, just as the Gandharva beings possess subtle forms and faculties, so too does the illusory body possess subtle forms and faculties. The Gandharva who is complete with faculties is that very Gandharva being, and the Vajra body is also the same. Thus it is said. The meaning of "such an appearance" refers to the illusory-like body. In "entering clearly into the mandala of the Buddha," Buddha refers to the Tathagatas, and mandala refers to the essence. Because that mandala can gather and hold, it is the mandala of the Buddha. It is synonymous with the realm of Dharma, suchness, Prajnaparamita, the ultimate reality, and the self-luminous nature of Dharmata. "Entering into it" means entering into the ultimate reality through the sequence of mudras or the sequence of samadhi. Thus, through words such as "self," by blessing oneself, one enters into the self-luminous body that has the characteristics of the four stages. Momentary consciousness is the instantaneous unfolding. "The body of the Great Vajradhara" refers to the form of the Great Mudra of glorious Vajrasattva, which has the name of Vajra Body. "In the center of samsara and nirvana" means having the nature of equal taste of samsara and peace. "Being free from the extremes of existence and non-existence" is only a slight indication, being free from the distinctions of existence and non-existence, things and non-things, permanence and annihilation, conventional and ultimate, imputation and perfection, the body of mantra and the body of wisdom, skillful means and wisdom, emptiness and compassion, and so on. "Self" refers to one's own body. One should recollect what is to be known. Therefore, this is showing the stage of union. Through "this very sequence" and so on, it is the completion stage characterized by the sequence of Vajra recitation and so on. "Vairochana and so on" refers to the Great Mudra body of the six Tathagatas. "By the differentiation of such thoughts" means through the door of differentiation of the habitual tendencies of afflictions such as ignorance.
Chinese
生起自性时，这是广说的。所谓“做自利之事”，仅仅是略微表示，其隐含之意是也要做利他之事。因此，通过“因此”等语句，揭示了应以圆满次第来观修毗卢遮那佛等大印之身。所谓“大金刚持瑜伽”，是指从圆满次第中生起的大金刚持之天身。这本身是通过五次第而圆满的。所谓“为了依止”，是为了使法界之自性成为六如来的自性。所谓“已说”，是结集者的剩余之词。所谓“光明”，是因为一切事物皆是其自性。所谓“三摩地”，是指通过远离一切戏论的清净心次第，来获得或证得现证菩提的次第。所谓“于彼专注”，是指在观修之后。所谓“彼生起”，意思是说应以圆满次第来成就智慧身之自性或金刚身之自性。此义出自所说之续部，即金刚鬘续。 “嗡是首先应知的”，这是指毗卢遮那佛，因为其从嗡（藏文：ཨོཾ，梵文天城体：ॐ，梵文罗马拟音：oṃ，汉语字面意思：嗡）中生出。“达磨是第二”，这是指八万四千法蕴的清净自性之金刚法，即无量光佛。“达都说是第三”，这是指一切法之自性，法界清净之体性，即不动佛。“萨婆瓦被称为第四”，这是指虚空界之自性，宝生佛。“阿特玛是第五”，这是指一切之自性，即一切具足者，是不空成就佛。“认为是阿吽所变之第六”，这是指能摄集五如来之相者，即大金刚持之义。明咒是具有使一切根与识清净之特征的观修之相。所谓“念诵此”，是指在对六如来生起信解之后。在后部续中也说，根