Tibetan
རྣམས་ཤེས་རབ་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་ཅིང༌། ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་ཤེས་པ་དྲུག་པ་རྣམས་མི་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་བཞིན་དུ་ལོགས་པ་མེད་ཀྱི་འདས་མ་ཐག་པ་ཁོ་ནའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱི་མ་སྐྱེད་ ༄། །པའི་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོར་བརྗོད་ཅིང་དེའི་བྱེ་བྲག་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པ་དང་དེའི་ཡུལ་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་མེད་དག་ནི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་དེའི་ཡུལ་དག་སྟེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་དག་གོ །སེམས་བྱུང་རྣམས་ཀྱང་སེམས་རྣམས་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གསུངས་པ། སེམས་ལས་སེམས་བྱུང་གཞན་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །རྟོག་པ་ཅན་དག་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དག་གོ །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནི། འཆད་དང་མཚམས་སྦྱོར་འདོད་ཆགས་བྲལ།། ཉམས་དང་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་རྣམས། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནར་འདོད། །ཅེས་པའི་རིགས་པ་ལས་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་པས་ཕན་འདོགས་བྱེད་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་བྱ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བླ་ན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་སྔར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །གང་ཡིད་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདིར་དངོས་པོའི་གྲོང་ཁྱེར་མ་ལུས་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དོན་དུའོ། །དེ་ལྟར་ནི་རབ་ཏུ་འབྲེལ་པ་འདིས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་རྣམས་གསུངས་ཤིང༌། དེ་རྣམས་ཁོ་ན་སྡུད་པ་ལས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་འདུས་པ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །ཁམས་གསུམ་པ་ཡང་དེ་རྣམས་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཙམ་ཁོ་ན་སྟ་དེ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོར་གསུངས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །ཞེས་སོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་དུ་གསུངས་པ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་བཟློག་དོན་དུ། །ཕུང་པོ་ཁམས་སོགས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་ཙམ་རྣམ་གཞག་པས། སྐལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཤིག། ཅེས་སོ། །སེམས་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཞེས། །ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་བསྟན་པ། །བྱིས་རྣམས་སྐྲག་པ་སྤང་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མིན། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ ༄། །ན། གསུངས་པ་གཉིས་རྣམ་དཔྱད་ལས་ཞེས་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་
Chinese
将诸识安立为五种智慧的自性。如果问：如何不述说境、根和第六识？答：意根不像眼等根一样是分离的，仅仅是刚过去的识，是产生后续识差别的自性，因此称为意根，它的差别是心和心所、相和它的境、以及意识。如此，无分别者是意根和它的境，是五根识的自性。心所也并非与心不同。如是说：心所非异于心。如是说。有分别者是意识的自性。意识是：断绝和连接，离贪欲，衰败和死亡、转生诸有，都认为是意识。由于这个道理，因为是主要的，所以是享用者，以享用者来利益。不是安立为智慧的体性。先前安立的无上智慧，仅仅存在于意识中。所说的意，在此是为了周遍观察一切事物之城。如此，通过这种联系，讲述了十八界，仅仅是这些的集合就是十二处，非常集合的就是蕴。三界也仅仅是这些。那也仅仅是唯心，如《楞伽经》中所说：诸佛子，如此，三界唯是心。如是说。圣者龙树足也在《菩提心释》中说：为遮止我执故，说蕴界等，彼亦唯是心安立，大福德者能摧毁。如是说。心也是世俗谛，如彼经中所说：诸佛所说一切唯是心，为使孩童舍弃恐怖故，彼非真实性。如是说。如果问：如何心非真实性？答：所说二种观察，即有事和无事的自性。
English
The various consciousnesses are established as the nature of the five wisdoms. If you ask, how is it that the six objects, faculties, and consciousnesses are not spoken of? The answer is: the mind faculty is not separate like the eye and other faculties, but only the immediately past consciousness is the nature of generating the subsequent distinction of consciousness, therefore it is called the mind faculty, and its distinctions are mind and mental factors, aspects and their objects, and consciousness. Thus, the non-conceptual ones are the mind faculty and its objects, which are the nature of the five sense consciousnesses. Mental factors are also not different from the minds. It is said: Mental factors are not different from the mind. So it is said. The conceptual ones are the nature of consciousness. Consciousness is: cutting off and connecting, being free from desire, decay and death, transmigration, all are considered to be consciousness. Because of this reason, because it is the main one, it is the enjoyer, and benefits by the enjoyer. It is not established as the nature of wisdom. The supreme wisdom that was previously established exists only in consciousness. What is said as mind, here is for the purpose of thoroughly examining the entire city of things. Thus, through this connection, the eighteen realms are spoken of, and the collection of only these is the twelve sources, and the very collection is the aggregates. The three realms are also only these. That is also only mind, as it is said in the Lankavatara Sutra: O sons of the Victorious Ones, thus, the three realms are only mind. So it is said. The noble Nagarjuna also said in the Bodhicitta Explanation: To avert the clinging to self, the aggregates, realms, etc. are taught, that is also only mind established, those with great merit can destroy. So it is said. The mind is also conventional truth, as it is said in that same text: All that the Buddhas have said is only mind, to make children abandon fear, that is not the true nature. So it is said. If you ask, how is it that the mind is not the true nature? The answer is: the two kinds of observation that are spoken of, that is, the nature of things and non-things.
Tibetan
རྣམ་པར་བརྟག་པ་ལས་སོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་པོའི་སེམས་དོན་དམ་པར་ཡོང་ངོ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། རྣམ་དཔྱོད་ཅེས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་དཔྱོད་དུ་འཇུག་གོ་ཞེས་པས་རྣམ་དཔྱོད་དེ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་པོའི་རྣམ་ཤེས་ནི་དེར་ནི་སྟེ། གཉིས་རྣམ་དཔྱད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འཕགས་པ་ཞི་བ་ལྷའི་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། །དཔྱད་བྱ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་དང༌། རྣམ་དཔྱད་ལ་ནི་རྟེན་ཡོད་མིན། །རྟེན་མེད་ཉིད་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་སྟེ། །དེ་ཡང་མྱ་ངན་འདས་པར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་ལ། །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པར། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞིའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བར་ཡང་གསུངས་པ། འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀུན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །མེ་ཡི་བུད་ཤིང་ཉིད་དུ་འདོད། །དེ་རྣམས་ཇི་བཞིན་རྣམ་དཔྱོད་པའི། །མེ་ཡིས་སྲེག་པའི་ཉེར་ཞིའོ། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་གཉིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅེ་ན་གསུངས་པ། དངོས་པོ་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཕན་ཚུན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་དེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ། དངོས་པོ་དངོས་མེད་གཉི་ག་སྟོང༌། །ཞེས་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དག་སྟོང་པ་དག་སྟེ། སེམས་ནི་གཅིག་མིན་གྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཉིད་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁྲ་བོར་སྣང་བའི་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དག་སྔོན་པོའི་ནང་དུ་འདུས་པར་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དང་བར་མ་ཐ་དད་ན་རགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། གང་ལ་ཕྱོགས་ཆ་དབྱེ་བ་ཡོད། །དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་ངོ༌། །ཞེས་པའི་རིགས་པ་ལས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །གཅིག་མིན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་གཅིག་མིན་ཉིད་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ ༄། །ན་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་མེད་ན་རྡུལ་ཡང་ཕྲ་རབ་སོ་སོར་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ཁོ་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོར་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་ཀ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྟ་བ་ཚད་མའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ལྷན་ཅིག་པའམ་ལོགས་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ
Chinese
是从分别念产生的。那么，进行分别的心的究竟意义是什么呢？回答说：所谓分别，就是使之进行分别，因此，那个分别，就是进行分别者的识，在那里，两者不是分别的对象。这是圣者寂天论师所说的：所观察的和能观察的，以及分别念是没有所依的。因为没有所依，所以不生，那也就是所谓的涅槃。如是说。同样地，当事物和非事物，不在智慧的前面安住时，那时没有其他的相状，因此，就能完全寂灭于无所缘。如是说。在《国王宝鬘论》中也说到：流转的诸法，都被认为是识的火焰的薪柴。如实地分别它们，就会被火焰焚烧而寂灭。如是说。如何进行二者的分别呢？回答说：从“事物”等开始，没有事物的事物，相互之间不是它的自性，因为是相违的。说是以他体的形式存在。说是：事物和非事物二者皆空。就是说，事物和非事物的自性都是空性的。心与非一的自性相分离，因此，就是无自性的缘故。这样，它就不是一，因为一本身不会成为显现为蓝色和黄色自性的杂色体验，而且会推导出所有黄色等都包含在蓝色之中的结论。蓝色也是，如果前、后、中各不相同，那么就无法通过粗大的显现来理解。凡是有方分差别的，就不能成为一。根据这个道理，它会显现为仅仅是极微尘。也不是非一，因为心如果是非一的，那么就会成为极微尘的差别。如果不能正确体验到与此不同的东西，那么每个极微尘都会以自证的自性而存在，因此，就会推导出仅仅显现为每个极微尘的结论。二者在自性上也是不合理的，因为没有体验到那样的相状。对于一切，我们的观点都是可靠的。相反的体性是同时存在还是分开存在，是不需要去理解的。
English
It arises from conceptualization. So, what is the ultimate meaning of the mind that discriminates? It is said: Discrimination means to cause discrimination, therefore, that discrimination, which is the consciousness of the discriminator, is not the object of discrimination there. This is what the holy Shantideva said: What is to be examined and what is examined, and discrimination has no basis. Because there is no basis, it does not arise, and that is what is called Nirvana. Thus it is said. Similarly, when things and non-things do not abide before the mind, then there is no other aspect, therefore, it is completely pacified in the absence of an object. Thus it is said. It is also said in the "King's Garland of Jewels": All phenomena of wandering are considered to be the firewood of the fire of consciousness. By truly discriminating them, they will be burned by the fire and pacified. Thus it is said. How to discriminate between the two? It is said: Starting from "things", things that are not things are not its nature to each other, because they are contradictory. It is said that they exist in the form of otherness. It is said: Both things and non-things are empty. That is to say, the nature of things and non-things are empty. The mind is separated from the nature of non-one, therefore, it is because of the nature of non-self. Thus, it is not one, because one itself will not become a variegated experience that appears as the nature of blue and yellow, and it will lead to the conclusion that all yellow etc. are contained in blue. Blue also, if the former, latter, and middle are different, then it cannot be understood through the coarse appearance. Whatever has directional differences cannot be one. According to this reason, it will appear as only extremely small dust. It is also not non-one, because if the mind is non-one, then it will become the difference of extremely small dust. If one cannot correctly experience something different from this, then each extremely small dust will exist with the nature of self-awareness, therefore, it will lead to the conclusion that only each extremely small dust appears. Both are also unreasonable in nature, because there is no experience of such an aspect. For everything, our view is reliable. Whether the opposite nature exists simultaneously or separately is not something to be understood.