Tibetan
། །མི་མངོན་མི་སྣང་གསལ་བྱེད་མིན། །ཆ་མེད་ཀུན་འགྲོ་ཁྱབ་པ་པོ། །ཕྲ་ཞིང་ཟག་མེད་ས་བོན་བྲལ། །རྡུལ་མེད་རྡུལ་བྲལ་དྲི་མ་མེད། །ཉེས་པ་སྤངས་པ་སྐྱོན་མེད་པ། །ཤིན་ཏུ་སད་པའི་བདག །ཀུན་ཤེས་ཀུན་རིག་དམ་པ་པོ་ཞེས་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསྟོད་པ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གསུམ་པས་གསུངས་པ་འདི་ ལྟ་སྟེ། བདག་རིག་གཞན་རིག་ཐམས་ཅད་པ། །ཀུན་ལ་ཕན་པའི་གང་ཟག་མཆོག །དཔེར་བྱ་ཀུན་ལས་འདས་པ་སྟེ། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་བདག་པོ་མཆོག་ཅེས་པ་དང༌། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ལེའུ་ལྔ་པ་ལས་ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་པས་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་བའི་སྐུ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བགྲོད་བྱ་མིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ། །གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་སྙིང་སྐད་རྣམས་དག་གིས་ཆོས་ནི་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱི་ཐུགས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐའ་དག་ས་ལ་གནས། །དྲི་མེད་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་བྱེད་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དབང་པོ་མེད་ཅིང་རང་རིག་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་རིག་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་མེད་པ་ལས་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལས་གསུངས་པ་ཕུང་པོ་མེད་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཉེ་བར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འབྱུང་བའི་དུས་སུ་ཁྱད་པར་དགའ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དག་གི་དབུས་སུ་ཐིག་ལེ་གསུམ་གྱི་མཐར་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཙམ་དུ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་འདི་ཉིད་ནི་རང་རིག་པར་གསུངས་སོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འབྱུང་བ་མྱ་ངན་འདས་པ་དང་བྲལ་བ་དབང་པོ་མེད་པ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་མོ་ཤམ་གྱི་བུ་ཡིས་དྲི་བསྣམས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་དོན་མེད་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་འདིར་འགའ་ཞིག་དག་གི་བསམ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འགྱུར་པའི་བདེ་བ་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་འདི་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་བཞི་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའི་ དགག་
Chinese
不显现，不显明，非能照亮者。 无分，普行，遍布者。 微细，无漏，无种子。 无尘，离尘，无垢染。 断除过失，无有瑕疵。 极度清醒之本体。 全知，全晓，至尊者。如是，于精勤事业之智慧赞中，以十三颂宣说如下： 自知，他知，一切知。 利益一切之胜士。 譬如超越一切者。 知与所知之主尊。以及，于续王第五品中，以九十九颂宣说如下： 胜者之身金刚，非为境与有境者之行境，乃一切相。 语之金刚，一切有情以各自心语，领悟正法。 金刚持之心之金刚，有情之心之自性，皆安住于地。 如无垢宝珠，何者为诸事物之执持者，彼即是智慧金刚。是故，如来之智慧乃无官能且自证者。 若如来之智慧是自证者，则彼时，非由无蕴、界、处而有，世尊于诸续王中曾说，非由无蕴而能现观智慧耶，于二根交合之时，菩提心生起之际，于特别喜乐与俱生者之中，于三滴之末，刹那顷，普贤大乐之智慧，此即说为自证。此处菩提心之明点生起，远离寂灭，无官能，如何能成为普贤大乐之智慧？犹如虚空之花，莫山之子嗅其香，若作分别，则成无义。此处或有生起如是之想法，故当宣说。菩提心之明点转变之乐，普贤之大乐，如来所说之智慧，并非如此，何以故？因第四者亦如是之故。 驳斥
English
Not manifest, not apparent, not an illuminator. Indivisible, universally moving, all-pervading. Subtle, without outflows, without seed. Without dust, free from dust, without stain. Having abandoned faults, without defects. The very awakened essence. All-knowing, all-wise, supreme one. Thus, in the praise of the wisdom of diligent activity, thirteen verses declare as follows: Self-knowing, other-knowing, all-knowing. The supreme person who benefits all. Like that which transcends all examples. The supreme lord of knowledge and the knowable. And, in the fifth chapter of the King of Tantras, ninety-nine verses declare as follows: The vajra of the body of the Victorious One, not the object of travel for realms and those possessing realms, is all aspects. The vajra of speech, all sentient beings understand the Dharma through their own heart's language. The vajra of the mind of the Vajra Holder, the very nature of the minds of sentient beings, abides entirely on the ground. Like a stainless jewel, whatever is the holder of things, that itself is wisdom vajra. Therefore, the wisdom of the Thus-Gone One is without faculties and self-aware. If the wisdom of the Thus-Gone One is self-aware, then at that time, it does not exist from the absence of aggregates, elements, and sources. The Blessed One has said in the Kings of Tantras that wisdom cannot be closely observed from the absence of aggregates. At the time when the mind of enlightenment arises from the union of two faculties, in the midst of the particularly joyful and co-emergent ones, at the end of the three drops, in a single instant, the wisdom of Samantabhadra, great bliss, this itself is said to be self-aware. Here, how can the arising of the bindu of the mind of enlightenment, being separate from nirvana, without faculties, become the wisdom of Samantabhadra, great bliss? Like the son of Mosham smelling the fragrance of a flower in the sky, it is meaningless to analyze in such a way. Here, some might have such a thought, therefore it should be stated. The bliss of the transformation of the bindu of the mind of enlightenment, the great bliss of Samantabhadra, the wisdom spoken of by the Thus-Gone One, is not like that, because the fourth is also like that. Refutation
Tibetan
པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གལ་ཏེ་གསུམ་པ་འགྱུར་པའི་བདེ་བ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མངོན་པར་བརྗོད་ཟིན་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཟློས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ལག་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྗེས་ལ་སླར་ཡང་ལག་པ་ཞེས་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སླར་ཡང་ཞོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་བྱིས་པ་དང་སྨྱོན་པའི་ཚིག་སྟེ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བཞི་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་འདིའི་ཕྱིར་མ་རྟོགས་པ་ཉམས་པ་རྣམས་ནི་བཞི་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པའི་སྒྲས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུམ་པ་གསུངས་ཏེ་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་འདི་ནི་བྱིས་པའི་བློ་ཅན་དབང་པོ་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་འགྱུར་པའི་བདེ་བ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་མི་འགྱུར་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཉམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཕོ་བའི་བདེ་བ་ནི་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བསྟོད་པ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པས་གསུངས་པ། རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་རྣམ་པ་མེད། །བཅུ་དྲུག་ཕྱེད་ཕྱེད་ཐིག་ལེ་འཆང༌། །ཆ་མེད་ཆ་ལས་འདས་པ་སྟེ། །བསམ་གཏན་བཞི་ཡི་རྩེ་མོ་འཆད་ཞེས་པ་དང༌། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ལེའུ་ལྔ་པ་ལས་ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པས་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ལྟར་སེམས་ནི་རྣམ་བཞི་སྲིད་པ་གསུམ་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་དབུས་སུ་སྟེ། །རྣལ་འབྱོར་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་མཉམ་འབྲས་སྟེར་ཁྱབ་བྱེད་དག་ནི་ཐར་པའི་སླད་དུ་བསྲུང་བར་བྱ། །ཐིག་ལེ་བཏང་ན་རྣལ་འབྱོར་ རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གི་བདེ་བ་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་སོང་ལ་ཐར་པ་གང༌། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་བའི་བདེ་བའི་སྐད་ཅིག་འདི་ནི་སྔོམ་བརྩོན་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུས་སུ་སྤང་བར་བྱ་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བཞི་པ་ནི་གསུམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདིར་གལ་ཏེ་ཐིག་ལེ་འདོར་བའི་གསུམ་པ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་བཞི་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅུ་དྲུག་ཕྱེད་ཕྱེད་ཐིག་ལེ་འཆང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་གལ་ཏེ
Chinese
因为这样说了的缘故。这里如果第三个变化的乐，智慧般若，普贤大乐是第四个，那么这时已经说过的会变成重复说。那样也不合道理，因为会变成重复的过失的缘故。就像说了手之后又说手，以及像又说酸奶一样。这是孩子和疯子的话，不是智者的话。因此，因为说了第四个，所以不会变成第三个。那也是同样，因为说了“那也是同样”的缘故，那就是智慧般若。因为世尊的这个说法，没有领悟退失的人们说，第四个也是同样，用“那也是同样”的语词，世尊说了第三个，不会变成第四个，这具有孩子的心智，是从二根产生的对变化的乐执着，从不变的大乐智慧中退失的人们的非法的胡乱进入。因此，菩提心转移的乐不会变成普贤大乐智慧的第四个。世尊在《名号真实赞》的精勤智慧赞中，用第三个偈颂说了：“具一切相无有相，十六半半持明点，无分超越诸分位，宣说四禅之顶峰。”以及在《续王经》第五品中，也用第一百二十六个偈颂说了，如下：“如是心识有四种，处于三有情众中，瑜伽自在诸有情，平等赐予安乐果，为求解脱当守护。若舍明点瑜伽士，失坏生起胜乐因，何有解脱故当知，轮回安乐刹那间，具足精勤当舍弃。”因此，第四个不会变成第三个。这里如果舍弃明点的第三个智慧般若就是第四个，那么这时世尊不会变成十六半半持明点，如果
English
Because it was said that way. Here, if the third changing bliss, wisdom-prajna, Samantabhadra's great bliss is the fourth, then at that time what has already been said will become a repetition. That is also unreasonable, because it would become the fault of repetition. Just like saying "hand" and then saying "hand" again, and like saying "yogurt" again. These are the words of children and madmen, not of the wise. Therefore, because the fourth was spoken, it will not become the third. That is also the same, because it was said "that is also the same," that is wisdom-prajna. Because of this statement of the Bhagavan, those who have not realized and have degenerated say that the fourth is also the same, and with the words "that is also the same," the Bhagavan spoke of the third, and it will not become the fourth. This, with the mind of a child, is attached to the changing bliss arising from the two faculties, and is an unlawful and confused entry for those who have degenerated from the unchanging great bliss wisdom. Therefore, the bliss of the transference of bodhicitta will not become the fourth of Samantabhadra's great bliss wisdom. The Bhagavan, in the diligent wisdom praise of the "Namasamgiti," spoke in the third verse: "Possessing all aspects, yet without aspects, Sixteen halves holding bindu, Without parts, transcending all parts, Explaining the peak of the four dhyanas." And also in the fifth chapter of the "Tantra King," in the one hundred and twenty-sixth verse, it was said as follows: "Thus, the mind is of four kinds, residing in the center of the bindu of beings dwelling in the three realms. Yogic masters should protect the equal bliss, the giver of fruits, the pervasive, for the sake of liberation. If the bindu is released, the yogis lose the seed of the arising of supreme bliss, how can there be liberation? Therefore, this moment of samsaric bliss should be abandoned at all times by those who are diligent." Therefore, the fourth will not become the third. Here, if the third wisdom-prajna of abandoning the bindu is the fourth, then at that time the Bhagavan will not become the holder of sixteen halves of the bindu, and if