Tibetan
ཅན་གྱིས་བསྔགས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྔགས་ཤིང་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་ལམ་གྱི་མན་ངག་གསུངས་པ་ནི། དཀའ་སྤྱོད་བརྟུལ་ཞུགས་སྤངས་པ་ཡིས། །ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས། །སྡུག་བསྔལ་འཇིགས་མེད་བདུད་རྩིའི་རོ། །རྙེད་ཀྱང་གང་ཞིག་མི་བརྩོན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤངས་ནས་དགའ་བ་བཞིའི་དེ་ཉིད་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྒྱད་ཅུ་སྤངས་པས་ན། ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པ་མེད་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བའི་རོ་རྙེད་ནས། གང་ཞིག་ཕོ་ཉའི་ལམ་དེ་ལ་མི་བཙུན་ན་དེ་དག་གི་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་རྨོངས་པས་བདག་གི་དོན་ཡང་མི་ནུས་ན། གཞན་དོན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་སླར་ཡང་གར་འགྲོ་བ། །དེ་ཡིས་ཤེས་པར་མ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ནི། མཁའ་ འགྲོ་མ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་མ་ཡིན་པར་བསད་ནས་ངན་སོར་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་མཉམ་སྦྱོར་ལས། །བདག་ཀྱང་ངོ་བོ་བདེ་སྤངས་ཏེ། །དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་ནི་གཟིར་མི་བྱ། །ཅི་བདེ་བར་ནི་བདེ་བར་སྤྱོད། །འདི་ནི་མ་འོངས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་འདི་ལ་ནི། །དེ་དག་གིས་ནི་སྙིང་རིངས་ན། །སྙིང་ལ་ཁྲག་ཆེན་འཐུངས་བ་ཞིག །མ་འོངས་པར་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་བདེ་བས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། །ཅེས་པ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་མེད་པས་རྙེད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ལམ་དང་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བདག་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་ལམ་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ལྟ་བུར་བལྟས་ནས་ཇི་སྲིད་འཁོར་བ་ལྟ་བུའི་འཇིགས་པ་ལས་མ་རྒལ་གྱི་བར་དུ་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་མངོན་སུམ་གྱིས་སྤྱད་པར་བྱའོ། །བརྟག་པ་བཅུ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། །། བརྟག་པ་བཅུ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཉིས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་གྲུབ་བསྟན་པ། དེ་ལྟར་གྱུའི་རྒྱུད་བསྟན་ནས། འཇིག་རྟེན་པའི་འབྲས་བུ་བཤད་པ་ནི། དེ་ནས་གང་གི་རིག་པ་ཡི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཚན་ལམ་ཐོབ་པའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལ་མི་གཡོ་བའི་ལམ་བསམ་གཏན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་དང་ལྡན་པའི་རིག་པའི་སྐྱེས་བུར་གྱུར་པ་དེའི་ཆེ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །བརྟག་པ་བཅུ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །། བརྟག་པ་བཅུ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་གསུམ་པ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་བསྟན་པ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་དངོས་གྲུབ་བསྟན་ནས། མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་བསྟན་པ་ནི། རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་གྲུབ་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དགའ་བ་བཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐར་ཐུག་པའི་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་གྲུབ་ནས་ཕྱིས་གང་དུ་འགྲོ་ཞིང་གང་དུ་གནས་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་ཡིན་ནོ། །ལན་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་ནི། རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་གྲུབ་པ་སྟེ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོས་རྒྱས་བཏབ་པ་ལས་འགྲོ་བ་དྲུག་གང་དུ་ཡང་མི་འགྲོ་ཞིང་ཁམས་གསུམ་དུ་ཡང་མི་གནས་ལ། དུས་གསུམ་རྣམ་པར་སྤངས་ནས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་འོད་གསལ་བའི་སྲིད་པ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་དང༌། ལོངས་སྐུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་ཞིང༌། ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སེམས་ལ་འོད་གསལ་བ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འོད་གསལ་དེ་ཉིད་ནི་སྡིགས་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ་ཞིང་རྗེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཀུན་གྱིས་བརྒྱན་པ་དང༌། ཀུན་ལ་ཕན་ཞིང་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའོ། །རྟག་འཆར་མགོན་སྐྱོབ་རྣམ་རྟོག་སྤངས། །ཞེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལས་འདས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནི་ལོངས་སྐུའོ། །གཞིག་པར་དཀའ་བས་རྡོ་རྗེ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་སྤྲུལ་སྐུའོ། །ཉོན་མོངས་གདུངས་སེལ་ཟླ་བ་ནི་ཕྲིན་ལས་སོ། །འཇིགས་པ་མེད་པས་སེང་གེ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་བདུད་འཇོམས་པའོ། །འཇུག་པར་དཀའ་བས་རྒྱ་མཚོ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའོ། །དེ་ལ་སོགས་པར་སྣ་ཚོགས། །རྣལ་འབྱོར་བ་ནི་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟོག་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ་ནས་ཀྱང༌། །དེ་ཉིད་གཅིག་པུ་འགྲོ་དོན་མཛད་ནི་སྙིགས་མ་ལྔའི་དུས་སུ་ཡང་སྐུ་ལྡས་བྱོན་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་ཕྲིན་ལས་མཛད་པའོ། །ཉམས་དགའ་ལྷ་ལས་བབས་པ་དང༌། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པའི་སྒོ་ནས་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སྟོན་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། །བརྟག་པ་བཅུ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །། བརྟག་པ་བཅུ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་བཞི་པ། གསང་སྔགས་ཐུན་མོང་
Chinese
赞叹是因为显现之道，此乃薄伽梵所赞叹与称扬。讲述安乐道之口诀是：舍弃苦行禁行者，获得极乐之方便，无惧痛苦甘露味，获得亦不勤奋者。此意为：舍弃十二种功德等的苦行，增进四喜之自性。舍弃八十种极乐之方便的自性，便能获得脱离三恶道痛苦之恐惧，且无漏安乐之味。若有人不勤奋于使者之道，则彼等苦行是愚昧的，连自己的利益都不能成办，更何况是利他之佛陀呢？此又说：彼复往何处，彼亦不得知。意为：空行母们若非时杀害，则将堕入恶道。如是亦于合续经中云：我亦舍弃自性乐，不以苦行而折磨，随其所乐而安乐行，此乃未来之圆满佛。如是说。于此金刚乘中，若彼等心怀厌恶，则如饮心之大血，未来将受痛苦。如是说。因此，以安乐获得成就。此乃结尾之语。因无有积聚，故以获得显现之道，且视一切如梦幻泡影般，以自我加持之道，视一切瑜伽士如佛陀般，乃至未超越轮回般之恐惧前，皆应以显现修持佛陀之教言，无漏之法之精要。第十品之释第一品释竟。 第十品之释第二品。 讲述世间之成就。 如是讲述成就之续后，讲述世间之果是：自此何者之明等语。谓获得名相道之后，即获得不动道之禅定三摩地，成为具有世间成就之明者，彼之伟大之处在于具有自下而生之利益。剩余的
English
Praise is because the manifest path, this is praised and extolled by the Bhagavan. The instruction on the path of bliss is: By abandoning asceticism and vows, the means of attaining supreme bliss, the fearless taste of nectar of suffering, even if obtained, one does not strive. This means: abandoning the asceticism of twelve virtues, etc., and increasing the self-nature of the four joys. By abandoning the eighty kinds of self-nature of the means of attaining supreme bliss, one can obtain freedom from the fear of the suffering of the three lower realms, and the taste of unpolluted bliss. If someone is not diligent in the path of the messenger, then their asceticism is foolish, and they cannot even accomplish their own benefit, let alone the benefit of others, the Buddhas? It also says: Where does he go again? He also does not know. It means: If the dakinis kill untimely, they will fall into the lower realms. Thus, it is also said in the Samyoga Tantra: I also abandon the nature of bliss, and do not torment myself with asceticism, but practice bliss as I please, this is the future perfect Buddha. So it is said. In this Vajrayana, if they are disgusted, then like drinking the great blood of the heart, they will suffer in the future. So it is said. Therefore, accomplishment is attained through bliss. This is the concluding remark. Because there is no accumulation, the path of manifestation is attained, and everything is seen as a dream and an illusion. With the path of self-blessing, all yogis are seen as Buddhas, and until the fear of samsara is not overcome, the essence of the Buddha's teachings, the unpolluted Dharma, should be practiced manifestly. The commentary on the first chapter of the tenth chapter is complete. The commentary on the second chapter of the tenth chapter. Explaining worldly accomplishments. After explaining the continuum of becoming thus, explaining the worldly result is: From then on, the knowledge of whoever, etc. It is said that after obtaining the path of names, one obtains the samadhi of meditation of the immovable path, and becomes a knowledgeable person with worldly accomplishments, the greatness of whom lies in having the benefits arising from below. The rest of
Chinese
容易理解。 第十品之分别论第二的注释完毕。 第十品之分别论第三，开示超世间之成就。 如是开示世间之成就后，开示殊胜之成就，即“明智之士成就”等，如是宣说。请问世尊，证得四喜三摩地究竟之明智之士成就后，之后往何处，住于何处？世尊回答说：明智之士成就，以大手印印持，不往六道任何之处，不住于三界，已彻底舍弃三时，如幻如空，无二光明，显现为三有，并且前往圆满报身佛之 一切刹土。所知之坛城所有的一切，乃是遍知之智慧。安住于成就之究竟者，一切皆应追求，一切有情之心皆安住于光明。光明即是脱离一切罪恶，以所有后得之功德圆满庄严，利益一切，具足安乐之智慧圆满。恒常显现，怙主救护，断除分别念。 “恒常显现，怙主救护，断除分别念”是指自性身。 “超越形状与颜色”是指法身。 “国王乃是胜者之行境”是指报身。 “难以摧毁故为金刚”是指化身。 “消除烦恼热恼之月亮”是指事业。 “无有恐惧故为狮子”是指降伏魔。 “难以进入故为大海”是指现证菩提。 如是等等，种种。 “瑜伽士即是彼”是指转三*轮等等。 “从一切分别念中解脱后，唯一成办利益”是指于五浊恶世亦化身降临，成办利益有情之事。 “体验欢喜，天降”等等，是指从相乘之门开示十二行谊，容易理解。 第十品之分别论第三的注释完毕。 第十品之分别论第四，共同密咒
English
Easy to understand. The commentary on the second chapter of the Tenth Treatise is complete. The third chapter of the Tenth Treatise: Showing the Accomplishment Beyond the World. After showing the worldly accomplishments, the supreme accomplishments are shown, such as "The wise man is accomplished." It is said that after the wise man who has attained the ultimate Samadhi of the Four Joys has attained accomplishment, where does he go and where does he dwell? The Blessed One replied: The wise man is accomplished, sealed with the Great Seal, and does not go to any of the six realms, nor does he dwell in the three realms. Having completely abandoned the three times, like illusion and emptiness, non-dual luminosity, appearing as the three existences, and going to all the pure lands of the Sambhogakaya Buddha. All the mandalas of knowledge are the wisdom of omniscience. All those who abide at the end of accomplishment should strive for it, and luminosity abides in the minds of all sentient beings. That luminosity itself is liberated from all sins and adorned with all the perfect qualities that follow, benefiting all and possessing the perfect wisdom of bliss. Constantly appearing, protector and savior, abandoning all conceptual thoughts. "Constantly appearing, protector and savior, abandoning all conceptual thoughts" refers to the Svabhavikakaya. "Transcending form and color" refers to the Dharmakaya. "The king is the realm of the victors" refers to the Sambhogakaya. "Difficult to destroy, therefore Vajra" refers to the Nirmanakaya. "The moon that dispels the heat of afflictions" refers to activity. "Fearless, therefore a lion" refers to subduing demons. "Difficult to enter, therefore the ocean" refers to manifest enlightenment. And so on, in various ways. "The yogi becomes that" refers to turning the three wheels of Dharma, and so on. "Having been liberated from all conceptual thoughts, he alone accomplishes the benefit of beings" means that even in the age of the five degenerations, he will come in an embodied form and accomplish the benefit of beings. "Experiencing joy, descending from the gods," and so on, refers to showing the twelve deeds from the perspective of the Characteristic Vehicle, which is easy to understand. The commentary on the third chapter of the Tenth Treatise is complete. The fourth chapter of the Tenth Treatise: Common Mantras