Tibetan
ར་དག་པས། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱིས་དག་པའི་སྤྱན། །ཞེས་པ་འདིས་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་དང་ཞལ་དང་སྤྱན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ དང༌། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། རང་གི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། རང་གི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བཞི་ཁོངས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གོ །མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་དེ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་ན་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་ན། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ནང་གི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཕྱིའི་ཆོས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ། ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ནང་གི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པས་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཀུན་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་སྟོང་པ་ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་སྟོང་པས་ན་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་འདུས་བྱས་པ་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་ན་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་དེས་དེ་སྟོང་པས་ན་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་གི་མཐའ་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ། མཐའ་ལས་འདས་པ་མཐའ་ལས་འདས་པས་སྟོང་པར་བརྗོད་པ་འདི་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པའོ། །དེ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཐོག་མ་མེད་ཅིང་ཐ་མ་མི་དམིགས་པ་དེའི་དབུས་ཀྱང་མེད་དོ། །གང་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའོ། །དེས་དེ་སྟོང་པ་ཡིན་པས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི། ཆོས་གང་གིས་ཡང་དོར་ནས་སྤྲོས་ཤིང་བཏང་ལ་ཕྱང་བ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་དོར་བ་མ་ཡིན་པ་དེས་སྟོང་པས་ན་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདུས་བྱས་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་ པའི་ཆོས་རྣམས་གང་གི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་དེས་སྟོང་པ་ཡིན་པས་ན་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་དང་དེས་སྟོང་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །མ་འོངས་པའི་ཆོས་འདས་པའི་དུས་སུ་མེད་ཅིང་མ་འོངས་པ་འདས་པ་མེད་ལ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་འདས་པ་ལ་མེད་ཅིང༌། མ་འོངས་པ་དང་འདས་པ་དག་ད་ལྟར་བྱུང་བར་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་མེད་ཅིང་རང་བཞིན་གྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དེས་སྦྱོར་བས་ན་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་སྦྱོར་བ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་སྟོང་པས་ན་དངོས་པོ་སྟོང་པའོ། །དངོས་མེད་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །དེས་དེ་སྟོང་པས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རང་གི་དངོས་པོ་ནི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་ཉིད་དེས་སྟོང་པས་ན་རང་གི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་མ་བྱུང་ཡང་རུང་གནས་ཀྱང་རུང་བ་འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་དང༌། ཆོས་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དང༌། དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང༌། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་དེ་རྣམས་ངེས་གང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དངོས་པོའི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་བཞི་ཁོངས་སུ་འདུས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གཟུང་ངོ༌། །བདུད་དག་པ་ལས་ཞབས་རྣམས་ཉིད། །ཅེས་པ་ནི་ཕུང་པོའི་བདུད་ཚངས་པའི་གཟུགས་འཛིན་པའོ། །ཉོན་མོ
Chinese
如是清净故。三金刚清净之眼。此谓手、足、面容与眼等之清净相。十六空性者，内空性，外空性，内外空性，空性空性，大空性，胜义空性，有为法空性，无为法空性，超过边际空性，无始无终空性，无舍空性，自性空性，自相空性，一切法空性，不可得空性， 无事物自性空性，事物空性，无事物空性，自事物空性，他事物空性。此不可得空性中，事物空性，无事物空性，自事物空性，他事物空性四者包含于其中，故为空性十六。眼等内法，以眼等自身为空，故为内空性。外境之色等境之法，以色等自身为空，故为外空性。内眼等法，以外法色等境为空，外色等境，以内眼等为空，故为内外空性。一切法空之法，一切皆空，故为空性空性。以东等方，东等方为空，故为大空性。胜义涅槃，以其空性为涅槃，故为胜义空性。欲界、色界、无色界有为法，以其自身为空，故为有为法空性。生灭等空性无为法，以其为空，故为无为法空性。何为超过边际空性？凡不可得其边际者，即为超过边际，超过边际以超过边际为空，谓之
English
As it is pure. The eyes purified by the three vajras. This refers to the purity of the hands, feet, face, and eyes. The sixteen emptinesses are: inner emptiness, outer emptiness, inner and outer emptiness, emptiness of emptiness, great emptiness, ultimate emptiness, conditioned emptiness, unconditioned emptiness, emptiness beyond extremes, emptiness without beginning or end, emptiness without abandonment, emptiness of nature, emptiness of self-characteristic, emptiness of all dharmas, emptiness of non-apprehension, emptiness of the nature of non-things, emptiness of things, emptiness of non-things, emptiness of self-things, emptiness of other-things. In this emptiness of non-apprehension, the emptiness of things, the emptiness of non-things, the emptiness of self-things, and the emptiness of other-things are included, therefore there are sixteen emptinesses. The inner dharmas such as the eye are empty by the eye itself, therefore it is inner emptiness. The dharmas of external objects such as form are empty by form itself, therefore it is outer emptiness. The inner dharmas such as the eye are empty by the external dharmas such as form, and the external objects such as form are empty by the inner dharmas such as the eye, therefore it is inner and outer emptiness. The dharma of all dharmas being empty, all are empty, therefore it is emptiness of emptiness. The directions such as east are empty by the directions such as east, therefore it is great emptiness. Ultimate nirvana, because its emptiness is nirvana, therefore it is ultimate emptiness. The conditioned dharmas of the desire realm, form realm, and formless realm are empty by themselves, therefore it is conditioned emptiness. The unconditioned emptiness of arising and ceasing is empty by itself, therefore it is unconditioned emptiness. What is emptiness beyond extremes? That whose extreme is not apprehended is beyond extremes, and emptiness beyond extremes is said to be empty by emptiness beyond extremes.
Chinese
此为超出边际之空性。其中，无始无终之空性为何？凡无始且不可见其终者，其中亦无有。凡无始无终者，因此彼为空性，故为无始无终之空性。无舍弃之空性者：无论以何法舍弃、散布、放任、漂浮，彼亦如是，非以不舍弃而空，故为无舍弃之空性。有为法与无为法，何者为其自性？彼以此而空，故为自性空性。色等以及色蕴等，其自相为空性。五蕴等一切法，皆以此彼而空，故一切法为空性。未来之法于过去时中无有，未来无过去，现在生起之法亦然，现在生起者于过去无有。未来与过去于现在生起中不可见，故为不可见之空性。一切法之真实结合不存在，且自性上依缘而生之真实结合，以此结合故无事物。本体空性，结合自性为空，故为无事物之本体。事物即是取受之五蕴。然事物以无事物而空，故事物为空。无事物即是无为法。以此彼为空，故为无事物之空性。自之事物即是自性不颠倒者，以此而空，故为自之事物空性。如来等出现与否，安住与否，此乃诸法之法性、法安住性，法不改变性，如是性，不颠倒之如是性，非他之如是性，真实之边际，彼等确定之空性，即是他物之空性。彼无他者，故于此四空性包含其中，故取十六空性。从清净魔中，足等即是，即是蕴魔执持梵天之色相。烦恼
English
This is emptiness beyond limits. Among them, what is emptiness without beginning and end? Whatever has no beginning and whose end is invisible, its middle is also non-existent. Whatever has no beginning and no end, therefore it is empty, hence it is emptiness without beginning and end. Emptiness without abandonment: whatever Dharma is abandoned, scattered, let go, and floated, it is the same, not empty by non-abandonment, hence it is emptiness without abandonment. What is the nature of conditioned and unconditioned Dharmas? It is empty by that, hence it is the emptiness of nature. Form and so on, and aggregates of form and so on, their own characteristics are emptiness. All Dharmas such as the five aggregates are empty by this and that, hence all Dharmas are emptiness. Future Dharmas do not exist in the past, and the future has no past. The Dharmas that arise in the present also do not exist in the past. The future and the past are not visible in the present, hence it is the emptiness of invisibility. The true combination of all Dharmas does not exist, and the true combination that arises dependently by nature, because of this combination, there is no object. The emptiness of essence, the combination is empty by nature, hence it is the essence of no object. Objects are the five aggregates that are taken. However, objects are empty by no object, hence objects are empty. No object is the unconditioned. Because it is empty by that, it is the emptiness of no object. One's own object is the unchanging nature itself, it is empty by this, hence it is the emptiness of one's own object. Whether the Tathagatas appear or not, whether they abide or not, this is the Dharma-nature of all Dharmas, the abiding nature of Dharma, the unchanging nature of Dharma, suchness, unchanging suchness, non-other suchness, the true limit, and the emptiness that they determine is the emptiness of other objects. Since there is no other than that, these four emptinesses are included in it, hence the sixteen emptinesses are taken. From the pure demon, the feet and so on are the very ones, that is, the aggregate demon holding the form of Brahma. Afflictions